Diplomatik səfərə Ermənistan cəmiyyətinin qəbuledilməz reaksiyası

Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri regionda yaranmış yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yerində müşahidə olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Səfər zamanı müxtəlif ölkələri və beynəlxalq təşkilatları təmsil edən diplomatlar işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri, müasir infrastruktur layihələri və Böyük Qayıdış prosesi ilə tanış olublar.

Səfərin mühüm tərəflərindən biri də diplomatların bölgədəki real vəziyyəti öz gözləri ilə müşahidə etməsidir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, yolların və sosial infrastrukturun qurulması, insanların doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı quruculuq siyasətinin əsas istiqamətlərindəndir. Təəssüf doğuran məqam isə səfərdən sonra Ermənistan cəmiyyətinin müəyyən siyasi və media dairələrində nümayiş etdirilən reaksiyadır. Xarici diplomatların Azərbaycanın suveren ərazilərinə səfərinə görə tənqid olunması, onların müxtəlif ittihamların hədəfinə çevrilməsi və səfərin məqsədinin təhrif edilməsinə cəhd göstərilməsi qəbuledilməz yanaşmadır.

Təbii ki, Ermənistan cəmiyyətinin bütünlüklə eyni mövqedə olduğunu söyləmək düzgün olmaz. Lakin müəyyən dairələrin səfərə qarşı aqressiv münasibəti keçmiş münaqişənin yaratdığı stereotiplərin və revanşist yanaşmaların hələ də tam aradan qalxmadığını göstərir. Halbuki Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində aparılan proses davamlı sülh, qarşılıqlı etimad və mehriban qonşuluq prinsiplərinə əsaslanmalıdır. Xüsusilə vurğulanmalıdır ki, Azərbaycanın suveren ərazisində həyata keçirilən diplomatik səfərə kənardan müdaxilə etmək və ölkəmizin daxili proseslərinə münasibət bildirmək cəhdləri Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan müstəqil və suveren dövlət olaraq öz ərazisində hansı tədbirlərin keçirilməsinə və xarici diplomatların hansı bölgələrə səfər etməsinə özü qərar verir. Bu, beynəlxalq münasibətlərdə dövlətlərin suverenliyi prinsipindən irəli gələn hüquqdur.

Diplomatik nümayəndələrin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinin Ermənistanın müəyyən dairələrində narazılıq doğurması da diqqətçəkən məqamdır. Çünki bu səfər həmin ərazilərdə mövcud vəziyyətin müxtəlif iddialardan deyil, birbaşa müşahidədən çıxış edərək qiymətləndirilməsinə imkan yaradıb. Bölgədə aparılan quruculuq işləri və insanların öz doğma torpaqlarına qayıdışı Azərbaycanın yaratdığı yeni reallığın mühüm göstəriciləridir. Sülh yalnız siyasi sənədlərin imzalanması ilə məhdudlaşmır. Davamlı sülh üçün cəmiyyətlərin də qarşıdurma ritorikasından uzaqlaşması, keçmişin stereotiplərini aradan qaldırması və yeni reallıqları qəbul etməsi vacibdir. Bu baxımdan Ermənistan cəmiyyətinin müəyyən dairələrində diplomatik səfərə qarşı səsləndirilən kəskin və qəbuledilməz fikirlər konstruktiv yanaşma hesab oluna bilməz.

Azərbaycanın mövqeyi aydındır: Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitlik dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və qarşılıqlı hörmətə əsaslanmalıdır. Ermənistan cəmiyyətində də revanşist və qarşıdurma xarakterli yanaşmaların deyil, sülh və əməkdaşlıq düşüncəsinin güclənməsi regionun gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Nəticə etibarilə, Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri ölkəmizin həyata keçirdiyi bərpa-quruculuq və Böyük Qayıdış prosesinin beynəlxalq nümayəndələr tərəfindən yerində müşahidə olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu səfərə qarşı Ermənistanın müəyyən siyasi və media dairələrində nümayiş etdirilən qəbuledilməz münasibət isə yeni reallıqların qəbul edilməsinə və qarşılıqlı etimadın formalaşmasına xidmət etmir. Regionun gələcəyi üçün əsas yol qarşıdurma deyil, suverenliyə hörmət, sülh, əməkdaşlıq və mehriban qonşuluq münasibətləridir.

Rövşən Əhmədov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri