Azərbaycanın bütövlüyündən suverenliyinə - ŞƏRH

20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü

Tarix bəzən bir xalqın yaddaşında bütöv bir dövrü bir günün adı ilə yaşadır. Azərbaycan üçün 20 Sentyabr belə tarixlərdəndir. Bu gün dövlətimizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam təmin olunması ilə nəticələnən tarixi prosesin rəmzinə çevrilib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə sentyabrın 20-nin Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edilməsi də bu tarixi hadisəyə verilən dövlətçilik qiymətinin ifadəsidir.

Suverenlik hər bir müstəqil dövlətin fundamental dayağıdır. Dövlətin öz ərazisində Konstitusiyasının və qanunlarının tam qüvvədə olması, dövlət hakimiyyətinin bütün ərazi üzərində həyata keçirilməsi və milli iradənin müstəqil şəkildə ifadə olunması suveren dövlətçiliyin əsas göstəricilərindəndir. Azərbaycan xalqının uzun illər ərzində qarşısında dayanan başlıca məqsədlərdən biri də məhz bu prinsipin ölkənin bütün ərazisində təmin edilməsi olub.

Müstəqilliyimizin ilk illərində Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü ölkəmizin ərazi bütövlüyünə ciddi zərbə vurdu. Torpaqlarımızın işğalı nəticəsində yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşdü, yaşayış məntəqələrimiz dağıdıldı. Bununla belə, Azərbaycan xalqı dövlət müstəqilliyindən və ərazi bütövlüyünün bərpası məqsədindən heç vaxt imtina etmədi.

Bu tarixi məqsədin həyata keçirilməsi üçün ilk növbədə güclü dövlət quruculuğuna ehtiyac var idi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm dönüş mərhələsi oldu. Ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin möhkəmləndirilməsi, dövlət institutlarının inkişafı və milli maraqların dövlət siyasətinin əsas istiqamətinə çevrilməsi Azərbaycanın gələcək uğurlarının siyasi əsaslarını formalaşdırdı.

Sonrakı dövrdə bu dövlətçilik xətti ardıcıl şəkildə davam etdirildi. Azərbaycanın iqtisadi imkanlarının genişlənməsi, müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi və beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqelərinin möhkəmləndirilməsi qarşıya qoyulmuş strateji məqsədlərin reallaşdırılması üçün imkanlar yaratdı.

2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri oldu. Azərbaycan Ordusunun hərbi əməliyyatları nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi nəticə əldə edildi. Bu Qələbə Azərbaycan xalqının illər boyu qoruyub saxladığı Vətən və ədalət duyğusunun real nəticəyə çevrilməsi idi.

2023-cü il sentyabrın 19-da Qarabağ iqtisadi rayonunda baş verən genişmiqyaslı təxribatların qarşısının alınması və konstitusiya quruluşunun bərpası məqsədilə antiterror tədbirlərinə başlanıldı. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi əməliyyat 23 saat davam etdi və sentyabrın 20-də başa çatdı. Rəsmi Sərəncamda qeyd olunduğu kimi, əməliyyat nəticəsində Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyi tam bərpa edildi.

Beləliklə, 20 Sentyabr Azərbaycan tarixində yalnız hərbi uğurun deyil, dövlət hakimiyyətinin və Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının bütün ölkə ərazisində təmin olunmasının tarixi ifadəsinə çevrildi. Bu baxımdan Dövlət Suverenliyi Günü dövlətçilik tariximizin yeni mərhələsini xarakterizə edən mühüm siyasi tarixdir.

Suverenliyin bərpası ilə qarşıda yeni vəzifələr yarandı. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri bu yeni mərhələnin əsas istiqamətlərindən biridir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, infrastrukturun yaradılması, iqtisadi və sosial layihələrin həyata keçirilməsi həmin torpaqlarda həyatın yenidən canlanmasına xidmət edir.

Dövlət Suverenliyi Gününün mahiyyətində yalnız keçmişin xatırlanması deyil, gələcəyə məsuliyyət də dayanır. Suverenliyi qorumaq onu əldə etmək qədər mühüm vəzifədir. Güclü dövlətçilik düşüncəsi, qanunlara hörmət, milli həmrəylik, vətəndaş məsuliyyəti və dövlət maraqlarına bağlılıq bu istiqamətdə əsas amillərdir.

Bu tarix xüsusilə gənc nəslin dövlətçilik ruhunda formalaşması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin hansı tarixi mərhələlərdən keçərək təmin edildiyini bilmək gənclərdə Vətənə bağlılıq və dövlət qarşısında məsuliyyət hissini daha da möhkəmləndirir.

2025-ci ilin Azərbaycanda “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi də bu dəyərlərin dövlət və cəmiyyət həyatındakı xüsusi əhəmiyyətini göstərdi. Həmin il üzrə təsdiq edilmiş tədbirlər planında Dövlət Suverenliyi Gününün qeyd olunması ilə bağlı tədbirlər nəzərdə tutulmuşdu.

Bu gün Azərbaycanın Dövlət Bayrağının ölkəmizin bütün ərazisində dalğalanması uzun illər davam edən mübarizənin və dövlətçilik iradəsinin nəticəsidir. Bu bayraq yalnız dövlət rəmzi deyil, həm də xalqımızın müstəqillik əzminin, milli birliyinin və gələcəyə inamının ifadəsidir.

20 Sentyabrın yaddaşımızda xüsusi yer tutmasının əsas səbəblərindən biri də bu tarixi nəticənin əldə edilməsində şəhidlərimizin və qəhrəman hərbçilərimizin fədakarlığının dayanmasıdır. Vətən uğrunda həyatını itirən hər bir şəhidin xatirəsi dövlətimizin və xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq.

20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü Azərbaycanın keçdiyi mürəkkəb dövlətçilik yolunun, milli iradənin və tarixi bütövlüyün bir araya gəldiyi əlamətdar gündür. Bu tarix bizə yalnız qazandığımız Zəfəri xatırlatmır; həm də müstəqil dövlətimizi qorumağın, onun inkişafına töhfə verməyin və suverenliyimizi gələcək nəsillərə əmanət kimi çatdırmağın məsuliyyətini xatırladır.

Suveren Azərbaycan öz tarixinin yeni səhifəsini yazır – bu səhifənin ən böyük dəyəri isə dövlətimizin bütövlüyü, xalqımızın birliyi və gələcəyə inamıdır.

Aidə İsgəndərli

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının gənc fəalı