Hər bir xalqın öz taleyini müəyyən etmək, müstəqil dövlət qurmaq və bu dövləti inkişaf etdirmək hüququ beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərindən biri hesab olunur. Azərbaycan xalqının tarixi inkişaf yolu bu hüququn həyata keçirilməsi uğrunda mübarizənin bariz nümunəsidir. Tarixin ayrı-ayrı mərhələlərində xalqımız işğal, məhrumiyyət və ağır sınaqlarla üzləşsə də, müstəqillik və dövlətçilik ideyasından heç vaxt geri çəkilməmişdir. Müasir dövrdə Azərbaycan Respublikası tam hüquqlu, müstəqil dövlət kimi mövcuddur və onun ərazi bütövlüyü, suverenliyi qəhrəman əsgər və zabitlərin, şəhidlərin qanı bahasına təmin olunmuş milli sərvət statusu daşıyır. Bu baxımdan Dövlət Suverenliyi Gününün təsis edilməsi xalqın tarixi yaddaşının və milli iradəsinin institusional təsdiqidir.
2023-cü il sentyabrın 19-20-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən lokal antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyi öz ərazisinin bütün hissəsində tam bərpa edilmişdir. Bir gündən az müddət ərzində başa çatan bu əməliyyat nəticəsində qanunsuz silahlı birləşmələr ləğv olunmuş, separatçı qurumun fəaliyyətinə son qoyulmuşdur. Bu proses beynəlxalq hüquq normalarına, xüsusilə dövlətlərin ərazi bütövlüyü prinsipinə uyğun şəkildə baş vermiş və Azərbaycanın hərbi-siyasi qüdrətinin növbəti təzahürü olmuşdur. Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası və qanunvericiliyi ölkənin bütün ərazisində bərpa olunmuş, suverenlik faktiki və hüquqi baxımdan tam təmin edilmişdir.
Suveren dövlət — öz ərazisi daxilində ali hakimiyyətə malik, xarici müdaxilədən azad, daxili və xarici siyasətini müstəqil şəkildə həyata keçirən dövlət qurumudur. Suverenliyin əsas əlamətlərinə ərazi bütövlüyü, hakimiyyətin bölünməzliyi, qanunvericilik və icra sisteminin müstəqilliyi, habelə beynəlxalq münasibətlərdə müstəqil subyektlik aiddir. Azərbaycan Respublikası 1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra suveren dövlət kimi formalaşmış, lakin ərazisinin bir hissəsinin işğal altında qalması onun suverenliyinin tam həyata keçirilməsinə uzun müddət mane olmuşdur. 2020-ci il Vətən müharibəsi və 2023-cü il antiterror əməliyyatından sonra Azərbaycan bu anlayışın bütün komponentlərini — ərazi bütövlüyü, hakimiyyət və hüquqi nəzarət baxımından — tam mənada özündə əks etdirən dövlətə çevrilmişdir.
"Qarabağ Azərbaycandır!" ifadəsi Azərbaycan Prezidenti tərəfindən dilə gətirilmiş və zaman keçdikcə ölkənin ərazi bütövlüyü siyasətinin rəmzi formuluna çevrilmişdir. Bu tezisin nida işarəsi ilə tamamlanması ifadənin qətiyyət, mübahisəsizlik və yekunluq xarakteri daşımasını vurğulayır. 2023-cü ilin sentyabr ayında keçirilən antiterror əməliyyatı məhz bu prinsipin praktiki təsdiqi olmuşdur — belə ki, əməliyyat nəticəsində Qarabağ bölgəsi üzərində Azərbaycan dövlətinin suverenliyi hüquqi və faktiki cəhətdən tam bərpa edilmişdir. Beləliklə, sözügedən şüar yalnız siyasi rəqəm deyil, həm də real hərbi-siyasi nəticələrlə təsdiqlənmiş dövlət mövqeyi kimi qiymətləndirilməlidir.
Kənan Quliyev
YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi