Azərbaycan – Türk dünyası və Qafqaz arasında mənəvi həmrəyliyin mühüm ünvanı - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 15 sentyabr 2026-cı ildə Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvləri və müşahidəçilərindən, Seyid Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edib. Görüşdə dövlətimizin başçısı çıxış edərək Bakıda keçirilən beynəlxalq tədbirlərin əhəmiyyətinə, Türk dünyası ilə Qafqaz xalqları arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə və dini liderlərin sülh, əməkdaşlıq və əmin-amanlığın təşviqində roluna toxunub.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd edib ki, Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısının keçirilməsi böyük beynəlxalq əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, böyük Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Seyid Yəhya Bakuvi Şirvaniyə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın təşkili ölkəmizin zəngin elmi, dini və mənəvi irsinin beynəlxalq səviyyədə öyrənilməsinə mühüm töhfə verir. Bu tədbirlər Azərbaycanın müxtəlif ölkələrdən olan dini və elmi xadimlər üçün mühüm dialoq məkanı olduğunu bir daha nümayiş etdirir.
Dövlət başçısı Azərbaycanın həm Türk dünyasının ayrılmaz hissəsi, həm də Qafqazın mühüm ölkəsi olduğunu vurğulayıb. Prezident çıxışında Azərbaycan tarixinin qədim dövlətçilik ənənələrinə diqqət çəkərək Qafqaz Albaniyasının Azərbaycan ərazisində mövcud olduğunu, qədim Atabəylər dövlətinin paytaxtının isə Naxçıvan olduğunu xatırladıb. Bu tarixi faktlar Azərbaycan coğrafiyasının Türk dünyası ilə Qafqaz arasında mühüm əlaqələndirici məkan olduğunu göstərən nümunələr kimi təqdim edilib.
Görüşdə Türk dünyası və Qafqaz xalqları arasında dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsinin vacibliyi xüsusi qeyd olunub. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, müxtəlif ölkələrdən dini liderlərin Bakıda bir araya gəlməsi mühüm rəmzi məna daşıyır. Belə görüşlər xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı möhkəmləndirməklə yanaşı, sülh, əməkdaşlıq və həmrəylik ideyalarının daha geniş şəkildə təşviqinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyev dini liderlərin cəmiyyətdəki roluna da xüsusi diqqət yetirib. Dövlət başçısının fikrincə, müsəlman dini liderlərinin sülhə, əməkdaşlığa, əmin-amanlığa və barışığa çağıran mövqeyi böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki dini liderlərin fikirləri geniş müsəlman icmaları tərəfindən dinlənilir və onların sülh və qarşılıqlı hörmətə çağırışları cəmiyyətlərdə sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər.
Görüşün mühüm istiqamətlərindən biri də Seyid Yəhya Bakuvinin zəngin irsi və onun müasir dövr üçün əhəmiyyəti ilə bağlı olub. Yəhya Bakuvi Azərbaycanın tarixində mühüm yer tutan böyük alim və mütəfəkkirlərdən biridir. Onun irsinin beynəlxalq konfrans çərçivəsində müxtəlif ölkələrdən gəlmiş alimlər və dini xadimlər tərəfindən müzakirə olunması Azərbaycanın mənəvi-mədəni irsinin dünyaya tanıdılması baxımından əhəmiyyətlidir.
Türkiyə Diyanət İşləri İdarəsinin sədri Safi Arpaquş da görüş zamanı Yəhya Bakuvi irsinin müasir dünyada sülh, mötədillik, mehriban qonşuluq, dövlətlərin suverenliyinə hörmət və xalqların təhlükəsizliyi kimi dəyərlərlə əlaqələndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, həmçinin Azərbaycanın tədbirlərə ev sahibliyini və dini liderlərin bir araya gəlməsi üçün yaradılan şəraiti yüksək qiymətləndirib.
Azərbaycanın dini-mədəni irsə münasibəti ölkənin beynəlxalq dialoq təşəbbüslərində də özünü göstərir. Son illərdə Bakıda müxtəlif dinlərin və mədəniyyətlərin nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən tədbirlər ölkənin dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoq platforması kimi çıxış etdiyini göstərir. 2024-cü ildə də TDT-yə üzv və müşahidəçi dövlətlərin müsəlman dini rəhbərləri Bakıda bir araya gəlmiş və dini liderlər arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsinin əhəmiyyəti qeyd edilmişdi.
15 sentyabr görüşü həmçinin Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində dini-mənəvi əməkdaşlığa verdiyi əhəmiyyəti nümayiş etdirir. TDT-nin müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısının Bakıda keçirilməsi Türk dövlətləri arasında yalnız siyasi və iqtisadi deyil, həm də dini-mədəni sahələrdə əlaqələrin inkişaf etdiyini göstərir. Görüşdə müxtəlif ölkələrdən dini rəhbərlərin iştirakı bu əməkdaşlığın daha geniş coğrafiyanı əhatə etdiyini nümayiş etdirib.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında səslənən əsas fikirlərdən biri də Türk dünyası ilə Qafqazın tarixi və mənəvi yaxınlığının möhkəmləndirilməsi idi. Azərbaycan bu iki coğrafi-mədəni məkanın kəsişməsində yerləşən ölkə kimi müxtəlif xalqlar və dini icmalar arasında qarşılıqlı anlaşmanın inkişafına xüsusi diqqət yetirir. Bakı şəhərinin belə beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi də ölkənin regional və beynəlxalq dialoq imkanlarını genişləndirir.
Görüşün sonunda dövlət başçısı nümayəndə heyətinə Azərbaycana gəldikləri və bu mühüm tədbirlərdə iştirak etdikləri üçün təşəkkürünü bildirib. O, dini liderlərin fəaliyyətində sülh və əmin-amanlıq çağırışlarının üstünlük təşkil etməsinin əhəmiyyətini bir daha vurğulayıb. Belə görüşlər qarşılıqlı hörmət, əməkdaşlıq və həmrəylik ideyalarının möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm platforma kimi qiymətləndirilə bilər.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçıları və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyəti ilə görüşü Azərbaycanın Türk dünyası və Qafqaz məkanında dini-mədəni əlaqələrin inkişafına verdiyi önəmi bir daha ortaya qoydu. Bakıda keçirilən bu tədbirlər həm Azərbaycanın zəngin mənəvi irsinin tanıdılması, həm də sülh, qarşılıqlı hörmət, əməkdaşlıq və həmrəylik kimi ümumbəşəri dəyərlərin təşviqi baxımından diqqətəlayiqdir.
Rauf Nəcəfov
YAP Sədərək rayon təşkilatının sədri