Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə – Zəfərin və Böyük Qayıdışın ünvanları - ŞƏRH

Azərbaycanın müasir tarixində elə günlər var ki, onların mahiyyəti yalnız təqvimdəki bir tarixlə məhdudlaşmır, xalqın milli yaddaşında, dövlətçilik tarixində və ərazi bütövlüyünün bərpası prosesində xüsusi yer tutur. 20 sentyabr da məhz belə əlamətdar tarixlərdəndir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə 20 sentyabr Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi təsis edilib.
Bu tarix 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpa olunması ilə bilavasitə bağlıdır. 19 sentyabr 2023-cü ildə başlayan lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Qarabağ bölgəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin qalıqları tərksilah edilərək ərazilərimizdən çıxarılıb, separatçı rejimin mövcudluğuna son qoyulub. Bununla Azərbaycan öz ərazisində konstitusiya quruluşunu və dövlət suverenliyini tam təmin edib.
Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə Azərbaycanın tarixində mühüm yeri olan yaşayış məntəqələridir. Uzun illər ərzində bu ərazilər işğal və separatizm siyasətinin ağır nəticələri ilə üzləşib. 2020-ci il Vətən müharibəsində əldə edilmiş Zəfər Qarabağın bir sıra ərazilərinin azad edilməsinə imkan yaratdı. Lakin qarşıda hələ Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə daxil olmaqla digər ərazilərdə Azərbaycanın tam suverenliyinin təmin edilməsi vəzifəsi dayanırdı. 2023-cü ilin sentyabr hadisələri bu tarixi prosesin məntiqi davamı oldu.
2023-cü il oktyabrın 15-də Prezident İlham Əliyevin Xankəndidə, Xocalıda, Əsgəranda, Xocavənddə və Ağdərədə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltması dövlətçilik tariximizin mühüm hadisələrindən birinə çevrildi. Bu hadisə Azərbaycanın həmin ərazilər üzərində suveren hüquqlarının təmin edilməsinin və dövlət idarəçiliyinin bərpasının mühüm rəmzi oldu.
Bu gün həmin ərazilərdə əsas məqsədlərdən biri yalnız dağıdılmış infrastrukturun bərpası deyil, burada yeni həyatın qurulması, insanların doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi və regionun davamlı inkişafıdır. Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında əhalinin qayıdışı ilə əlaqədar yaşayış binalarının tikintisi, mövcud mənzil fondunun qorunması, abadlaşdırma, yaşıllaşdırma və kommunal infrastrukturun inkişafı üçün xüsusi idarəetmə mexanizmi yaradılıb.
Xocalının bərpası isə xüsusi mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Xocalı Azərbaycan xalqının yaddaşında 1992-ci il faciəsi ilə əbədi həkk olunmuş şəhərdir. İşğaldan azad olunmasından sonra burada yaşayış məntəqələrinin bərpası ilə yanaşı, Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması istiqamətində də mühüm addımlar atılıb.
Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərənin bugünkü mənzərəsi Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən Böyük Qayıdış siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Doğma yurdlarına qayıdan insanlar üçün yeni yaşayış məhəllələrinin, sosial obyektlərin və müasir infrastrukturun yaradılması bu ərazilərin gələcək inkişafına möhkəm zəmin formalaşdırır.
20 sentyabrın bu dörd şəhərin günü kimi qeyd edilməsi həm tarixi yaddaşın qorunması, həm də Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpasının əhəmiyyətinin vurğulanması baxımından mühüm məna daşıyır. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə artıq yalnız keçmişin ağrılı xatirələri ilə deyil, Azərbaycanın yeni inkişaf mərhələsinin, quruculuğun və Böyük Qayıdışın ünvanları kimi də tariximizə daxil olur.

Mahir Qurbanov
YAP Kəngərli rayon təşkilatının fəalı