Prezident İlham Əliyevin türkdilli dövlətlərin təhlükəsizlik rəhbərləri ilə görüşündəki strateji baxışı - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində sürətlə dəyişən geosiyasi reallıqlar, qlobal güc mərkəzləri arasında dərinləşən ziddiyyətlər və mütərəqqi beynəlxalq hüquq normalarının faktiki olaraq kölgədə qalması fonunda regional təhlükəsizlik platformalarının əhəmiyyəti misilsiz dərəcədə artmışdır. Bu tarixi keçid mərhələsində Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) yalnız mədəni-tarixi köklərə söykənən konfiderativ birlik kimi deyil, eyni zamanda geostrateji dayanıqlılığı təmin edən, qlobal sabitlik adasına çevrilən mühüm bir güc mərkəzi kimi formalaşır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik şuralarının rəhbərləri və xüsusi xidmət orqanlarının nümayəndə heyətləri ilə keçirdiyi möhtəşəm və strateji əhəmiyyətli görüşdə səsləndirdiyi konseptual fikirlər, bütövlükdə Türk dünyasının gələcək Təhlükəsizlik Doktrinasının təməl prinsiplərini müəyyən etmişdir. Dövlət başçısının proqram xarakterli çıxışı sadəcə mövcud vəziyyətin təhlili ilə mahiyyətlənmir, həm də gələcək onilliklər üçün aydın fəaliyyət xəritəsi çəkir. Prezident İlham Əliyev öz çıxışında vurğulamışdır ki, müasir dövrdə baş verən hərbi-siyasi münaqişələr, regional toqquşmalar və beynəlxalq təhlükəsizlik arxitekturasında yaranan ciddi boşluqlar Türk dövlətlərinin daha sıx şəkildə birləşməsini, xüsusən də müdafiə, kəşfiyyat, hərbi və təhlükəsizlik sahalərində koordinasiyalı fəaliyyəti zəruri edir. BMT kimi universal təşkilatların mexanizmlərinin effektivliyini itirdiyi, beynəlxalq hüquq normalarının güc amili ilə əvəzləndiyi bir şəraitdə Türk Dövlətləri Təşkilatı öz daxili imkanlarını, müdafiə immunitetini və institusional potensialını səfərbər etməlidir.
Dövlət başçısının da xüsusi qeyd etdiyi kimi, Türk dünyası geniş bir coğrafiyanı əhatə edir və bu coğrafiyanın strateji yolların, vacib logistik dəhlizlərin üzərində yerləşməsi bizi kənar təhdidlərin və transmilli risklərin hədəfinə çevirə bilər. Məhz bu səbəbdən kəşfiyyat məlumatlarının operativ mübadiləsi, kibertəhlükəsizlik sahəsində birgə imkanların yaradılması, terrorizm, qanunsuz miqrasiya və transmilli mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı birgə mübarizə strategiyasının tətbiqi hayati əhəmiyyət kəsb edir. Çıxışın ən mühüm ideoloji oxlarından birini gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlər ruhunda tərbiyə olunması və vahid ideoloji müdafiə xəttinin qurulması təşkil edirdi. Azərbaycan Prezidenti aydın şəkildə bildirdi ki, xarici təsir dairələrinin və geostrateji rəqiblərin cəmiyyətlərimizə sızmaq, xüsusilə gənclərin şüurunu manipulyasiya etmək cəhdlərinin qarşısını almaq üçün təhlükəsizlik xidmətləri yalnız fiziki deyil, eyni zamanda informasiya və ideoloji müstəvidə də ayıq-sayıq olmalıdırlar. Qohum xalqlarımızın yeni nəslinin bir-birinə tarixi bağlar, qarşılıqlı hörmət və ortaq gələcək ideyası ilə bağlanması, milli kimliyin və təhlükəsizlik təfəkkürünün formalaşdırılması bu gün tətbiq olunan idrak müharibələrinə (cognitve warfare) qarşı ən güclü qalxandır. TDT-nin "TDT-2040" Vizyon sənədinə istinad edən dövlət başçısı, inteqrasiya proseslərinin sadəcə siyasi və iqtisadi müstəvidə qalmamalı olduğunu, real hərbi-təhlükəsizlik çətirinin yaradılması ilə dəstəklənməli olduğunu diqqətə çatdırdı. Bölgəmizdə davam edən, coğrafiyası gündən-günə genişlənən müharibələrin və açıq düşmənçiliklərin fonunda Türk dövlətlərinin sülh və sabitlik adası kimi qalması təsadüfi deyil, məhz həyata keçirilən məqsədyönlü, uzaqgörən və suveren siyasətin nəticəsidir. Bununla belə, əldə olunan nailiyyətlərlə arxayınlaşmaq olmaz; çünki qlobal güc balansı dəyişdikcə yeni risklər və çağırışlar ortaya çıxır. Azərbaycanın İkinci Qarabağ müharibəsi və antiterror əməliyyatları nəticəsində öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü tam bərpa etməsi, beynəlxalq hüququ öz kəsərli gücü ilə bərqərar etməsi bütövlükdə Türk dünyasının özünəinamını artırmış və regionda tamamilə yeni геополитик reallıq yaratmışdır. Bu təcrübə göstərdi ki, milli maraqların qorunması üçün güclü ordu, çevik xüsusi xidmət orqanları və sarsılmaz xalq-iqtidar birliyi həlledici amildir. Prezident İlham Əliyevin bu strateji baxışı TDT-yə üzv dövlətlər üçün də nümunəvi model rolu oynayır. Təhlükəsizlik orqanlarının rəhbərləri ilə görüşdə çıxış edən digər qonaqların da etiraf etdiyi kimi, Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi Liderlik və ortaya qoyduğu birlik iradəsi Türk dünyasının qlobal miqyasda söz sahibinə çevrilməsinə birbaşa xidmət edir. Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin çıxışında əksini tapan dərin təhlillər və strateji çağırışlar, Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcəkdə yalnız regional deyil, qlobal təhlükəsizlik sistemində də balanslaşdırıcı, sülhməramlı və barışdırıcı bir aktora çevriləcəyini nümayiş etdirir. Bu konseptual çıxış Türk dövlətlərinin xüsusi xidmət və təhlükəsizlik strukturları arasında tərəfdaşlığın yeni, yüksək keyfiyyət mərhələsinə qədəm qoyduğunun bariz göstəricisidir.

Səltənət Möhsünlü

YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi