Türk Dövlətləri arasında təhlükəsizlik əməkdaşlığının yeni mərhələsi - ŞƏRH

Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul etməsi türk dövlətləri arasında münasibətlərin strateji məzmununun daha da dərinləşdiyini göstərən mühüm hadisələrdən biridir. Sentyabrın 17-də Bakıda keçirilən görüşdə TDT Baş katibi Kubanıçbek Ömüralıyev, Türkiyə, Özbəkistan, Qırğızıstan və Qazaxıstanın təhlükəsizlik strukturlarının rəhbər şəxsləri, eləcə də Şimali Kipr Türk Respublikasının nümayəndəsi iştirak edib. Görüşdə müasir dövrün çağırışları fonunda təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və Türk Dövlətləri Təşkilatının beynəlxalq müstəvidə rolunun daha da artırılması məsələləri diqqət mərkəzində olub.
Dövlətimizin başçısı görüşdə çıxış edərək TDT-nin beynəlxalq arenada rolunun və çəkisinin gücləndirilməsinin təşkilata üzv ölkələrin ümumi mövqeyi olduğunu vurğulayıb. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, türk dövlətlərinin malik olduğu böyük potensial, geniş coğrafi məkan və strateji əhəmiyyət daşıyan enerji və nəqliyyat yollarının üzərində yerləşməsi təşkilatın imkanlarını daha da artırır. Bu baxımdan təhlükəsizlik anlayışı yalnız hərbi və fiziki təhlükəsizliklə məhdudlaşmır. Nəqliyyat bağlantılarının, enerji marşrutlarının təhlükəsizliyi, regional sabitlik və qarşılıqlı etimad da ümumi təhlükəsizlik sisteminin mühüm tərkib hissələridir.
Görüşdə diqqət çəkən mühüm məsələlərdən biri də təhlükəsizlik sahəsində təcrübə və məlumat mübadiləsinin genişləndirilməsidir. Dövlətimizin başçısı təhlükəsizlik şuralarının rəhbərləri qarşısında böyük və məsuliyyətli vəzifələrin dayandığını bildirərək mövcud və mümkün təhdidlərin vaxtında müəyyənləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Bu yanaşma yalnız baş verən təhlükələrə cavab verməyi deyil, onların meydana çıxmasına səbəb ola biləcək amillərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsini və müvafiq preventiv mexanizmlərin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Azərbaycan Prezidentinin çıxışında ideoloji təhlükələrə də xüsusi diqqət yetirilməsi müasir dövrdə dövlət təhlükəsizliyinin daha geniş anlayış olduğunu göstərir. Dövlətlərin sabit inkişafının və konstitusiya quruluşunun qorunması üçün zərərli ideoloji təsirlərə qarşı birgə mübarizə aparılması, düzgün ideoloji işin qurulması və cəmiyyətlərdə milli-mənəvi dəyərlərin qorunması mühüm məsələlər sırasındadır. Türk dövlətlərini birləşdirən tarixi, mədəni və mənəvi bağlar bu istiqamətdə əməkdaşlıq üçün mühüm zəmin yaradır.
TDT məkanının mövcud beynəlxalq və regional proseslər fonunda sabitlik baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıması da görüşdə ifadə olunan əsas fikirlərdən olub. Dünyanın müxtəlif bölgələrində mürəkkəb proseslərin və qarşıdurmaların davam etdiyi bir vaxtda türk dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın, həmrəyliyin və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Görüşdə səsləndirilən fikirlərdən də aydın olur ki, TDT ölkələri təhlükəsizlik sahəsində əlaqələrin daha sistemli xarakter almasına və ümumi çağırışlara çevik reaksiya imkanlarının artırılmasına xüsusi önəm verirlər.
Azərbaycanın TDT çərçivəsində təhlükəsizlik məsələlərinə verdiyi önəm ölkəmizin təşkilatın inkişafı ilə bağlı ümumi yanaşmasının tərkib hissəsidir. Prezident İlham Əliyev TDT-nin imkanlarının geniş olduğunu, təşkilatın beynəlxalq məsələlərdə daha fəal rol oynaması üçün bütün əsasların mövcudluğunu vurğulayıb. Bu mövqe türk dövlətləri arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın, nəqliyyat və enerji əlaqələrinin, eləcə də təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin paralel şəkildə inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur.
Prezident İlham Əliyevin türk dövlətlərinin zəngin dövlətçilik tarixini xüsusi qeyd etməsi görüşün yalnız təhlükəsizlik məsələləri ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Türk xalqlarını birləşdirən tarixi və mənəvi bağlar bu gün müasir dövlətlərarası münasibətlərdə yeni məzmun qazanır. Dövlətçilik ənənələrinə, milli dəyərlərə və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan əməkdaşlıq TDT-nin gələcək inkişafı üçün mühüm potensial formalaşdırır.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul etməsi türk dövlətləri arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın gündəlikdə getdikcə daha mühüm yer tutduğunu nümayiş etdirir. Bakıda keçirilən görüş qarşılıqlı məlumat və təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi, müasir çağırışlara qarşı birgə yanaşmaların formalaşdırılması və TDT məkanında sabitliyin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli platforma kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycanın bu prosesdə fəal iştirakı və Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü təşəbbüslər isə ölkəmizin türk dünyasında əməkdaşlıq və təhlükəsizlik gündəliyinin formalaşmasına verdiyi töhfəni nümayiş etdirir.

Sahib Şükürov
YAP Göyçay rayon təşkilatının sədri