Tarix xalqların yaddaşında yalnız baş vermiş hadisələrin xronologiyası kimi qalmır. Bəzi tarixlər milli taleyin, dövlətçilik iradəsinin və mənəvi dəyərlərin ifadəsinə çevrilərək nəsillər arasında görünməz, lakin möhkəm bir bağ yaradır. 27 Sentyabr – Anım Günü də Azərbaycan xalqının müasir tarixində belə xüsusi məna daşıyan günlərdəndir. Bu tarix Vətən müharibəsində Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsinə ehtiramın ifadəsidir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə sentyabrın 27-nin hər il Anım Günü kimi qeyd edilməsi bu tarixin milli təqvimimizdə xüsusi yerini müəyyənləşdirib.
27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın dövlətçilik tarixində taleyüklü mərhələ oldu. Həmin gün Ermənistanın hərbi təxribatına cavab olaraq Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin başladığı əks-hücum əməliyyatları 44 gün davam edən müharibənin başlanğıcını qoydu. 27 sentyabrdan 10 noyabradək davam edən hərbi əməliyyatlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ilə nəticələndi və xalqımızın tarixində yeni mərhələ yaratdı. Bu Zəfərin arxasında Azərbaycan əsgər və zabitlərinin döyüş meydanında göstərdiyi qəhrəmanlıq, şəhidlərimizin misilsiz fədakarlığı və xalqımızın nümayiş etdirdiyi birlik və həmrəylik dayanırdı.
27 Sentyabrın Anım Günü kimi qeyd olunmasının mahiyyəti məhz burada üzə çıxır. Bu gün yalnız keçmişdə baş vermiş bir hadisəni xatırlamaq üçün təsis edilməyib. Anım Gününün mənəvi yükündə şəhidlərin həyat yoluna ehtiram, onların fədakarlığının qiymətləndirilməsi və Vətən qarşısında xidmət anlayışının gələcək nəsillərə çatdırılması dayanır. Şəhidlərin hər birinin həyatı Azərbaycan tarixinin ayrıca bir səhifəsidir. Onların adı ailələrinin və doğulduqları yaşayış məntəqələrinin hüdudlarını aşaraq ümummilli yaddaşın parçasına çevrilib.
Azərbaycan xalqının Vətən müharibəsi günlərində nümayiş etdirdiyi həmrəylik də bu tarixin mühüm məqamlarından biridir. Cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri vahid məqsəd ətrafında birləşərək dövlət və ordu ilə həmrəyliyini nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyev Anım Günü ilə bağlı müraciətində xalqın birlik və həmrəyliyini xüsusi vurğulayaraq bu amilin Vətən müharibəsində mühüm rolunu qeyd edib. Beləliklə, 27 Sentyabr yalnız hərbi hadisələrin başlanğıcını xatırladan tarix deyil, həm də milli iradənin və ümumxalq həmrəyliyinin ifadəsi kimi yadda qalıb.
Şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiram Azərbaycan dövlətinin və cəmiyyətinin mənəvi məsuliyyətlərindən biridir. Bu ehtiramın mühüm tərəfi şəhidlərin adlarının yaşadılması ilə yanaşı, onların uğrunda can verdiyi dəyərlərin qorunmasıdır. Dövlət müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü, suverenlik, milli birlik və Vətənə bağlılıq kimi anlayışlar şəhidlərimizin fədakarlığı fonunda daha dərin məna qazanır. Buna görə də şəhidlərin xatirəsini yad etmək yalnız müəyyən günlərdə onların adını çəkməklə məhdudlaşmır. Əsl ehtiram həmin dəyərlərə gündəlik münasibətdə, vətəndaş məsuliyyətində və dövlətə sədaqətdə özünü göstərir.
Anım Gününün digər mühüm mahiyyəti milli yaddaşın qorunmasıdır. Xalqın keçdiyi yolun yaddaşda yaşadılması gələcək nəsillərin öz tarixini düzgün dərk etməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gənc nəsil bilməlidir ki, Azərbaycanın bugünkü reallıqları böyük tarixi proseslərin, uzunmüddətli mübarizənin və ağır itkilərin nəticəsidir. Bu yaddaşın qorunması keçmişdə qalmaq deyil, gələcəyi daha düzgün qurmaq üçün tarixi təcrübədən nəticə çıxarmaqdır.
Azərbaycan dövlətinin şəhidlərin xatirəsinə göstərdiyi ehtiramın davamlı xarakter daşıması da milli yaddaşın qorunmasına xidmət edir. Anım Günündə şəhidlərin xatirəsinin ölkə üzrə yad edilməsi, memorial məkanların yaradılması və Vətən müharibəsinin tarixinin gələcək nəsillərə çatdırılması bu istiqamətdə görülən işlərin mühüm hissəsidir. 2025-ci il 27 sentyabr tarixində Prezident İlham Əliyevin Gəncə Memorial Kompleksində Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad etməsi də dövlət səviyyəsində bu ehtiramın davamlılığını göstərən nümunələrdən biridir.
Bu gün şəhidlərin əziz xatirəsini yad edərkən yalnız keçmişin ağrısını deyil, həmin fədakarlığın yaratdığı tarixi məsuliyyəti də dərk etmək vacibdir. Şəhidlərin bizə əmanət etdiyi Vətən anlayışı hər bir vətəndaş üçün məsuliyyət tələb edir. Dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, milli dəyərlərin qorunması, cəmiyyətə faydalı fəaliyyət, qanunlara hörmət və Azərbaycanın gələcəyinə xidmət etmək bu məsuliyyətin müasir ifadələridir.
27 Sentyabr – Anım Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında şəhidlərimizin əbədi xatirəsi ilə yaşayacaq. Bu gün Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanların qarşısında baş əyir, onların ailələrinin və yaxınlarının keçdiyi ağır yolu ehtiramla xatırlayırıq. Şəhidlərin adı tariximizdə əbədi yaşayacaq, onların fədakarlığı isə gələcək nəsillər üçün Vətənə sədaqətin ən uca nümunələrindən biri olaraq qalacaq.
Zaman dəyişə, nəsillər yenilənə bilər, lakin Vətən uğrunda verilən canın və yazılan qəhrəmanlıq tarixinin mənası dəyişmir. 27 Sentyabrın əsas mesajı da budur: şəhidlərimizi unutmamaq, onların xatirəsini yaşatmaq və bizə əmanət etdikləri Azərbaycanın gələcəyinə məsuliyyətlə yanaşmaq. Milli yaddaş qorunduqca şəhidlərin adı da yaşayacaq, onların Vətən naminə göstərdiyi fədakarlıq Azərbaycan tarixinin əbədi səhifələrindən biri olaraq qalacaq.
Anar Məmmədov,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı