27 Sentyabr Anım Günü: şəhidlərimizin əmanəti olan Zəfər tarixi - ŞƏRH

Bəzən bir tarix bütöv bir xalqın yaddaşında yalnız hadisənin baş verdiyi gün kimi deyil, milli iradənin, həmrəyliyin və fədakarlığın rəmzi kimi yaşayır. Azərbaycan üçün 27 Sentyabr belə tarixlərdəndir. Bu gün Vətən müharibəsinin başlanmasının ildönümü olmaqla yanaşı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda həyatını qurban verən şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə ehtiram günüdür.

Prezident İlham Əliyevin 2 dekabr 2020-ci ildə imzaladığı Sərəncamla sentyabrın 27-si hər il Azərbaycan Respublikasında Anım Günü kimi qeyd edilir. Sərəncamda bu günün Vətən müharibəsində qəhrəmanlıq göstərmiş, Azərbaycan bayrağını azad edilmiş torpaqlarda dalğalandırmış və ölkənin ərazi bütövlüyü uğrunda canlarını fəda etmiş hərbçilərə və bütün şəhidlərə dərin ehtiramın ifadəsi olduğu vurğulanır.
27 Sentyabrın mahiyyətini anlamaq üçün Azərbaycanın yaxın tarixində baş verən proseslərə nəzər salmaq vacibdir. Ötən əsrin sonlarında Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü ölkəmizin ərazi bütövlüyünə ciddi zərbə vurdu. İşğal nəticəsində yaşayış məntəqələri dağıdıldı, əhali doğma yurdlarından məcburi köçkün vəziyyətinə düşdü, Azərbaycanın zəngin tarixi və mədəni irsi böyük dağıntılara məruz qaldı.
Uzun illər Azərbaycan problemin sülh yolu ilə həllinə çalışdı. ATƏT-in Minsk qrupu çərçivəsində aparılan danışıqlar isə nəticə etibarilə işğalın aradan qaldırılmasına gətirib çıxarmadı. Bu müddət ərzində BMT Təhlükəsizlik Şurasının Azərbaycanın işğal olunmuş əraziləri ilə bağlı qəbul etdiyi qətnamələrin də icra olunmaması beynəlxalq hüququn tətbiqi baxımından ciddi problem olaraq qaldı.
Bununla yanaşı, Azərbaycan dövləti öz hərbi imkanlarını ardıcıl şəkildə inkişaf etdirdi. Güclü iqtisadiyyatın formalaşdırılması, müasir silah və texnologiyaların əldə edilməsi, peşəkar hərbi kadrların hazırlanması və ordunun döyüş qabiliyyətinin artırılması sonrakı hadisələrdə mühüm rol oynadı.
2016-cı ilin Aprel döyüşləri Azərbaycanın hərbi imkanlarını nümayiş etdirən mühüm hadisələrdən biri oldu. 2020-ci ilin iyulunda Tovuz istiqamətində baş verən döyüşlər isə Azərbaycan cəmiyyətində milli həmrəyliyi daha da gücləndirdi.
Sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan mövqelərinə və yaşayış məntəqələrinə hücumundan sonra Vətən müharibəsi başladı. Azərbaycan Ordusu genişmiqyaslı əks-hücum əməliyyatına keçərək qısa müddət ərzində mühüm hərbi nəticələr əldə etdi. Rəsmi məlumatlara əsasən, 44 gün davam edən müharibə zamanı Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və Şuşa şəhərləri, çoxsaylı kənd və qəsəbələr, eləcə də strateji yüksəkliklər azad edildi. Ümumilikdə 300-dən çox yaşayış məntəqəsinin azad olunması müharibənin miqyasını və Azərbaycanın əldə etdiyi hərbi nəticəni göstərirdi.
Bu müharibədə Azərbaycan xalqının vahid mövqedən çıxış etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Cəmiyyətin bütün təbəqələri ordunun ətrafında birləşdi. Ölkənin müxtəlif bölgələrindən olan gənclər Vətənin müdafiəsi üçün cəbhəyə yollandılar. Arxa cəbhədə isə insanlar hərbçilərə dəstək göstərərək ümummilli həmrəyliyin nümunəsini ortaya qoydular.
Şuşanın azad edilməsi Vətən müharibəsinin ən mühüm hadisələrindən biri oldu. Bu şəhərin hərbi-siyasi və mənəvi əhəmiyyəti Azərbaycanın Zəfər tarixində xüsusi yer tutur. Şuşanın azadlığından sonra hərbi-siyasi vəziyyət Azərbaycanın xeyrinə daha da dəyişdi və 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması razılaşdırıldı.
Müharibədən sonrakı dövrdə Azərbaycan qarşısında yeni vəzifələr meydana çıxdı. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası, şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, nəqliyyat və kommunikasiya infrastrukturunun yaradılması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.
2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan ərazisində dövlət suverenliyinin tam bərpası isə Zəfərdən sonrakı tarixi prosesin mühüm nəticələrindən biri oldu. Azərbaycan Prezidentinin 19 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamında da 2020-ci il Vətən müharibəsinin və 2023-cü ilin sentyabr hadisələrinin ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin təmin olunması baxımından əhəmiyyəti qeyd edilir.
Bu baxımdan 27 Sentyabr yalnız müharibənin başladığı tarix deyil. Bu gün Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində yeni səhifənin başlanğıcını, şəhidlərimizin fədakarlığını və milli birliyin gücünü xatırladan mənəvi gündür.
Anım Günü hər birimiz üçün həm ehtiram, həm də məsuliyyət anlamı daşıyır. Çünki şəhidlərin bizə miras qoyduğu ən böyük dəyər yalnız azad edilmiş torpaqlar deyil, müstəqil dövlətimizin gələcəyinə inamdır. Bu əmanəti qorumaq, Azərbaycan dövlətinin inkişafına töhfə vermək və milli birlik ənənələrini yaşatmaq hər bir vətəndaşın mənəvi borcudur.
Bu gün biz Vətən uğrunda canından keçən bütün şəhidlərimizi ehtiramla yad edirik. Onların həyat yolu, qəhrəmanlığı və Vətən sevgisi Azərbaycan gəncliyi üçün örnək olaraq qalacaq.
Şəhidlər ölmür. Onlar xalqın yaddaşında, dövlətin tarixində və azad edilmiş torpaqların hər qarışında yaşayırlar.
27 Sentyabr – Anım Günü Azərbaycan xalqının qəhrəman övladlarına ehtiramının, milli yaddaşının və Vətən sevgisinin ifadəsidir.

Gülnaz Rüstəmova
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı