Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafında dövlət proqramları qarşıya qoyulan məqsədlərin ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi üçün mühüm vasitədir. Hər bir proqram konkret sahədə mövcud imkanları qiymətləndirməyə, görüləcək işləri müəyyən etməyə və onların icrasını vahid məqsəd ətrafında birləşdirməyə imkan verir. Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə sentyabrın 22-də keçirilən müşavirədə təqdim olunan 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramının layihəsi də bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Onun əsas hədəfi ölkənin mineral ehtiyatlarından daha səmərəli istifadə etməklə yeni və müasir sənaye istiqamətini inkişaf etdirməkdir.
Müşavirədə Prezident İlham Əliyev dövlət proqramlarının konkret müddət, maliyyə təminatı və icra mexanizmləri əsasında hazırlanmasının vacibliyini vurğuladı. Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinə dair proqramın 2027–2030-cu illərdə, yəni dörd il ərzində icra edilməsi nəzərdə tutulur. Müddətin müəyyənləşdirilməsi qarşıya qoyulan hədəflərin mərhələlərlə həyata keçirilməsinə və nəticələrin izlənməsinə imkan yaradır. Böyük həcmdə sərmayə tələb edən bir sahədə layihələrin vaxtında hazırlanması, infrastrukturun qurulması və istehsalın təşkili xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu proqramın əhəmiyyəti yalnız yeni yataqların istismarı ilə məhdudlaşmır. Müşavirədə təqdim edilən yanaşmaya əsasən, məqsəd xammalın ölkə daxilində daha çox emal olunması və yüksək əlavə dəyər yaradan məhsulların istehsalıdır. Geoloji kəşfiyyatdan başlayaraq hasilat, zənginləşdirmə və emala qədər olan mərhələlərin əlaqəli şəkildə inkişafı ölkənin sənaye potensialını gücləndirə bilər. Belə bir istehsal zənciri qurulduqda mineral ehtiyatlar iqtisadiyyat üçün daha böyük fayda verər.
Proqram layihəsində dəmir filizi, alüminium, mis və qızıl əsas istiqamətlər kimi göstərilir. Mövcud istehsal güclərinin artırılması ilə yanaşı, yeni yataqların araşdırılması və iqtisadi baxımdan səmərəli layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu işlər həm yeni müəssisələrin yaradılması, həm də onlara xidmət göstərən digər sahələrin inkişafı üçün imkan aça bilər. Layihənin təqdimatında 2027–2030-cu illər üçün ümumilikdə 5,3 milyard manat investisiya nəzərdə tutulduğu bildirildi. Həmin rəqəm qarşıdakı işlərin miqyasını göstərir; planlaşdırılan nəticələrin əldə olunması isə layihələrin ardıcıl icrasından asılı olacaq.
Prezident İlham Əliyev çıxışında dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafını regionların sosial-iqtisadi gündəliyi ilə də əlaqələndirdi. Yeni istehsal sahələri bölgələrdə məşğulluğun artırılmasına və iqtisadi fəallığın genişlənməsinə xidmət edə bilər. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, proqram çərçivəsində beş mindən çox daimi iş yerinin açılması nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, ixrac potensialının güclənməsi və büdcə gəlirlərinin artması da gözlənilən nəticələr sırasındadır.
Bu hədəflərə çatmaq üçün əvvəlki illərdə yaradılmış infrastruktur da mühüm əsasdır. Prezident müşavirədə regionlarda həyata keçirilən enerji, nəqliyyat və sosial infrastruktur layihələrinə diqqət çəkdi. İstehsal müəssisələrinin fəaliyyəti üçün etibarlı enerji təchizatı, yollar və logistika imkanları lazımdır. Artıq qurulmuş infrastruktur yeni sənaye layihələrinin planlaşdırılmasına daha əlverişli şərait yaradır. Eyni zamanda, hər bir layihənin öz texniki və iqtisadi əsaslandırması hazırlanmalı, sərmayənin səmərəliliyi diqqətlə qiymətləndirilməlidir.
Dövlət Proqramının icrasında nəticə yalnız istehsal həcmi ilə ölçülməyəcək. İş yerlərinin yaradılması, xammalın ölkə daxilində emal payının artması, ixrac imkanları və ekoloji tələblərə əməl olunması da mühüm göstəricilərdir. Prezident İlham Əliyev müşavirədə dağ-mədən layihələrində ekoloji ekspertizanın aparılmasını və bütün normaların gözlənilməsini xüsusi tələb kimi irəli sürdü. Buna görə sənayenin inkişafı ilə təbiətin qorunması proqramın icrası boyunca birlikdə nəzərə alınmalıdır.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinə dair proqram layihəsi Azərbaycanın mövcud ehtiyatlarını daha böyük iqtisadi dəyərə çevirmək üçün geniş fəaliyyət çərçivəsi müəyyən edir. Qarşıdakı dörd ildə əsas məsələ nəzərdə tutulan layihələrin vaxtında və səmərəli həyata keçirilməsidir. Bu baş verdikdə yeni müəssisələr, daimi iş yerləri və daha yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal ölkə iqtisadiyyatının inkişafına konkret töhfə verəcək.
Tural Abbasov,
YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü
Bankə qəsəbə 2 saylı tam orta məktəbin direktor əvəzi