Azərbaycanın sənaye potensialında yeni mərhələ - ŞƏRH

Azərbaycanın zəngin təbii sərvətləri ölkənin iqtisadi inkişafında tarixən mühüm rol oynayıb. Bu sərvətlər sırasında filiz yataqları, əlvan və qara metallar, eləcə də qiymətli metal ehtiyatları xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir dövrdə əsas məqsəd mövcud təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə etməklə onların yalnız xammal kimi deyil, yüksək əlavə dəyər yaradan məhsulların istehsalında istifadə olunmasını təmin etməkdir. Bu baxımdan dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın sənaye potensialının genişləndirilməsi, yeni istehsal sahələrinin yaradılması və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından mühüm imkanlar yaradır.
Ölkəmizdə qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi, sənayenin modernləşdirilməsi və yeni iqtisadi istiqamətlərin formalaşdırılması dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindəndir. Dağ-mədən və metallurgiya sənayesi də bu prosesdə mühüm istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir. Azərbaycanda mövcud olan faydalı qazıntı yataqlarının müasir texnologiyalar əsasında işlənməsi, hasilat və emal proseslərinin təkmilləşdirilməsi sənayenin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına şərait yarada bilər. Eyni zamanda, bu sahənin inkişafı digər sənaye istiqamətlərinin də inkişafına müsbət təsir göstərəcək.
Müasir texnologiyaların tətbiqi bu sahənin inkişafında əsas amillərdən biridir. Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri, rəqəmsal texnologiyalar, müasir geoloji araşdırma üsulları və istehsal proseslərinin səmərəliliyini artıran avadanlıqlar hasilat və emal zamanı məhsuldarlığın yüksəldilməsinə şərait yaradır. Eyni zamanda, müasir texnologiyalardan istifadə əmək təhlükəsizliyinin təmin olunması, istehsalat itkilərinin azaldılması və resurslardan daha səmərəli istifadə baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı ölkənin regionlarında iqtisadi fəallığın artmasına da təkan verə bilər. Faydalı qazıntı yataqlarının yerləşdiyi ərazilərdə yeni müəssisələrin yaradılması həmin bölgələrdə məşğulluğun artırılmasına, xidmət sektorunun genişlənməsinə və infrastrukturun inkişafına şərait yaradır. Yeni iş yerlərinin açılması insanların öz doğma bölgələrində əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmasına imkan verir. Bununla yanaşı, sənaye müəssisələrinin fəaliyyəti ətraf ərazilərdə nəqliyyat, logistika, enerji və digər xidmət sahələrinə olan tələbatı artıraraq regional iqtisadiyyatın canlanmasına səbəb ola bilər.
Bu istiqamətdə peşəkar və ixtisaslı kadrların hazırlanması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir dağ-mədən və metallurgiya müəssisələri yalnız ənənəvi peşələrə deyil, eyni zamanda mühəndislik, avtomatlaşdırma, informasiya texnologiyaları, geologiya, ekologiya və digər ixtisaslar üzrə mütəxəssislərə ehtiyac duyur. Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələri ilə sənaye müəssisələri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi gənclərin müasir əmək bazarının tələblərinə uyğun hazırlanmasına imkan verə bilər. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə yerli kadr potensialının gücləndirilməsinə xidmət edəcək.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafında investisiyaların cəlb edilməsi də mühüm amildir. Müasir istehsal müəssisələrinin yaradılması böyük həcmdə maliyyə və texnoloji resurslar tələb edir. Dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi, investisiya mühitinin daha da təkmilləşdirilməsi və sənaye layihələrinin dəstəklənməsi bu sahədə yeni təşəbbüslərin reallaşmasına imkan verə bilər. Eyni zamanda, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və qabaqcıl texnologiyaların ölkəyə gətirilməsi sənayenin inkişaf tempini sürətləndirə bilər.
Bu sahənin inkişafı Azərbaycanın iqtisadiyyatında yeni sənaye dəyər zəncirinin formalaşmasına imkan verə bilər. Əgər xammalın hasilatı ilə yanaşı, onun emalı və yüksək əlavə dəyərli məhsula çevrilməsi təmin edilərsə, ölkə daxilində daha çox iqtisadi dəyər yaradılacaq. Bu, həm sənaye istehsalının artmasına, həm yeni müəssisələrin fəaliyyətə başlamasına, həm də məşğulluğun genişlənməsinə müsbət təsir göstərə bilər. Eyni zamanda, yerli istehsalın güclənməsi Azərbaycanın sənaye məhsulları üzrə ixrac imkanlarının genişləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Nəticə etibarilə, dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın zəngin təbii ehtiyatlarının müasir iqtisadi imkanlara çevrilməsi istiqamətində mühüm addımlardan biri ola bilər. Bu sahənin müasir texnologiyalar, peşəkar kadrlar, ekoloji standartlar və səmərəli idarəetmə prinsipləri əsasında inkişaf etdirilməsi ölkənin sənaye potensialının daha da gücləndirilməsinə xidmət edəcək. Hasilat və emal proseslərinin vahid sənaye zəncirində birləşdirilməsi, yeni müəssisələrin yaradılması, regionlarda məşğulluğun artırılması və ixrac imkanlarının genişləndirilməsi iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə mühüm töhfə verə bilər. Beləliklə, dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı yalnız mövcud ehtiyatlardan istifadə məsələsi deyil, eyni zamanda Azərbaycanın gələcəkdə daha geniş, müasir və rəqabətqabiliyyətli sənaye iqtisadiyyatının formalaşması üçün mühüm istiqamətdir.

Asiman Babayev
YAP Şahbuz rayon təşkilatının məsləhətçisi