Hərbi güc və siyasi iradə: tarixi Qələbənin iki dayağı - ŞƏRH

2020-ci ilin Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə Azərbaycan Ordusunun döyüş meydanındakı uğurları ilə dövlətin qətiyyətli siyasi mövqeyinin birgə nəticəsi idi. Ordumuz işğal altındakı torpaqları azad etdikcə yeni hərbi vəziyyət yaranır, həmin uğurlar Azərbaycanın siyasi mövqeyini gücləndirirdi. Müharibənin sonunda əldə olunan nəticə hərbi gücün və siyasi iradənin bir-birini necə tamamladığını göstərdi.
Azərbaycan illər ərzində ordu quruculuğunu dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevirmişdi. Silahlı Qüvvələrin hazırlığının artırılması, təchizatının yaxşılaşdırılması və idarəetmə imkanlarının gücləndirilməsi təsadüfi addımlar deyildi. Torpaqlarımız işğal altında olduğu müddətdə ölkənin öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək imkanına malik olması həyati əhəmiyyət daşıyırdı. Prezident İlham Əliyev Anım Günü münasibətilə xalqa müraciətində Azərbaycanın illərlə ordusunu və iqtisadiyyatını gücləndirdiyini, bütün qüvvələri səfərbər edərək tarixi missiyasını yerinə yetirdiyini vurğulamışdı.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan əks-hücum əməliyyatları zamanı bu hazırlıq döyüş meydanında özünü göstərdi. Azərbaycan əsgər və zabitləri müxtəlif istiqamətlərdə ağır tapşırıqları yerinə yetirərək şəhər və kəndlərimizi azad etdilər. Hər yeni uğur yalnız bir yaşayış məntəqəsinin xəritədə rəngini dəyişmirdi. O, işğalın davam edəcəyi barədə təsəvvürləri də sarsıdır, qarşı tərəfin hərbi mövqelərini zəiflədir və müharibənin sonrakı gedişinə təsir göstərirdi.
Ordumuzun irəliləyişində noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi xüsusi yer tutur. Şuşa Azərbaycan xalqının tarixində və mədəni yaddaşında əvəzsiz şəhərdir. Otuz ilə yaxın davam edən işğaldan sonra burada bayrağımızın dalğalanması xalqımıza böyük mənəvi güc verdi. Şəhərin azad olunması eyni zamanda müharibənin taleyində həlledici hərbi hadisələrdən biri oldu. Şuşa uğrunda döyüşlərdə əsgər və zabitlərimizin göstərdiyi şücaət Qələbə tariximizin ən parlaq səhifələrindəndir.
Döyüş meydanındakı irəliləyişlə yanaşı, Azərbaycanın siyasi mövqeyi də aydın idi. Dövlətimiz başqa ölkənin ərazisinə iddia etmirdi; məqsəd öz beynəlxalq səviyyədə tanınmış əraziləri üzərində suverenliyini bərpa etmək idi. Prezident İlham Əliyev müharibənin ilk günü xalqa müraciətində Azərbaycan Ordusunun öz torpağında döyüşdüyünü vurğuladı. Müharibə ərzində dövlət başçısının müraciətləri xalqı baş verənlər barədə məlumatlandırır, mübarizənin məqsədini izah edir və Azərbaycanın mövqeyini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırırdı.
Siyasi iradə həm də qarşıya qoyulan məqsəddən yayınmamaqda özünü göstərdi. İşğal altında olan torpaqlarımızın azadlığı müharibə boyu əsas tələb olaraq qaldı. Ordunun hərbi uğurları bu tələbin həyata keçirilməsi üçün imkan yaratdı. Beləliklə, hərbi əməliyyatlarla siyasi fəaliyyət eyni nəticəyə yönəldi: Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasına.
Bu əlaqə noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanatda xüsusilə aydın görünür. Sənəd hərbi əməliyyatların dayandırılmasını müəyyən etməklə yanaşı, Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılmasını nəzərdə tutdu. Azərbaycan Ordusunun döyüş meydanında azad etdiyi ərazilərə daha üç rayon əlavə olundu. Həmin rayonların qaytarılması üçün ayrıca genişmiqyaslı döyüşlərin aparılmasına ehtiyac qalmadı. Bu siyasi nəticənin arxasında Ordumuzun 44 gün ərzində qazandığı hərbi üstünlük dayanırdı.
Şuşanın azad edilməsi ilə üçtərəfli Bəyanatın imzalanması arasındakı qısa müddət də hadisələrin necə sürətlə inkişaf etdiyini göstərir. Noyabrın 8-də döyüş meydanında əldə olunan həlledici uğurdan sonra noyabrın 10-da müharibənin nəticələri siyasi sənəddə öz əksini tapdı. Ona görə Vətən müharibəsində Qələbəni yalnız hərbi əməliyyatların, yaxud yalnız diplomatik qərarların nəticəsi kimi təqdim etmək onun mahiyyətini tam ifadə etməz. Azərbaycan Ordusunun gücü və Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin siyasi iradəsi birlikdə tarixi nəticəyə yol açdı.
Lakin Qələbənin insani tərəfi hərbi və siyasi qiymətləndirmələrdən daha dərindir. Azad olunan hər şəhərin arxasında döyüşçülərimizin çəkdiyi əziyyət, yaralanan hərbçilərimizin fədakarlığı, şəhidlərimizin yarımçıq qalan ömrü var. Şuşanın azadlığına, Ağdam, Kəlbəcər və Laçının qaytarılmasına sevinərkən bu nəticələrin hansı bədəl hesabına əldə olunduğunu unutmuruq. Qələbə sevincimiz şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiramla ayrılmaz şəkildə bağlıdır.
27 Sentyabr – Anım Günü həmin məsuliyyəti bizə yenidən xatırladır. Bu gün Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrinin şəhidlərini dərin ehtiramla yad edir, qazilərimizə minnətdarlığımızı bildiririk. Tarixi Qələbəni mümkün edən hərbi güc və siyasi iradə haqqında gələcək nəsillərə danışarkən, Vətən naminə canından keçən qəhrəmanlarımızın adını da daim yaşatmalıyıq.

Salman Həziyev,
YAP Neftçala rayon təşkilatının veteran üzvü