Vətən müharibəsinin tarixini şəhərlərin azad olunduğu tarixlər, döyüşlərin gedişi və imzalanan sənədlər vasitəsilə öyrənmək olar. Ancaq bu tarix, ilk növbədə, insanların taleyidir. Azərbaycan əsgəri illərdir görmədiyi, bəlkə də heç vaxt yaşamadığı bir yurdun azadlığı üçün döyüşürdü. Onun irəlilədiyi hər istiqamətdə doğma torpağına qayıtmağı gözləyən ailələrin ümidi vardı. Bu mübarizədə həyatını itirən şəhidlərimizin fədakarlığı tarixi Qələbəmizin əsasında dayanır.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan əks-hücum əməliyyatları 44 gün davam etdi. Azərbaycan Ordusu çətin döyüş şəraitində işğal altındakı torpaqlarımızın azadlığı uğrunda mübarizə apardı. Hər azad edilmiş kənd, hər əldə olunmuş yüksəklik böyük zəhmət və təhlükə bahasına qazanılırdı. Döyüşçülərimizin qarşısında illər ərzində qurulmuş istehkamlar, mürəkkəb relyef və silahlı müqavimət vardı. Ordumuzun irəliləyişini mümkün edən amillərdən biri əsgər və zabitlərin üzərinə düşən vəzifəni sonadək yerinə yetirmək əzmi idi. Prezident İlham Əliyev Anım Günü müraciətində hərbçilərimizin qəhrəmanlığının və fədakarlığının heç vaxt unudulmayacağını vurğulamışdı.
Şəhidlər haqqında danışarkən onların yalnız döyüşdə göstərdikləri şücaəti deyil, yarımçıq qalan həyatlarını da düşünürük. Onların arasında övladını böyütməyi arzulayan atalar, ailəsinin yolunu gözlədiyi oğullar, gələcəklə bağlı planları olan gənclər vardı. Hər şəhid itkisi bir ailənin həyatını dəyişdi. Bu itkilərin ağrısını heç bir söz tam ifadə edə bilməz. Qələbənin dəyərini dərk etmək də məhz bu həqiqəti unutmamaqdan başlayır.
Birinci Qarabağ müharibəsində Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızın xatirəsi də bu yaddaşın ayrılmaz hissəsidir. Onların ailələri torpaqlarımızın azad olunacağı günə illərlə ümid bəslədilər. İkinci Qarabağ müharibəsində qazanılan Qələbə həmin ümidin gerçəkləşməsi oldu. Buna görə Anım Günündə hər iki müharibənin şəhidlərini birlikdə yad edirik. Onların mübarizəsi fərqli illərdə baş versə də, məqsədi eyni idi: Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün qorunması və torpaqlarımızın azadlığı.
Prezident İlham Əliyev 2021-ci ildə Anım Günü ilə əlaqədar xalqa müraciətində Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrinin şəhidlərinin xatirəsi önündə baş əymiş, tarixi Qələbəni qazanan əsgər və zabitlərimizi xalqımızın qürur mənbəyi adlandırmışdı. Bu sözlər döyüşçülərimizin əməyinə verilən qiymətlə yanaşı, şəhid ailələrinin illərlə daşıdığı ağrıya da ehtiramın ifadəsidir. Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə qazanılan Qələbə xalqımızın tarixində yaşayacaq; onun uğrunda həyatını fəda edən insanların xatirəsi isə həmin tarixin mərkəzində qalacaq.
Vətən müharibəsindəki qəhrəmanlıq yalnız böyük əməliyyatların adlarında görünmür. O, döyüş yoldaşına kömək edən, verilən tapşırığı təhlükəyə baxmayaraq yerinə yetirən, sonadək öz mövqeyində dayanan hərbçinin davranışında da özünü göstərirdi. Müharibənin nəticəsini çox sayda insanın belə əməyi müəyyən etdi. Buna görə Qələbəni bir nəfərin deyil, döyüş meydanında çiyin-çiyinə vuruşmuş bütün əsgər və zabitlərimizin şücaəti ilə birlikdə xatırlayırıq.
Azad edilmiş torpaqlarda həyatın bərpası şəhidlərimizin uğrunda döyüşdüyü məqsədə yeni məna verir. Uzun illər yurd həsrəti çəkmiş insanların geri dönməsi, küçələrin və məktəblərin yenidən canlanması onların fədakarlığının nəticələrini gündəlik həyatda görünən edir. Doğma şəhərinə qayıdan bir ailə üçün Qələbə uzaq tarix deyil; ömrünün qalan hissəsini öz evində yaşamaq imkanıdır. Şəhidlərimiz məhz bu hüququn bərpası yolunda canlarından keçdilər.
Onların xatirəsini yaşatmaq üçün adlarını çəkmək vacibdir, lakin bununla kifayətlənmək olmaz. Şəhid ailələrinin yanında olmaq, övladlarının təhsilinə və gələcəyinə həssaslıqla yanaşmaq, qazilərimizin cəmiyyət həyatında layiqli yerini təmin etmək də bu ehtiramın davamıdır. Eyni zamanda, gənc nəslə Vətən müharibəsini anlatdıqda yalnız Qələbə sevincini deyil, bu nəticənin hansı fədakarlıqlar hesabına əldə olunduğunu da çatdırmalıyıq. Yaddaş yalnız keçmişi qorumaq üçün deyil, məsuliyyət hissini gələcəyə ötürmək üçün də lazımdır.
27 Sentyabr – Anım Günü xalqımızın həmin yaddaş ətrafında birləşdiyi gündür. Bu gün şəhidlərimizin əziz xatirəsi qarşısında baş əyir, ailələrinin kədərini bölüşür, bütün döyüşçülərimizə minnətdarlığımızı bildiririk. Tarixi Qələbə bizə böyük qürur bəxş edir. Onun ən uca mənası isə Vətən üçün canından keçən qəhrəmanlarımızın heç vaxt unudulmayacağına dair xalqımızın verdiyi sözdə yaşayır.
Yusif Abdullayev,
Vətən müharibəsi qazisi