Azərbaycan – investisiya imkanlarını genişləndirən, dayanıqlı inkişafı hədəfləyən ölkə - ŞƏRH

Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi ardıcıl iqtisadi siyasət ölkənin investisiya imkanlarının genişlənməsinə, qeyri-neft sektorunun inkişafına və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradıb. Prezident İlham Əliyevin 2-ci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun iştirakçılarına müraciəti də Azərbaycanın iqtisadi potensialını, investisiya mühitini və regional əməkdaşlıq imkanlarını diqqətə çatdıran mühüm sənəd kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. “Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal əlaqəliliyin və investisiya sabitliyinin dayağı kimi” mövzusuna həsr olunan forum müasir dövrün əsas iqtisadi və geosiyasi çağırışlarının müzakirəsi baxımından mühüm platformadır. Qlobal iqtisadi münasibətlərin sürətlə dəyişdiyi, təchizat zəncirlərinin yenidən formalaşdığı və yeni nəqliyyat, enerji və texnoloji əlaqələrin meydana çıxdığı bir şəraitdə sabitlik, etibarlı tərəfdaşlıq və qarşılıqlı inam investisiya qərarlarında getdikcə daha böyük rol oynayır. Bu baxımdan Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq investisiya forumu yalnız iqtisadi müzakirələr məkanı deyil, həm də ölkənin regional və qlobal iqtisadi proseslərdə artan rolunun nümayişidir. Müasir dünyada iqtisadi inkişaf bir sıra mürəkkəb amillərin təsiri altında formalaşır. Geosiyasi gərginliklər, qlobal bazarlarda dəyişkənlik, təchizat zəncirlərinin yenidən qurulması, enerji təhlükəsizliyi məsələləri və texnoloji transformasiya investisiya mühitinə birbaşa təsir göstərir.

Belə bir şəraitdə investorlar üçün yalnız bazarın həcmi deyil, həm də ölkədə siyasi və makroiqtisadi sabitliyin qorunması, hüquqi təminatların mövcudluğu, infrastruktur imkanları və uzunmüddətli inkişaf strategiyasının olması mühüm əhəmiyyət daşıyır.Azərbaycanın investisiya siyasətində də məhz bu amillər ön plana çəkilir. Ölkədə makroiqtisadi sabitliyin qorunması, biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi, sahibkarlığın inkişafına dəstək verilməsi və xarici investorların fəaliyyətinin stimullaşdırılması iqtisadi siyasətin əsas istiqamətlərindəndir.
Prezident İlham Əliyevin müraciətində qeyd olunduğu kimi, Azərbaycanın iqtisadiyyatı qlobal qeyri-müəyyənliklər və geosiyasi çağırışlar fonunda dayanıqlılıq nümayiş etdirib. Bu dayanıqlılığın əsas dayaqlarından biri iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafının prioritet istiqamətə çevrilməsidir. İnvestisiya mühitinin cəlbediciliyi yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, həm də investorların ölkəyə olan etimadı ilə müəyyən olunur. Bu baxımdan Azərbaycanda makroiqtisadi sabitliyin qorunması, investisiyaların müdafiəsi və sahibkarlıq üçün əlverişli şəraitin yaradılması mühüm amillər kimi çıxış edir.
Ölkədə sənaye parklarının yaradılması, iqtisadi zonalarda müasir infrastrukturun formalaşdırılması, vergi və gömrük güzəştlərinin tətbiqi, dövlət-özəl tərəfdaşlığı mexanizmlərinin inkişaf etdirilməsi investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır. Ələt Azad İqtisadi Zonası, sənaye parkları və digər iqtisadi platformalar Azərbaycanın regional ticarət və istehsal mərkəzinə çevrilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu məkanlar investorlar üçün yalnız istehsal imkanları deyil, həm də logistika, ixrac və beynəlxalq bazarlara çıxış baxımından yeni perspektivlər formalaşdırır.
Azərbaycanın investisiya siyasətində əsas məqsəd yalnız maliyyə vəsaitlərinin cəlb olunması ilə məhdudlaşmır. Burada texnologiyaların gətirilməsi, qabaqcıl idarəetmə təcrübəsinin tətbiqi, innovasiyaların təşviqi, məhsuldarlığın yüksəldilməsi və yeni bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi də mühüm yer tutur. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi ölkənin investisiya cəlbediciliyini artıran əsas amillərdən biridir. Şərq–Qərb və Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən ölkəmiz Asiya ilə Avropa arasında mühüm bağlantı halqasına çevrilməkdədir.
Orta Dəhliz Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi vasitəsilə Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa ilə birləşdirir. Bu marşrutun inkişafı yükdaşımaların sürətləndirilməsi, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi və regional iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın liman, dəmir yolu, avtomobil yolları və logistika infrastrukturu ölkənin tranzit imkanlarını artırır. Bu imkanlar həm də yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması, ixracyönümlü istehsalın genişləndirilməsi və beynəlxalq şirkətlərin regionda fəaliyyət göstərməsi üçün əlverişli şərait formalaşdırır.
Müraciətdə Zəngəzur dəhlizi – TRIPP əlaqəlilik marşrutu kimi tanınan istiqamətin də Azərbaycanın regional mərkəz rolunu gücləndirəcəyi vurğulanır. Bu marşrutun inkişafı gələcəkdə Avrasiya məkanında ticarət, investisiya və sənaye əməkdaşlığı üçün yeni imkanlar yarada bilər. Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri də investisiya siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni infrastrukturun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin bərpası, nəqliyyat və enerji layihələrinin icrası həmin ərazilərin iqtisadi potensialının üzə çıxarılmasına şərait yaradır.
Bu bölgələrdə sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm, logistika, enerji, emal və xidmət sahələri üzrə müxtəlif investisiya imkanları formalaşır. Müasir infrastrukturun qurulması, təhlükəsizlik və reinteqrasiya proseslərinin davam etdirilməsi gələcəkdə yerli və xarici investorların bu ərazilərdə fəaliyyət imkanlarını genişləndirə bilər.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərin iqtisadi dövriyyəyə cəlb olunması yalnız yeni istehsal və xidmət sahələrinin yaradılması baxımından deyil, həm də əhalinin Böyük Qayıdış prosesinin iqtisadi əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Bu ərazilərdə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi məşğulluğun artırılmasına, yeni biznes subyektlərinin yaranmasına və regionların sosial-iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verə bilər.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
“Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları” Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü