Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın iqtisadi gücünü artıracaq - ŞƏRH

Sentyabrın 22-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə “Azərbaycan Respublikasında 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirənin keçirilməsi ölkənin qeyri-neft sektorunun inkişafı baxımından mühüm hadisə kimi diqqət çəkir. Dövlət Proqramı Azərbaycanın mineral xammal ehtiyatlarından səmərəli istifadəni, yeni istehsal imkanlarının yaradılmasını və metallurgiya sənayesinin inkişafını qarşıya əsas hədəflər kimi qoyur.
Prezident İlham Əliyevin müşavirədəki çıxışı bir daha göstərdi ki, dağ-mədən və metallurgiya sənayesi ölkə iqtisadiyyatının gələcək inkişafında xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərdəndir. Dövlət başçısı bu sahənin xüsusilə qeyri-neft sektorunun gücləndirilməsi baxımından perspektivli olduğunu vurğuladı. Sənayenin inkişafına yönələn yeni proqram yalnız istehsal həcmlərinin artırılmasını deyil, eyni zamanda regionların sosial-iqtisadi inkişafını və əhalinin məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsini də nəzərdə tutur.
Dövlət Proqramının əsas xüsusiyyətlərindən biri xammalın sadəcə hasil edilməsi ilə kifayətlənməmək, onun ölkə daxilində emalını genişləndirmək və daha yüksək əlavə dəyər yaratmaqdır. Bu yanaşma Azərbaycanın sənaye potensialının möhkəmləndirilməsi, istehsal zəncirlərinin inkişaf etdirilməsi və ixrac imkanlarının artırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Proqram çərçivəsində dəmir filizi, alüminium, mis və qızıl istiqamətlərində yeni layihələrin həyata keçirilməsi, mövcud istehsal güclərinin artırılması və mineral xammal bazasının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Təqdimat zamanı 2030-cu ilədək dağ-mədən və metallurgiya sektorunun ümumi daxili məhsula töhfəsinin 700 milyon manatdan 1,8 milyard manata, illik ixrac potensialının isə 1,3 milyard manatdan 3,4 milyard manata çatdırılması hədəfi açıqlanıb. Proqramın icrası üçün 2027–2030-cu illərdə 5,3 milyard manat həcmində investisiya nəzərdə tutulur. Bu göstəricilər sənayenin inkişafının sistemli investisiya və istehsal layihələri əsasında həyata keçirilməsinin planlaşdırıldığını göstərir.
Xüsusi diqqət çəkən istiqamətlərdən biri “Daşkəsən” layihəsi çərçivəsində ildə 2 milyon ton isti briketləşdirilmiş dəmir istehsalı gücünün yaradılmasıdır. Bununla yanaşı, “Filizçay” yatağında mis, sink və qurğuşun ehtiyatlarının emala hazırlanması, “Söyüdlü” yatağında isə qızıl emalının inkişaf etdirilməsi planlaşdırılır. Bu layihələrin həyata keçirilməsi metallurgiya və dağ-mədən sənayesində yeni istehsal əlaqələrinin formalaşmasına şərait yarada bilər.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət yetirilən məsələlərdən biri də dövlət proqramlarının regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə əlaqələndirilməsidir. Dağ-mədən və metallurgiya müəssisələrinin fəaliyyətinin genişləndirilməsi istehsalla yanaşı, xidmət sahələrinin, infrastrukturun və məşğulluq imkanlarının inkişafına təsir göstərə biləcək istiqamətlərdən biridir. Bu baxımdan yeni proqramın nəticələri yalnız sənaye göstəriciləri ilə deyil, regionların iqtisadi fəallığına verəcəyi töhfə ilə də qiymətləndiriləcək.
Dövlət Proqramının təsdiq edilməsi ilə bu sahənin inkişafı üçün növbəti mərhələnin hüquqi və təşkilati əsası yaradılıb. Sentyabrın 23-də imzalanmış sərəncama əsasən, proqramın icrasına nəzarət və tədbirlərin əlaqələndirilməsi Nazirlər Kabinetinə həvalə edilib. Proqram üzrə nəzərdə tutulan tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün dövlət büdcəsi və dövlət investisiya proqramları çərçivəsində zəruri vəsaitlərin nəzərdə tutulması da müəyyənləşdirilib.
2027–2030-cu illəri əhatə edən Dövlət Proqramı Azərbaycanın dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafında yeni istiqamətləri müəyyənləşdirir. Mineral ehtiyatlardan səmərəli istifadə, emal imkanlarının genişləndirilməsi, qeyri-neft sənayesinin gücləndirilməsi və ixrac potensialının artırılması proqramın əsas xəttini təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər bu sahənin ölkənin iqtisadi inkişaf gündəliyində mühüm yer tutduğunu bir daha nümayiş etdirir.

Hüseyn Süleymanov
YAP Kəngərli rayon təşkilatının sədr müavini