3 oktyabr 1993 – Azərbaycan dövlətçiliyinin xilasında tarixi dönüş nöqtəsi - ŞƏRH

Azərbaycan tarixinin ən mühüm və taleyüklü mərhələlərindən biri 1993-cü ilin hadisələri ilə bağlıdır. 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan xalqının iradəsi ilə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ilə yadda qalan mühüm bir tarixdir. Bu hadisə yalnız hakimiyyət dəyişikliyi deyil, ölkənin siyasi sabitliyinin, dövlət idarəçiliyinin və müstəqilliyinin qorunması baxımından dönüş mərhələsi kimi qiymətləndirilir.
1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra qarşıya çox mürəkkəb vəzifələr çıxmışdı. Yeni müstəqil dövlətin siyasi və iqtisadi əsaslarının möhkəmləndirilməsi, ordunun formalaşdırılması, ərazi bütövlüyünün müdafiəsi, beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın layiqli yerinin təmin edilməsi böyük məsuliyyət tələb edirdi. 1992–1993-cü illərdə ölkədə siyasi böhran, hakimiyyət daxilində qarşıdurmalar, iqtisadi çətinliklər və cəbhədə ağır vəziyyət dövlət müstəqilliyini ciddi sınaq qarşısında qoymuşdu.
Belə mürəkkəb bir dövrdə xalqın böyük hissəsi Heydər Əliyevin siyasi təcrübəsinə və dövlətçilik iradəsinə ümid bəsləyirdi. Naxçıvanda çalışdığı illərdə onun dövlətçilik baxışları, milli maraqlara bağlılığı və idarəçilik təcrübəsi artıq geniş şəkildə özünü göstərmişdi. 1993-cü ilin iyununda xalqın tələbi ilə Bakıya qayıdan Heydər Əliyevin qarşısında əsas vəzifələrdən biri ölkədə sabitliyi təmin etmək, dövlət institutlarını möhkəmləndirmək və Azərbaycanı parçalanma təhlükəsindən uzaqlaşdırmaq idi.
3 oktyabr 1993-cü ildə keçirilmiş Prezident seçkilərində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu seçki xalqın ölkənin gələcəyi ilə bağlı iradəsinin ifadəsi idi. Həmin tarixdən sonra dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin bərqərar edilməsi və Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi inkişafının təmin olunması istiqamətində ardıcıl addımlar atıldı.
Ulu Öndərin hakimiyyətə qayıdışının ən mühüm nəticələrindən biri ölkədə sabitliyin və idarəolunan dövlət sisteminin yaradılması oldu. Dövlətçilik üçün zəruri olan hüquqi və institusional əsasların möhkəmləndirilməsi, iqtisadi islahatların başlanması, ordu quruculuğunun gücləndirilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi sonrakı inkişafın əsas istiqamətlərini təşkil etdi.
1994-cü ilin mayında atəşkəs haqqında razılaşmanın əldə olunması da ölkənin siyasi və iqtisadi imkanlarının möhkəmləndirilməsi üçün mühüm şərait yaratdı. Həmin dövrdə Azərbaycan öz enerji resurslarından milli inkişaf və beynəlxalq əməkdaşlıq məqsədləri üçün istifadə etməyə başladı. 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” ölkənin iqtisadi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi tarixə düşdü və Azərbaycanın dünya iqtisadiyyatına daha fəal inteqrasiyasına imkan yaratdı.
Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasının mühüm xüsusiyyətlərindən biri milli maraqların, dövlət müstəqilliyinin və xalqın həmrəyliyinin qorunması idi. O, Azərbaycan dövlətinin gələcəyini güclü dövlət institutlarının, qanunun aliliyinin, iqtisadi inkişafın və milli birliyin təmin edilməsində görürdü. Bu yanaşma sonrakı illərdə Azərbaycanın siyasi və iqtisadi inkişafının əsas istiqamətlərindən birinə çevrildi.
Ulu Öndərin siyasi kursunun davam etdirilməsi müstəqil Azərbaycanın inkişafında mühüm rol oynadı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkənin iqtisadi və hərbi potensialı daha da gücləndirildi, Azərbaycanın beynəlxalq mövqeləri möhkəmləndirildi. 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan ərazi bütövlüyünün böyük hissəsini bərpa etdi. Bu tarixi nəticənin arxasında illər ərzində həyata keçirilmiş dövlətçilik, ordu quruculuğu və iqtisadi inkişaf siyasətinin mühüm rolu olmuşdur.
Bu gün 3 oktyabr 1993-cü il tarixinə nəzər salarkən aydın görünür ki, həmin gün Azərbaycanın müasir siyasi tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən biri olmuşdur. Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, sabitliyin təmin olunması və müstəqilliyin qorunması istiqamətində yeni mərhələ başlamışdır.
Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətindən irəli gələn əsas dövlətçilik dərsi ondan ibarətdir ki, müstəqilliyin qorunması yalnız onun elan edilməsi ilə bitmir. Müstəqil dövlətin güclü siyasi institutlara, iqtisadi dayaqlara, qüdrətli orduya, milli həmrəyliyə və ardıcıl dövlət siyasətinə ehtiyacı vardır. Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində Ulu Öndərin gördüyü işlər məhz bu baxımdan xüsusi tarixi əhəmiyyət daşıyır.
3 oktyabr xalqımızın yaddaşında dövlətçilik tariximizin mühüm səhifələrindən biri kimi yaşayır. Bu tarix Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi yolunda atılmış mühüm addımların başlanğıcını xatırladır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi və dövlətçilik ənənələri Azərbaycan xalqının milli yaddaşında özünəməxsus yer tutur və müasir Azərbaycan dövlətinin inkişafında mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Ayaz Novruzov

YAP Culfa rayon Camaldın kənd ərazi partiya təşkilatının sədri