Azərbaycanın müasir siyasi tarixində elə əlamətdar günlər vardır ki, onların əhəmiyyəti yalnız yaşandığı dövrlə məhdudlaşmır, sonrakı nəsillərin taleyinə və dövlətin gələcək inkişaf istiqamətlərinə də mühüm təsir göstərir. 3 oktyabr 1993-cü il məhz belə tarixi günlərdən biridir. Həmin gün keçirilmiş ümumxalq səsverməsi nəticəsində görkəmli dövlət xadimi, Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu hadisə müstəqilliyimizin ilk illərində ciddi siyasi, sosial və iqtisadi sınaqlarla üzləşən Azərbaycanın tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
1993-cü ilin əvvəllərində Azərbaycan mürəkkəb və ağır ictimai-siyasi proseslərin içərisindən keçirdi. Ölkədə siyasi sabitliyin pozulması, iqtisadi çətinliklərin dərinləşməsi, hərbi qarşıdurmanın genişlənməsi və dövlət idarəçiliyində yaranmış problemlər müstəqilliyin gələcəyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar doğururdu. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunması, ölkədə sabitliyin təmin edilməsi və dövlətçilik institutlarının möhkəmləndirilməsi həyati əhəmiyyət daşıyırdı. Rəsmi tarix materiallarında da 1993-cü ilin mürəkkəb şəraitində Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra vəziyyətin dəyişməyə başladığı qeyd olunur.
Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı xalqın tələbi və ölkənin üzləşdiyi böhranın aradan qaldırılması zərurəti ilə bağlı mühüm tarixi hadisə idi. 15 iyun 1993-cü ildə Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. Həmin tarix sonralar Milli Qurtuluş Günü kimi tariximizə daxil oldu. İyunun 23-də Milli Məclisin qərarı ilə prezident səlahiyyətlərinin Ali Sovetin sədri Heydər Əliyevə həvalə edilməsi isə ölkənin siyasi idarəçiliyində mühüm dönüş yaratdı.
3 oktyabr 1993-cü ildə keçirilən prezident seçkiləri Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin xalq tərəfindən dəstəklənməsinin mühüm göstəricisi oldu. Ümumxalq səsverməsinin nəticəsi Azərbaycanın qarşısında yeni dövlətçilik və inkişaf strategiyasının formalaşdırılması üçün siyasi əsas yaratdı. Beləliklə, ölkənin müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi, iqtisadiyyatın bərpası, təhlükəsizliyin təmin edilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində öz layiqli yerini tutması istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirilməyə başlandı.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə müstəqil dövlət quruculuğunun əsaslarının möhkəmləndirilməsi prioritet istiqamətə çevrildi. Dövlətçilik ənənələrinin inkişaf etdirilməsi, milli maraqlara əsaslanan xarici siyasətin formalaşdırılması, iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi bu siyasətin mühüm istiqamətlərini təşkil edirdi. Rəsmi mənbələrdə Heydər Əliyevin 1993–2003-cü illərdə prezidentlik fəaliyyəti fundamental islahatlar dövrü kimi xarakterizə olunur.
Bu dövrdə Azərbaycanın gələcək inkişafının hüquqi və siyasi əsasları da formalaşdırıldı. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlət quruculuğu prosesində mühüm mərhələ oldu. Ölkənin demokratik inkişafı, hüquqi dövlət prinsiplərinin möhkəmləndirilməsi və bazar iqtisadiyyatı istiqamətində həyata keçirilən islahatlar Azərbaycanın gələcək inkişaf modelinin əsaslarını müəyyənləşdirdi.
Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasında Azərbaycanın milli maraqlarının qorunması, xalqın həmrəyliyinin təmin edilməsi və azərbaycançılıq ideyasının möhkəmləndirilməsi xüsusi yer tuturdu. Onun siyasi irsi sonrakı illərdə də ölkənin ictimai-siyasi həyatında mühüm rol oynadı. Ümummilli Liderin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasının əsas istiqamətləri müasir Azərbaycanın dövlətçilik siyasətində öz davamını tapdı.
3 oktyabr 1993-cü il həm də xalqla dövlət rəhbərliyi arasında etimad münasibətlərinin mühüm siyasi hadisə ilə ifadə olunduğu tarix kimi yadda qaldı. Bu tarix Azərbaycan xalqının mürəkkəb tarixi mərhələdə dövlətçiliyin qorunması və ölkənin gələcək inkişafı ilə bağlı siyasi iradəsinin ifadəsi kimi qiymətləndirilir. Heydər Əliyevin Prezident seçilməsindən sonra ölkədə sabitliyin bərqərar edilməsi, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi və uzunmüddətli inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən biri də Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə mövqelərinin möhkəmləndirilməsi idi. Ölkənin xarici siyasət əlaqələrinin genişləndirilməsi, beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlərin inkişaf etdirilməsi və Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində ardıcıl fəaliyyət həyata keçirildi. Bu siyasət Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində öz milli maraqlarını daha ardıcıl şəkildə müdafiə etməsinə imkan yaratdı.
Bu gün 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixinin mühüm siyasi hadisələrindən biri kimi xatırlanır. Həmin tarix müstəqilliyin ilk illərində dövlətçiliyin ciddi sınaqlardan keçdiyi bir dövrdə Heydər Əliyevin ölkənin siyasi rəhbərliyinə gəlməsinin və yeni dövlətçilik mərhələsinin başlanmasının rəmzidir.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin zəngin siyasi irsi Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişaf tarixində mühüm yer tutur. Onun rəhbərliyi ilə müəyyənləşdirilən dövlətçilik ənənələri, milli inkişaf strategiyası və azərbaycançılıq ideyası sonrakı dövrdə də ölkənin ictimai-siyasi həyatında öz əhəmiyyətini qoruyub saxladı.
3 oktyabr Azərbaycan xalqının tarixində dövlətçilik baxımından əlamətdar gün olaraq qalır. Bu tarix müstəqil Azərbaycanın möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm siyasi mərhələnin başlanğıcı, Heydər Əliyevin dövlətçilik irsinin formalaşmasında əhəmiyyətli dönüş nöqtəsi kimi yaddaşlarda yaşayır.
Bu gün Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əziz xatirəsi Azərbaycanda böyük ehtiramla yad edilir, onun dövlətçilik irsi və siyasi fəaliyyəti müasir Azərbaycan tarixinin mühüm səhifələrindən biri kimi öyrənilir. 3 oktyabr 1993-cü il isə xalqın və dövlətin taleyində mühüm rol oynayan tarixi hadisə kimi Azərbaycan dövlətçilik salnaməsində öz layiqli yerini tutur.
Lalə Məmmədova
YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı