Dövlətin inkişafı yalnız ayrı-ayrı uğurlu qərarlardan asılı deyil. Həmin qərarları birləşdirən məqsəd, onların həyata keçirilməsində ardıcıllıq və dəyişən şəraitə uyğunlaşmaq bacarığı da vacibdir. Azərbaycanın müstəqillik tarixində Heydər Əliyevin siyasi kursunun əhəmiyyəti məhz bu xüsusiyyətlərdə görünür. Bu kurs dövlət müstəqilliyinin qorunmasını, milli maraqların təmin edilməsini və ölkənin güclənməsini vahid inkişaf xəttində birləşdirdi.
3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi həmin xəttin həyata keçirilməsi üçün ümumxalq etimadı yaratdı. Ölkə ağır böhrandan çıxmalı, dövlət hakimiyyətini möhkəmləndirməli və gələcək inkişafın əsaslarını qurmalı idi. Ulu Öndərin siyasətində bu vəzifələr bir-birindən ayrı düşünülmürdü. Sabitlik iqtisadi quruculuğa şərait yaratmalı, iqtisadi imkanlar isə müstəqilliyin qorunmasına və dövlətin güclənməsinə xidmət etməli idi.
Bu siyasətin əsas prinsipi Azərbaycanın öz taleyinə sahib olması idi. Müstəqillik yalnız beynəlxalq səviyyədə tanınmaqla təmin edilmir. Dövlət iqtisadi qərarlarını qəbul edə, təhlükəsizliyini qoruya və xarici münasibətlərini milli maraqlarına uyğun qura bilməlidir. Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi inkişaf yolu məhz həmin imkanların formalaşdırılmasına yönəlmişdi. Ölkənin siyasi suverenliyi iqtisadi və hüquqi əsaslarla möhkəmləndirilirdi.
İqtisadiyyatın dirçəldilməsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Müstəqilliyin ilk illərində istehsal əlaqələrinin dağılması, maliyyə çətinlikləri və idarəetmədəki böhran ölkənin imkanlarını zəiflətmişdi. Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə bazar iqtisadiyyatına keçid və beynəlxalq sərmayənin cəlb edilməsi istiqamətində addımlar atıldı. Məqsəd iqtisadi fəallığı bərpa etmək, Azərbaycanın mövcud resurslarını uzunmüddətli inkişaf üçün istifadə etmək idi.
1994-cü ildə Əsrin müqaviləsinin imzalanması həmin yanaşmanın mühüm nəticəsi oldu. Neft strategiyası ölkəyə yeni maliyyə imkanları və beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələri qazandırdı. Bu siyasətin davamında enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün müxtəlif marşrutlar formalaşdırıldı. Sonrakı illərdə Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəmərinin fəaliyyətə başlaması Azərbaycanın enerji strategiyasının davamlılığını göstərən mühüm hadisələrdən biri oldu. Başlanmış iş yeni mərhələdə daha geniş iqtisadi nəticəyə çevrildi.
Siyasi kursun ardıcıllığı dövlət quruculuğunda da özünü göstərirdi. 1995-ci ildə qəbul olunmuş Konstitusiya müstəqil Azərbaycanın hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi. Dövlət institutlarının fəaliyyəti, hakimiyyət bölgüsü və vətəndaşların hüquqları hüquqi çərçivəyə salındı. Beləliklə, ölkənin gələcəyini yalnız gündəlik siyasi qərarlardan asılı olmayan, qanun və institutlarla möhkəmləndirilmiş əsaslar üzərində qurmaq imkanı yarandı.
Heydər Əliyevin xarici siyasətində də milli maraqların qorunması ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi birlikdə həyata keçirilirdi. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi və regiondakı mürəkkəb şərait fərqli tərəfdaşlarla münasibətlərin diqqətlə qurulmasını tələb edirdi. Ölkəmiz beynəlxalq əlaqələrini genişləndirərkən müstəqil qərar vermək imkanını qorumağa çalışırdı. Bu yanaşma Azərbaycanın öz imkanlarını artırmasına və beynəlxalq münasibətlərdə daha fəal iştirakına xidmət etdi.
Davamlı inkişaf üçün cəmiyyətin birliyi də mühüm şərtdir. Ulu Öndərin dövlətçilik siyasətində azərbaycançılıq məfkurəsi ortaq milli məqsədlərin mənəvi əsasını təşkil edirdi. Müxtəlif baxışlara və fərqli mənsubiyyətlərə malik insanların Azərbaycan dövlətinə bağlılığı vətəndaş həmrəyliyini gücləndirirdi. Müstəqilliyin qorunması və ölkənin tərəqqisi ümumi məsuliyyət kimi qəbul olunurdu. Bu birlik ağır sınaqlarda dövlətin dayağına çevrildi.
2003-cü ildən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həmin siyasi kurs yeni dövrün imkanlarına uyğun inkişaf etdirilir. İqtisadi resursların infrastrukturun yenilənməsinə, sosial sahələrin inkişafına və müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsinə yönəldilməsi dövlətin imkanlarını genişləndirdi. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində həyata keçirilən layihələr inkişafın ölkə miqyasında yayılmasına xidmət etdi. Dövlətçilik xəttinin davamlılığı başlanmış işlərin nəticələrinin daha geniş sahələrdə görünməsinə şərait yaratdı.
Bu ardıcıllığın tarixi əhəmiyyəti ərazi bütövlüyümüzün bərpasında xüsusilə aydın görünür. Heydər Əliyevin siyasi kursunda torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi əsas milli məqsədlərdən biri olaraq qalırdı. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfər bu məqsədi gerçəkləşdirdi. 2023-cü ildə suverenliyimizin tam bərpası isə Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət hakimiyyətinin təmin olunması ilə nəticələndi. Bu nailiyyətlərin arxasında illərlə gücləndirilmiş ordu, iqtisadi imkanlar və xalq birliyi dayanırdı.
Siyasi kursun davam etdirilməsi yeni çağırışlara cavab verməyi də tələb edir. Bu gün Azərbaycanın qarşısında qeyri-neft iqtisadiyyatının genişləndirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi, insan kapitalının inkişafı və azad edilmiş ərazilərin bərpası kimi vəzifələr dayanır. Həmin vəzifələr əvvəlki dövrün məsələlərindən fərqlənsə də, onları birləşdirən məqsəd dəyişmir: müstəqil Azərbaycanın gücünü artırmaq və vətəndaşların gələcəyini daha möhkəm əsaslar üzərində qurmaq.
Heydər Əliyevin siyasi kursunun dəyəri onun zamanla təsdiqlənən nəticələrindədir. Böhrandan çıxış üçün başlanmış dövlətçilik siyasəti sonrakı mərhələlərdə quruculuğa, iqtisadi gücə və milli hədəflərin gerçəkləşməsinə yol açdı. 3 oktyabr 1993-cü il bu yolun ümumxalq etimadı ilə möhkəmləndiyi tarixdir. Azərbaycanın bugünkü inkişafı göstərir ki, milli maraqlara söykənən ardıcıl siyasət dövlətin ən etibarlı dayaqlarından biridir.
Fərid Qasımov,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri
Qırmızıkənd kənd İƏD üzrə nümayəndə