VIII Qurultay Azərbaycanın yeni dövrünün siyasi gündəliyini müəyyənləşdirir - ŞƏRH

Azərbaycanın siyasi tarixində elə hadisələr var ki, onların əhəmiyyəti yalnız keçirildiyi günlə məhdudlaşmır. Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı da məhz belə siyasi hadisələrdən biridir. Bu qurultay artıq tamamlanmış bir tarixi mərhələnin yekunlarını qiymətləndirməklə yanaşı, Azərbaycanın qarşısında dayanan yeni vəzifələrin siyasi çərçivəsini müəyyənləşdirən mühüm platforma kimi diqqəti cəlb edir. Oktyabrın 2-də Heydər Əliyev Mərkəzində keçirilən VIII Qurultayın əsas fərqi onun Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və dövlət suverenliyini tam bərpa etdiyi yeni tarixi reallıq şəraitində baş tutmasıdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışında da məhz bu məqam xüsusi vurğulanıb. Bu, sadəcə zaman baxımından növbəti qurultay deyil. Bu, Zəfərdən sonrakı Azərbaycanın siyasi gündəliyinin yenidən dəyərləndirilməsi, dövlətçilik xəttinin yeni şəraitdə davam etdirilməsi və gələcəyə baxışın müəyyənləşdirilməsi baxımından əlamətdar siyasi mərhələdir.

Azərbaycanın müasir tarixində 2020-ci il 8 Noyabr Zəfəri və 2023-cü il 20 Sentyabr hadisələri xüsusi yer tutur. Birinci tarix işğala son qoyan hərbi Zəfərin, ikinci tarix isə dövlət suverenliyinin tam bərpasının simvoluna çevrildi. VIII Qurultay məhz bu iki tarixi nəticənin yaratdığı yeni reallıq fonunda keçirilir. Artıq Azərbaycanın siyasi gündəliyinin əsas mövzusu işğal faktının aradan qaldırılması deyil. Qarşıda daha genişmiqyaslı və uzunmüddətli vəzifələr dayanır: əldə edilmiş Zəfərin nəticələrinin qorunması, dövlət gücünün daha da artırılması, iqtisadi dayanıqlığın möhkəmləndirilməsi, azad edilmiş ərazilərin bərpası, Böyük Qayıdışın davam etdirilməsi, insan kapitalının inkişafı və Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin daha da gücləndirilməsi. Başqa sözlə, Zəfər Azərbaycanın tarixində son nöqtə deyil, yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcıdır. VIII Qurultayın siyasi mahiyyəti də məhz burada üzə çıxır.

Qurultayda səslənən ən mühüm tezislərdən biri Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi xəttinin davamlılığı ilə bağlıdır. Cənab Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, illər keçdikcə taktiki və hətta müəyyən strateji məqsədlər dəyişə bilər, lakin siyasi xəttin ana istiqamətləri dəyişməz olaraq qalır: müstəqillik, dövlətçilik, iqtisadi müstəqillik, güclü hərbi potensial və ölkənin öz imkanlarından maksimum istifadə etməsi. Bu yanaşma Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi siyasi yolun mahiyyətini ifadə edir. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan qarşısında duran əsas məsələ dövlətçiliyin qorunması və möhkəmləndirilməsi idi. Siyasi böhran, iqtisadi çətinliklər, separatizm təhlükəsi və müharibə şəraiti ölkənin gələcəyi üçün ciddi risklər yaradırdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə dövlət idarəçiliyində sabitlik və uzunmüddətli inkişaf strategiyası formalaşmağa başladı. Sonrakı illərdə bu siyasi xəttin davam etdirilməsi Azərbaycanın iqtisadi, siyasi və hərbi imkanlarının genişlənməsinə zəmin yaratdı. Bu baxımdan VIII Qurultay yalnız bugünün deyil, son üç onillikdə formalaşmış dövlətçilik modelinin yeni tarixi şəraitdə davamlılığının ifadəsidir.

Azərbaycanın Vətən müharibəsində əldə etdiyi Zəfər yalnız hərbi imkanların nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu Zəfərin arxasında dövlət-xalq birliyi, siyasi iradə, milli həmrəylik və uzun illər ərzində formalaşdırılmış iqtisadi və hərbi potensial dayanırdı. Prezident İlham Əliyev VIII Qurultayda qeyd edib ki, Azərbaycan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı ciddi təzyiqlərlə üzləşsə də, qətiyyətli mövqe və xalqın vahid mövqedə olması nəticəsində bu təzyiqlər Azərbaycanın yolunu dəyişməyib. Bu məqam müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən birini göstərir: milli maraqlar ətrafında siyasi və ictimai həmrəylik. Bu həmrəylik 44 günlük müharibənin ən mühüm mənəvi-siyasi dayaqlarından biri oldu. Bu gün isə həmin birlik yeni mərhələnin qarşıya qoyduğu vəzifələrin həyata keçirilməsi üçün də mühüm amildir.

VIII Qurultayın diqqət çəkən mesajlarından biri hərbi gücün artırılması məsələsidir. Azərbaycan artıq ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edib. Ermənistanla sülh prosesində yeni mərhələ formalaşıb, regionda yeni siyasi və iqtisadi imkanlar yaranıb. Lakin dünya siyasətində baş verən proseslər təhlükəsizlik məsələsinin daim diqqətdə saxlanılmasını tələb edir. Cənab Prezident İlham Əliyev qurultayda əsas vəzifələrdən birinin Azərbaycanın hərbi gücünün artırılması olduğunu bildirib. Bu yanaşma yalnız hərbi hazırlıq məsələsi deyil. Müasir dövrdə dövlətin gücü siyasi sabitlik, iqtisadi dayanıqlıq, texnoloji imkanlar, informasiya təhlükəsizliyi, insan kapitalı və müdafiə qabiliyyətinin vəhdəti ilə ölçülür. Dünya xəritəsində yeni qarşıdurmaların meydana çıxması, münaqişələrin davam etməsi və beynəlxalq təhlükəsizlik mexanizmlərinin sınaq qarşısında qalması göstərir ki, dövlətlər öz təhlükəsizlik imkanlarını daim inkişaf etdirməlidirlər. Azərbaycan üçün bu məsələnin ayrıca əhəmiyyəti var. Çünki ölkəmizin keçdiyi tarix təhlükəsizliyin heç vaxt ikinci plana keçirilməməsinin vacibliyini göstərib.

VIII Qurultayda diqqət çəkən mühüm istiqamətlərdən biri də ideoloji təhlükəsizlik məsələsidir. Müasir dünyada dövlətlərin sərhədləri yalnız fiziki xəttlərlə müəyyən olunmur. İnformasiya məkanı, sosial şəbəkələr, rəqəmsal platformalar və süni intellekt texnologiyaları yeni imkanlarla yanaşı, yeni risklər də yaradır. Bu şəraitdə milli düşüncənin, dövlətçilik şüurunun və vətənpərvərlik dəyərlərinin qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Cənab Prezident İlham Əliyev qurultayda ideoloji təhlükələrə qarşı əsas vasitələrdən biri kimi təhsilin və vətənpərvərliyin əhəmiyyətini vurğulayıb. Bu baxımdan yeni mərhələdə siyasi fəaliyyətin mühüm istiqamətlərindən biri cəmiyyətin, xüsusilə gənc nəslin informasiya savadlılığının və dövlətçilik düşüncəsinin gücləndirilməsi olmalıdır. Çünki güclü dövlət yalnız güclü ordu və iqtisadiyyatla deyil, həm də milli düşüncəsi formalaşmış vətəndaşla qurulur.

VIII Qurultayın gündəliyində Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi də xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın bu gün beynəlxalq müstəvidə böyük hörmətə layiq ölkə olduğunu bildirib və iqtisadi müstəqilliyin təmin edildiyini vurğulayıb. Bu mövqenin formalaşmasında Azərbaycanın enerji, nəqliyyat, logistika və regional əməkdaşlıq layihələrində oynadığı rol mühüm amillərdəndir. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi ölkəyə Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində mühüm nəqliyyat bağlantılarında iştirak etmək imkanları yaradır. Enerji resursları isə ölkənin regional və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir. Cənab Prezidentin qurultayda qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan enerji resurslarının istehsalı və ixracı baxımından müxtəlif istiqamətlərdə imkanlara malik ölkədir və enerji təhlükəsizliyi Azərbaycanın geosiyasi rolunu artıran amillərdəndir. Bu mənada Azərbaycanın yeni dövrdə qarşısında dayanan əsas məsələlərdən biri mövcud geosiyasi və iqtisadi imkanları uzunmüddətli milli inkişaf nəticələrinə çevirməkdir. VIII Qurultay həm də Yeni Azərbaycan Partiyasının qarşısında yeni vəzifələrin dayandığını göstərir. YAP-ın siyasi fəaliyyəti Azərbaycanın son otuz ildən artıq dövrü ilə sıx bağlıdır. Prezident İlham Əliyev qurultayda partiyanın 30 ildən artıqdır hakimiyyətdə olduğunu və ölkənin inkişafında partiya fəallarının rolunu qeyd edib. Lakin hər yeni tarixi mərhələ siyasi təşkilatlar qarşısında yeni tələblər yaradır. Zəfərdən sonrakı Azərbaycan artıq fərqli sosial, iqtisadi və siyasi reallıqlara malikdir. Cəmiyyət dəyişir, gənc nəslin dünyagörüşü yenilənir, informasiya məkanı sürətlə transformasiya olunur. Bu baxımdan siyasi təşkilatların əsas vəzifələrindən biri tarixi siyasi irsi qorumaqla yanaşı, yeni nəslin düşüncə və gözləntilərini də düzgün dəyərləndirməkdir. Dövlətçilik dəyərlərinin gələcəyə ötürülməsi yalnız keçmişi xatırlamaqla deyil, gələcəyin çağırışlarını düzgün oxumaqla mümkündür.

VIII Qurultayın siyasi mahiyyətini bir neçə istiqamətdə ümumiləşdirmək mümkündür: müstəqillik, dövlətçilik, milli birlik, güclü iqtisadiyyat, yüksək müdafiə qabiliyyəti, ideoloji təhlükəsizlik və beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi. Güclü iqtisadiyyat güclü dövlətin dayağıdır. Güclü dövlət təhlükəsizliyin təminatıdır. Təhlükəsizlik sabit inkişaf üçün imkan yaradır. Təhsil və insan kapitalı isə bütün bu proseslərin uzunmüddətli əsasını formalaşdırır. Ona görə VIII Qurultayın mesajları yalnız partiya təşkilatlarının fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Qurultay Azərbaycanın qarşıdakı inkişaf mərhələsində dövlət və cəmiyyət qarşısında dayanan daha geniş vəzifələrə diqqət çəkir.

Azərbaycan öz tarixinin ən mühüm mərhələlərindən birini geridə qoyub. Ərazi bütövlüyü bərpa olunub. Dövlət suverenliyi təmin edilib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq işləri aparılır. Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi yeni imkanlarla zənginləşir. İndi əsas məsələ Zəfərin nəticələrini qorumaq və onu davamlı inkişafın gücünə çevirməkdir. VIII Qurultay bu baxımdan siyasi mesaj verdi: yeni dövrdə Azərbaycan qarşısında daha böyük hədəflər dayanır. Bu hədəflərə çatmaq üçün dövlətçilik xəttinin davamlılığı, milli birlik, güclü iqtisadiyyat, müasir ordu, yüksək texnologiyalar, keyfiyyətli təhsil, vətənpərvər və savadlı gənclik, çevik idarəçilik və müstəqil xarici siyasət bir-birini tamamlamalıdır. Zəfər Azərbaycanın tarixini dəyişdi. İndi qarşıda duran vəzifə həmin Zəfərin Azərbaycanın gələcəyini dəyişən davamlı milli gücə çevrilməsidir. VIII Qurultayın mahiyyəti də məhz bu siyasi məqamda üzə çıxır: tarixi nəticələri qorumaq, yeni reallıqları düzgün qiymətləndirmək və Azərbaycanın qarşısında açılan yeni imkanları dövlətin uzunmüddətli inkişaf strategiyasına çevirmək. Bu, artıq yalnız bir qurultayın deyil, yeni tarixi mərhələnin gündəliyidir.

Cəmilə Hüseynova

YAP Naxçıvan şəhər təşkilatı üzrə ƏPT sədri, Naxçıvan Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin direktor müavini, partiya fəalı