Türkmənbaşı görüşü: regional tərəfdaşlıq və yeni əməkdaşlıq perspektivləri - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 8 oktyabr 2026-cı ildə Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində keçirilən Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə səsləndirdiyi fikirlər ölkəmizin regional əməkdaşlıq siyasətinin əsas istiqamətlərini, Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərinin inkişaf perspektivlərini və Azərbaycan–Türkmənistan əlaqələrinin əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirib. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsi, nəqliyyat-kommunikasiya imkanlarının genişləndirilməsi və enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması dövlətlərin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında münasibətlərin genişlənməsi həm iqtisadi, həm də geosiyasi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin Məşvərət görüşündəki çıxışı da məhz bu reallıqlara əsaslanan əməkdaşlıq gündəliyinin mühüm istiqamətlərini əks etdirib.

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşləri formatına tamhüquqlu iştirakçı kimi qoşulması ölkəmizin region dövlətləri ilə münasibətlərinin inkişafında əlamətdar hadisədir. Prezident İlham Əliyev çıxışında bu qərara görə həmkarlarına təşəkkürünü bildirib, Azərbaycanın formatda tamhüquqlu iştirakı təşəbbüsünün irəli sürülməsində Türkmənistanın və Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun rolunu xüsusi qeyd edib. Bu iştirak Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlığının yalnız ikitərəfli əlaqələr çərçivəsində deyil, daha geniş regional platformada inkişafına imkan yaradır. Xəzər dənizinin hər iki sahilində yerləşən ölkələr arasında siyasi dialoqun və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi Avrasiya məkanında nəqliyyat, ticarət və enerji sahələrində yeni imkanların formalaşmasına şərait yaradır. Dövlət başçısının çıxışında vurğulanan əsas məsələlərdən biri regional əməkdaşlığın konkret iqtisadi nəticələrə istiqamətləndirilməsidir. Qarşılıqlı ticarətin artırılması ilə yanaşı, birgə investisiyaların təşviqi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması və sənaye əməkdaşlığının genişləndirilməsi qarşıya qoyulan mühüm hədəflər kimi diqqətə çatdırılıb.

Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında münasibətlər ortaq tarixi və mədəni köklərə, xalqların mənəvi yaxınlığına, qarşılıqlı hörmətə və mehriban qonşuluq prinsiplərinə əsaslanır. Son illərdə yüksək səviyyəli təmasların intensivləşməsi bu münasibətlərin siyasi, iqtisadi və humanitar istiqamətlərdə genişləndiyini göstərir. Prezident İlham Əliyev Məşvərət görüşündə ötən ildən etibarən iki ölkə arasında ən yüksək səviyyədə beş səfərin həyata keçirildiyini qeyd edib. Bu fakt siyasi dialoqun intensivliyini və ikitərəfli əlaqələrin inkişafına qarşılıqlı marağı nümayiş etdirir. Oktyabrın 8-də Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovla görüşü də əməkdaşlığın gələcək istiqamətlərinin müzakirəsi baxımından əhəmiyyət daşıyıb. Görüşdə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, tranzit, logistika, mədəni və humanitar sahələrdə əlaqələrin genişləndirilməsi, Xəzər dənizi ilə bağlı məsələlər və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq müzakirə olunub. Bu təmaslar Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin müxtəlif sahələri əhatə etdiyini və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın davam etdirildiyini göstərir.

Azərbaycan ilə Türkmənistan arasındakı münasibətlərdə humanitar və mənəvi əlaqələr də mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyev çıxışında Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun təşəbbüsü ilə Füzuli şəhərində məscidin tikintisini xüsusi qeyd edib. Ötən il məscidin təməlqoyma mərasimində hər iki tərəfin iştirakı xalqlarımız arasında dostluğun və mənəvi yaxınlığın ifadəsi kimi dəyərləndirilib. Bu təşəbbüs işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq prosesinə göstərilən dəstəyin nümunələrindən biridir. Eyni zamanda, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərinin yalnız siyasi və iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmadığını, mədəni və humanitar əlaqələri də əhatə etdiyini göstərir.

Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündəki çıxışı Azərbaycanın regional əməkdaşlıq gündəliyinin əsas istiqamətlərini — siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsini, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsini, nəqliyyat-logistika imkanlarının inkişafını, enerji əməkdaşlığını və regional sabitliyin qorunmasını bir daha diqqətə çatdırıb.

Qarşıdakı dövrdə əsas vəzifələrdən biri mövcud siyasi dialoqu konkret iqtisadi və infrastruktur layihələri ilə daha da zənginləşdirmək, qarşılıqlı investisiyaları təşviq etmək və regional nəqliyyat bağlantılarının səmərəliliyini artırmaqdır. Bu istiqamətlərdə əməkdaşlığın genişlənməsi Azərbaycan və Türkmənistan arasında əlaqələrin inkişafına, eləcə də Xəzər hövzəsi və Mərkəzi Asiyada iqtisadi qarşılıqlı fəaliyyətin güclənməsinə töhfə verəcək.

Araz Xudadanov

YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri