Regional əməkdaşlıq və strateji tərəfdaşlığın yeni imkanları - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 8–9-da Türkmənistana işgüzar səfəri ölkəmizin xarici siyasətində və region dövlətləri ilə münasibətlərinin inkişafında mühüm hadisə kimi diqqət çəkdi. Türkmənbaşı şəhərində keçirilən görüşlər və beynəlxalq tədbirlər Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında dostluq və qardaşlıq əlaqələrinin möhkəm əsaslara söykəndiyini, eyni zamanda Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanların yarandığını bir daha nümayiş etdirdi.
Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə iştirak etdi. Bu format region ölkələri arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əlaqələrin və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi baxımından əhəmiyyətli platformadır. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələrinin genişlənməsi ölkəmizin həm Avropa ilə Asiya arasında körpü, həm də mühüm nəqliyyat-logistika mərkəzi kimi rolunu daha da gücləndirir.
Azərbaycan ilə Türkmənistanı tarixi, mədəni və mənəvi yaxınlıq, ortaq dəyərlər və Xəzər dənizi vasitəsilə birləşdirən coğrafi əlaqələr bağlayır. Son illərdə iki ölkə arasında ən yüksək səviyyəli təmasların intensivləşməsi siyasi münasibətlərin inkişafına əlavə təkan verib. Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovla görüş zamanı tərəflər əvvəlki qarşılıqlı səfərlərin münasibətlərin möhkəmlənməsindəki rolunu qeyd edərək, siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, tranzit, logistika, mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələlərini müzakirə etdilər.
Görüşdə Xəzər dənizi ilə bağlı məsələlər və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı fəaliyyət də diqqət mərkəzində oldu. Xəzər regionu ölkələr üçün yalnız coğrafi məkan deyil, həm də ticarət, enerji, nəqliyyat və ekoloji əməkdaşlıq baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu sahələrdə əlaqələndirilmiş fəaliyyət həm regional sabitliyə, həm də iqtisadi imkanların daha səmərəli istifadəsinə töhfə verə bilər.
Səfərin mühüm istiqamətlərindən biri nəqliyyat və tranzit əlaqələrinin inkişafı idi. Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşərək beynəlxalq yükdaşımalar üçün etibarlı marşrut təqdim edir. Türkmənistanla əlaqələrin gücləndirilməsi Xəzər dənizi üzərindən daşımaların, limanlar arasında əməkdaşlığın və logistika xidmətlərinin inkişafına şərait yarada bilər. Bu imkanlardan səmərəli istifadə region ölkələrinin beynəlxalq ticarətdə rəqabət qabiliyyətini artırmaqla yanaşı, yeni iqtisadi əlaqələrin formalaşmasına da xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin səfəri MDB Dövlət Başçıları Şurasının tədbirləri ilə də əlamətdar oldu. Oktyabrın 9-da Türkmənbaşı şəhərində keçirilən iclaslarda dövlət başçıları siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və humanitar əlaqələrə dair məsələləri müzakirə etdilər. Azərbaycan tərəfi qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişafında fəal iştirak etməyə hazır olduğunu bir daha ifadə etdi. Bu cür çoxtərəfli görüşlər ölkələr arasında fikir mübadiləsi aparmaq, ortaq çağırışlara yanaşmaları uzlaşdırmaq və praktiki əməkdaşlıq imkanlarını müəyyənləşdirmək üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Səfər zamanı Prezident İlham Əliyevin digər dövlət və hökumət başçıları ilə görüşləri də regional gündəliyin müxtəlif istiqamətlərini əhatə etdi. Belə təmaslar ikitərəfli münasibətlərin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi və nəqliyyat layihələrinin müzakirəsi, eləcə də beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığın davam etdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın xarici siyasətində dialoqa, qarşılıqlı hörmətə və suveren dövlətlərin milli maraqlarının nəzərə alınmasına əsaslanan yanaşma mühüm yer tutur.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərinin inkişafı son illərdə xarici siyasətin vacib istiqamətlərindən birinə çevrilib. Bu əlaqələr təkcə siyasi təmaslarla məhdudlaşmır; enerji, nəqliyyat, ticarət, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal inkişaf, təhsil və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlıq üçün də geniş perspektivlər mövcuddur. Tarixi İpək yolu ənənələrinin müasir nəqliyyat infrastrukturu ilə birləşdirilməsi regionu qlobal iqtisadi əlaqələrin mühüm hissəsinə çevirə bilər.
Türkmənistanla münasibətlərin möhkəmlənməsi Azərbaycanın Xəzər regionunda sabitlik və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq siyasətinə uyğundur. Ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi sahibkarlar üçün yeni imkanlar yarada, qarşılıqlı ticarətin həcminin artmasına və birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsinə təkan verə bilər. Bununla yanaşı, mədəni və humanitar əlaqələrin inkişafı xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir, dostluq münasibətlərinin gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycanın regional siyasəti əməkdaşlıq, etimad və qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması prinsiplərinə əsaslanır. Beynəlxalq və regional platformalarda fəal iştirak ölkəmizin mövqelərinin möhkəmlənməsinə, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə və yeni tərəfdaşlıq imkanlarının yaranmasına şərait yaradır.
2026-cı ilin oktyabrında Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana işgüzar səfəri Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin və Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın inkişafı baxımından əhəmiyyətli hadisə oldu. Səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər siyasi dialoqun davamlılığını, nəqliyyat və logistika əlaqələrinin genişləndirilməsi potensialını, eləcə də çoxtərəfli əməkdaşlığın vacibliyini ön plana çıxardı. Qarşıdakı dövrdə bu əlaqələrin konkret layihələr və qarşılıqlı faydalı təşəbbüslərlə zənginləşdirilməsi regionda iqtisadi inkişafın, sabitliyin və xalqlar arasında dostluğun möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər.

Ayaz Novruzov

Yeni Azərbaycan Partiyası Culfa rayon Camaldın kənd ərazi partiya təşkilatının sədri