Zəngilan Azərbaycanın mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilir: regional bağlantılar və iqtisadi inkişaf üçün yeni perspektivlər - ŞƏRH

Azərbaycanın coğrafi mövqeyi ölkəmizə Avropa ilə Asiya arasında nəqliyyat və logistika əlaqələrinin inkişafında mühüm üstünlüklər qazandırır. Bu baxımdan işğaldan azad edilmiş Zəngilan rayonu xüsusi strateji əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən, İranla həmsərhəd olan Zəngilan həm ölkəmizin tranzit imkanlarının genişləndirilməsi, həm də Şərqi Zəngəzurun sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi baxımından böyük potensiala sahibdir. Rayonun əlverişli coğrafi mövqeyi, burada həyata keçirilən infrastruktur layihələri və beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı Zəngilanın gələcəkdə regionun mühüm nəqliyyat-logistika mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün geniş imkanlar yaradır.
Zəngilanın nəqliyyat baxımından əhəmiyyəti ilk növbədə onun regional kommunikasiya xətlərinin kəsişməsinə yaxın mövqeyi ilə bağlıdır. Azərbaycan dövlətinin qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdən biri ölkənin bütün bölgələri arasında etibarlı nəqliyyat əlaqələri yaratmaqla yanaşı, beynəlxalq yükdaşımalar sistemində mövqeyini daha da gücləndirməkdir. Bu strategiyanın həyata keçirilməsində Zəngilanın potensialından səmərəli istifadə olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müasir avtomobil yolları, dəmir yolu infrastrukturu və hava nəqliyyatı imkanları rayonun ölkədaxili və beynəlxalq əlaqələrə inteqrasiyasını gücləndirən əsas amillərdir.
Zəngilanın nəqliyyat potensialının reallaşdırılmasında dövlət tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri mühüm rol oynayır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə yol-nəqliyyat infrastrukturunun yenidən qurulması yalnız yaşayış məntəqələri arasında əlaqələrin bərpasına deyil, həm də iqtisadi fəallığın artırılmasına xidmət edir. Yeni yolların çəkilməsi, mövcud yolların müasir standartlara uyğunlaşdırılması və nəqliyyat şəbəkəsinin genişləndirilməsi insanların rahat hərəkətini təmin etməklə yanaşı, istehsal olunan məhsulların bazarlara daha sürətli çatdırılmasına şərait yaradır.
Dəmir yolu əlaqələrinin bərpası da Zəngilanın strateji əhəmiyyətini artıran əsas amillərdəndir. Horadiz–Ağbənd dəmir yolu xətti azad edilmiş ərazilərin ölkənin ümumi nəqliyyat şəbəkəsinə inteqrasiyasını gücləndirmək və gələcək beynəlxalq daşımalar üçün əlavə imkanlar yaratmaq məqsədi daşıyır. Bu layihənin əhəmiyyəti yalnız yük və sərnişin daşımaları ilə məhdudlaşmır. Dəmir yolu boyunca yeni iqtisadi fəaliyyət sahələrinin yaranması, logistika xidmətlərinin inkişafı və sahibkarlıq imkanlarının genişlənməsi də gözlənilən nəticələr sırasındadır.
Zəngilanın nəqliyyat potensialını gücləndirən digər mühüm obyekt Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanıdır. 2022-ci il oktyabrın 20-də istifadəyə verilən hava limanı bölgənin hava nəqliyyatı imkanlarını genişləndirən strateji infrastrukturdur. Bu obyektin yaradılması Zəngilanın beynəlxalq əlaqələrinin inkişafına, sərnişin və yük daşımaları üçün imkanların formalaşmasına, eləcə də azad edilmiş ərazilərin iqtisadi həyatının canlanmasına xidmət edir. Hava limanı avtomobil və dəmir yolu infrastrukturu ilə birlikdə rayonun çoxşaxəli nəqliyyat sisteminin formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Zəngilanın əhəmiyyəti Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat bağlantılarının inkişafı baxımından da diqqət çəkir. Bu istiqamətdə nəzərdə tutulan kommunikasiyalar regionda ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə, insanların rahat hərəkətinə və ölkələr arasında iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşməsinə yeni imkanlar yarada bilər. Nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı qarşılıqlı maraqlara əsaslanan regional əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə, Azərbaycanın tranzit ölkə kimi mövqeyinin güclənməsinə və beynəlxalq marşrutların şaxələndirilməsinə töhfə verə bilər.
Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı Zəngilanın sosial-iqtisadi dirçəlişi ilə də birbaşa bağlıdır. Keyfiyyətli yollar, dəmir yolu əlaqələri və hava limanı bölgədə yeni iş yerlərinin yaradılması, investisiyaların cəlb edilməsi, kənd təsərrüfatı və sənaye məhsullarının daşınması üçün əlverişli şərait formalaşdırır. Eyni zamanda, logistika mərkəzlərinin, anbar komplekslərinin və xidmət müəssisələrinin yaradılması yerli iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə kömək edə bilər. Bu imkanlardan səmərəli istifadə olunması Zəngilanın gələcək inkişafını sürətləndirərək onun Şərqi Zəngəzurun iqtisadi həyatında rolunu daha da artıracaq.
Zəngilanın nəqliyyat qovşağı kimi inkişafı Böyük Qayıdış prosesinin uğurla həyata keçirilməsi üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir nəqliyyat əlaqələri sakinlərin doğma torpaqlarına qayıdışını asanlaşdırır, təhsil və səhiyyə xidmətlərinə çıxışı yaxşılaşdırır, yaşayış məntəqələri arasında əlaqələri möhkəmləndirir. İnsanların təhlükəsiz və rahat hərəkətinin təmin edilməsi, iqtisadi fəallığın artırılması və yeni yaşayış məkanlarının formalaşdırılması rayonun davamlı inkişafına xidmət edir.
Beləliklə, Zəngilanın mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilməsi Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi və geostrateji hədəfləri ilə uzlaşır. Avtomobil yolları, dəmir yolu infrastrukturu və beynəlxalq hava limanının imkanlarının əlaqələndirilməsi rayonun tranzit potensialını gücləndirən əsas istiqamətlərdir. Bu layihələrin səmərəli fəaliyyəti Zəngilanın iqtisadi inkişafına, Şərqi Zəngəzurun dirçəlişinə və Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsinə mühüm töhfə verə bilər. Zəngilan bu gün yalnız işğaldan azad edilmiş tarixi torpaq deyil, həm də ölkəmizin gələcək inkişafında mühüm rol oynamaq potensialına malik strateji məkandır.
Rauf Nəcəfov
YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçi