Mahruzlu və Zilanlı doğma sakinlərini qarşılamağa hazırlanır

Doğma kəndə qayıtmaq insanın ailə tarixinin davam etdiyi torpağa yenidən qovuşmasıdır. Uzun illər məcburi köçkünlük həyatı yaşamış qubadlılılar üçün bu qayıdışın xüsusi mənəvi dəyəri var. Yaddaşlarda qorunan evlər, küçələr, bağlar və qonşuluq münasibətləri doğma yurda bağlılığı yaşadıb. Qubadlının Mahruzlu və Zilanlı kəndlərinin yenidən qurulması həmin bağlılığın gerçək həyata çevrilməsi üçün şərait yaradır. Bu kəndlərdə aparılan quruculuq işləri Böyük Qayıdışın insan taleyinə, ailə həyatına və bütöv bir bölgənin gələcəyinə təsirini göstərir.
2020-ci il oktyabrın 25-də Qubadlı şəhərinin azad edilməsi rayonun dirçəlişinə yol açan tarixi hadisə oldu. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun qazandığı Qələbə xalqımızın doğma torpaqlarına sahib çıxmaq haqqını bərpa etdi. Hərbi uğurdan sonra qarşıda işğalın nəticələrini aradan qaldırmaq, yaşayış üçün zəruri mühiti formalaşdırmaq və insanların qayıdışını hazırlamaq vəzifəsi dayanırdı. Mahruzlu və Zilanlının yenidən qurulması bu vəzifənin həyata keçirildiyi istiqamətlərdəndir.
İşğal nəticəsində kənd həyatının təbii axarı pozulmuşdu. İnsanlar evlərindən, təsərrüfatlarından və illər ərzində yaratdıqları mühitdən ayrı düşmüşdülər. Ailələr başqa ünvanlarda məskunlaşsalar da, doğma kəndin adı onların həyatında yaşamaqda davam edirdi. Mahruzlu və Zilanlı haqqında danışılan xatirələr, ailələrdə qorunan məlumatlar və qayıdış arzusu nəsillər arasında mənəvi əlaqə yaradırdı. Yenidənqurma işləri həmin əlaqənin doğma torpaqda davam etməsinə imkan verəcək.
Kəndlərin bərpası geniş planlaşdırma tələb edən prosesdir. Yaşayış evləri ilə yanaşı, yol, su, elektrik və digər xidmətlərin təşkili nəzərə alınmalıdır. İnsanların gündəlik ehtiyacları bir-biri ilə bağlı olduğundan bu sahələrin əlaqəli inkişafı vacibdir. Yeni evə köçən ailənin rahat yaşaması, övladlarının təhsil alması, tibbi xidmətə və nəqliyyata çıxışı bütöv yaşayış mühitinin keyfiyyətindən asılıdır. Mahruzlu və Zilanlının gələcəyinə də məhz bu ehtiyaclar çərçivəsində baxılmalıdır.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış siyasətinin əsas məqsədi insanların doğma yurdlarında davamlı həyat qurmasıdır. Buna görə məskunlaşma ilə iqtisadi və sosial imkanların yaradılması bir-birini tamamlamalıdır. Kəndə qayıdan sakin burada ailəsinin gələcəyini görə bilməli, öz əməyindən istifadə etmək imkanı qazanmalıdır. Müasir yaşayış şəraiti ilə məşğulluğun əlaqələndirilməsi qayıdışın möhkəm əsaslar üzərində qurulmasına xidmət edir.
Mahruzlu və Zilanlıda gələcək təsərrüfat həyatı sakinlərin bilik və bacarıqlarına söykənə bilər. Qubadlının əkinçilik və heyvandarlıq ənənələri bu baxımdan qiymətli təcrübədir. Bununla yanaşı, müasir kənddə ticarət, xidmət, texniki işlər və digər fəaliyyət sahələrinə də ehtiyac yaranır. Müxtəlif peşələr üzrə imkanların formalaşması ailələrin gəlir mənbələrini genişləndirər. Belə mühitdə kəndin iqtisadi həyatı daha fəal və davamlı ola bilər.
Qayıdış prosesində gənclərin imkanları xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məcburi köçkünlük illərində doğulmuş və böyümüş gənclərin bir qismi doğma kəndlərini ailələrinin xatirələrindən tanıyır. Onların həmin torpaqla bağlılığı indi şəxsi həyat təcrübəsinə çevrilə bilər. Bunun üçün təhsil, məşğulluq, rabitə və ictimai fəaliyyət imkanları vacibdir. Gənc insan öz bacarıqlarını doğma yurdda tətbiq edə bildikdə kəndin gələcək inkişafının fəal iştirakçısına çevrilir.
Uşaqların kənd həyatına qovuşması isə qayıdışın ən dərin mənəvi nəticələrindən biri olacaq. Valideynlərinin və nənə-babalarının həsrətlə xatırladığı torpaq onların gündəlik yaşayış ünvanına çevriləcək. Burada qurulan dostluqlar, ailə ilə yaşanan anlar və qazanılan biliklər yeni nəslin yurd yaddaşını formalaşdıracaq. Beləliklə, uzun ayrılıqdan sonra doğma məkanla bağlılıq yenidən təbii şəkildə davam edəcək.
Yaşlı sakinlərin kəndə münasibətində isə illərin xatirəsi və zəngin həyat təcrübəsi birləşir. Onlar əvvəlki yaşayış mühitini, yerli adətləri və ailələr arasındakı münasibətləri daha yaxşı xatırlayırlar. Bu biliklərin qorunması yenidən qurulan kəndlərin mənəvi kimliyi üçün əhəmiyyətlidir. Yaşlı nəslin xatirələrinin toplanması, əvvəlki yer adlarının və yerli ənənələrin öyrənilməsi Mahruzlu və Zilanlının tarixini gələcək nəsillərə daha dolğun çatdıra bilər.
Yeni yaşayış mühitində qonşuluq münasibətlərinin bərpası da mühüm yer tutur. Kəndin həyatı insanların bir-birinə dəstəyi, ümumi məsələlərdə iştirakı və qarşılıqlı etimadı ilə canlanır. İctimai məkanlara qayğı, yaşıllıqların qorunması və təmizliyə məsuliyyətli münasibət hər bir sakinin töhfəsini tələb edir. Dövlətin yaratdığı şərait sakinlərin təşəbbüsü ilə tamamlandıqda kənddə güclü icma mühiti formalaşır. Bu da gündəlik həyatın keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir.
Qayıdacaq ailələrin yeni şəraitə uyğunlaşması zamanı məlumatlandırma və xidmətlərin əlçatanlığı da vacibdir. İnsanlar yaşayışın təşkili, kommunal xidmətlər və məşğulluq imkanları barədə aydın məlumat əldə etdikdə gündəlik məsələlərini daha rahat həll edə bilirlər. Sakinlərin ehtiyaclarının öyrənilməsi yaradılan sistemlərin təkmilləşdirilməsinə kömək edir. Qayıdışın keyfiyyəti insanla ona xidmət göstərən qurumlar arasındakı əlaqənin necə qurulmasından da asılıdır.
Mahruzlu və Zilanlının yenidən qurulması Qubadlının ümumi inkişafı ilə əlaqəlidir. Rayon üzrə su, enerji və nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi kəndlərin gələcək yaşayışına və təsərrüfat fəaliyyətinə xidmət edir. Yaşayış məntəqələrinin bir-biri ilə əlaqəsi xidmətlərdən istifadəni və məhsulların daşınmasını asanlaşdıra bilər. Beləliklə, hər bir kənd rayonun iqtisadi və ictimai həyatına yenidən qoşulur.
Bu prosesin mənəvi təməlində şəhidlərimizin fədakarlığı və Azərbaycan hərbçilərinin qəhrəmanlığı dayanır. Onların azad etdiyi torpaqda evlərin qurulması, ailələrin gələcək planları və kənd həyatının dirçəldilməsi Qələbənin davamıdır. Doğma yurda qayıdacaq insanlar üçün bu həqiqətin yadda saxlanılması xüsusi məsuliyyət yaradır. Azad torpağa qayğı göstərmək, onun inkişafına əmək vermək qəhrəmanlarımızın xidmətlərinə ehtiramın əməli ifadəsidir.
25 Oktyabr – Qubadlı şəhəri günü münasibətilə Mahruzlu və Zilanlının gələcəyinə baxarkən Böyük Qayıdışın mənası daha aydın görünür. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan quruculuq işləri insanları doğma torpaqda yenidən birləşdirməyə xidmət edir. Bu kəndlərin yeni həyatı sakinlərinin əməyi, uşaqların sevinci və ailələrin yurd sevgisi ilə tamamlanacaq. Mahruzlu və Zilanlıda qurulan gələcək Qubadlının dirçəlişinin canlı səhifəsinə çevriləcək.

Elvira Bağırova,
YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü
Neftçala şəhər 3 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi