Qubadlının bərəkətli torpaqları yenidən inkişaf mənbəyinə çevrilir

Torpağın azadlığı onun üzərində həyatın yenidən qurulmasına, təbii imkanlarının xalqın rifahına xidmət etməsinə yol açır. Qubadlının işğaldan azad edilməsi ilə rayonun kənd təsərrüfatı potensialının bərpası üçün də yeni şərait yarandı. Uzun illər istifadəsindən məhrum qaldığımız torpaqların yenidən təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarılması, kənd həyatının dirçəldilməsi və yerli əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi gələcək inkişafın mühüm istiqamətlərindəndir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa siyasəti bu imkanların mərhələli şəkildə reallaşdırılmasına xidmət edir.
Qubadlıda kənd təsərrüfatı tarixən əhalinin əsas məşğuliyyət sahələrindən olub. İşğaldan əvvəl rayonda taxıl, üzüm, tütün və bostan məhsulları becərilir, heyvandarlıqla məşğul olunurdu. Bu müxtəliflik bölgədə təsərrüfat təcrübəsinin zənginliyini göstərir. İnsanlar torpağın xüsusiyyətlərini, mövsümi işlərin ardıcıllığını və heyvandarlığın tələblərini gündəlik fəaliyyətləri ilə öyrənmişdilər. Həmin biliklər ailələrdə və nəsillər arasında qorunaraq bu günə çatıb. İndi qarşıda bu təcrübəni müasir imkanlarla birləşdirmək vəzifəsi dayanır.
İşğal kənd təsərrüfatının inkişafında uzunmüddətli fasilə yaratdı. Sakinlər doğma təsərrüfatlarından ayrı düşdülər, istehsal əlaqələri pozuldu, torpaq və infrastrukturdan istifadə imkanları itirildi. Buna görə azadlıqdan sonrakı mərhələdə kənd təsərrüfatının bərpasına kompleks yanaşmaq lazımdır. Ərazilərin təhlükəsizliyinin təmin olunması, torpaqların vəziyyətinin öyrənilməsi, su və yol imkanlarının yaradılması istehsalın təşkili üçün ilkin şərtlərdir. Bu hazırlıq gələcək fəaliyyətin səmərəliliyini müəyyənləşdirir.
Torpaqların təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarılması zamanı hər bir sahənin xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. Əvvəlki əkinçilik ənənələri istiqamət verə bilər, lakin müasir istehsal qərarları torpağın və su ehtiyatlarının vəziyyətinə, iqlim şəraitinə və bazar tələbatına əsaslanmalıdır. Hansı məhsulun harada daha səmərəli yetişdiriləcəyinin müəyyənləşdirilməsi resurslardan düzgün istifadəyə kömək edir. Belə yanaşma fermerin çəkdiyi xərcin nəticə verməsi və təsərrüfatın davamlı gəlir gətirməsi baxımından vacibdir.
Su təminatı Qubadlının kənd təsərrüfatı gələcəyində mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyevin 2022-ci il oktyabrın 19-da “Zabuxçay” və “Bərgüşadçay” su anbarlarının layihələri ilə tanış olması bu istiqamətə verilən əhəmiyyəti göstərir. Su təsərrüfatı ilə bağlı planlaşdırma yaşayışın və istehsalın gələcək ehtiyaclarını birlikdə nəzərə almağa imkan verir. Əkinçiliyin inkişafı üçün suyun mövcudluğu ilə yanaşı, onun sahələrə çatdırılması və səmərəli istifadəsi də əsas şərtdir.
Müasir suvarma üsullarının seçilməsi torpağın xüsusiyyətlərinə və becərilən məhsulun tələbatına uyğun aparılmalıdır. Su itkilərinin azaldılması, suvarmanın düzgün vaxtda həyata keçirilməsi və infrastrukturun saz saxlanılması məhsuldarlığa təsir göstərir. Su ehtiyatlarına qənaətli münasibət həm iqtisadi, həm də ekoloji baxımdan əhəmiyyətlidir. Qubadlıda qurulan təsərrüfat mühiti bu məsuliyyəti başlanğıcdan nəzərə aldıqda gələcək inkişaf daha etibarlı əsaslara söykənər.
Taxılçılıq rayonun əvvəlki təsərrüfat həyatında mühüm istiqamətlərdən biri olub. Bu sahənin gələcək imkanları qiymətləndirilərkən uyğun əkin sahələri, texnika təminatı, toxum seçimi və məhsulun saxlanılması məsələləri birlikdə düşünülməlidir. Əkinin aparılması ilə məhsulun bazara çıxarılması arasında bütöv fəaliyyət ardıcıllığı var. Hər mərhələnin düzgün təşkili fermerin gəlirinə təsir edir. Məhsulun keyfiyyətinin qorunması və itkilərin azaldılması istehsalın həcmi qədər əhəmiyyət daşıyır.
Üzümçülük, bostançılıq və digər bitkiçilik istiqamətləri də yerli şəraitə uyğun araşdırıla bilər. Əvvəlki təcrübənin öyrənilməsi hansı sahələrdə bilik və bacarıqların mövcud olduğunu göstərər. Bununla yanaşı, yeni təsərrüfatların qurulmasında satış imkanları əvvəlcədən qiymətləndirilməlidir. İstehsal olunan məhsula tələbat, daşınma şəraiti və emal imkanları nəzərə alınmadan fəaliyyətin davamlılığını təmin etmək çətinləşir. Bazarla əlaqəli planlaşdırma kənd təsərrüfatını sabit gəlir mənbəyinə çevirməyə kömək edər.
Heyvandarlığın inkişafında da əlaqəli yanaşmaya ehtiyac var. Yem bazası, baytarlıq xidmətləri, heyvanların saxlanma şəraiti və məhsulun satışı bir-birini tamamlayır. Yerli əhalinin bu sahədəki təcrübəsi mühüm üstünlükdür. Müasir qulluq və sağlamlıq tədbirləri ilə həmin təcrübənin birləşdirilməsi təsərrüfatın səmərəliliyini artıra bilər. Otlaq imkanlarından məsuliyyətli istifadə isə təbii örtüyün qorunması və sahənin uzunmüddətli inkişafı üçün vacibdir.
Kənd təsərrüfatının gələcəyi enerji və nəqliyyat infrastrukturu ilə də bağlıdır. Elektrik təminatı avadanlıqların işləməsi, suyun verilməsi, məhsulun saxlanılması və emal fəaliyyəti üçün zəruridir. Prezident İlham Əliyevin 2022-ci il oktyabrın 19-da Qubadlıda 35 kilovoltluq yarımstansiyanın və Rəqəmsal İdarəetmə Mərkəzinin təməlini qoyması rayonun ümumi enerji infrastrukturunun qurulması istiqamətində mühüm addım idi. Bu cür layihələr yaşayışla yanaşı, gələcək iqtisadi fəaliyyət üçün də baza yaradır.
Yol əlaqələrinin yaxşılaşdırılması məhsulun vaxtında daşınmasına, təsərrüfatların texnika və digər vasitələrlə təminatına kömək edir. Fermerin bazara çıxışı rahat olduqda istehsal imkanlarından daha səmərəli istifadə etmək olur. Buna görə Qubadlının yenidən qurulması zamanı yaradılan ümumi infrastruktur kənd təsərrüfatının gələcəyinə də xidmət edir. Yaşayış məntəqələri ilə iqtisadi fəaliyyət sahələrinin əlaqələndirilməsi rayon daxilində təsərrüfat həyatının canlanmasını asanlaşdırır.
Mahruzlu və Zilanlı kəndlərinin yenidən qurulması insanların doğma yurdda yaşamaq və çalışmaq imkanlarını əlaqələndirmək baxımından əhəmiyyətlidir. Qayıdacaq sakinlərin peşə bacarıqlarının və təsərrüfat maraqlarının nəzərə alınması məşğulluğun təşkilinə kömək edə bilər. Ailənin kənddə davamlı yaşaması onun gəlir əldə etmək imkanları ilə sıx bağlıdır. Kənd təsərrüfatı, xidmət və digər fəaliyyət sahələrinin bir-birini tamamlaması qayıdışın sosial nəticələrini möhkəmləndirər.
Bu prosesdə gənclərin iştirakı yeni imkanlar yarada bilər. Müasir texnologiyalardan istifadə, təsərrüfat uçotunun aparılması, satışın təşkili və rəqəmsal məlumatlara çıxış istehsalın idarə olunmasını təkmilləşdirir. Gənclərin yeni bilikləri yaşlı nəslin yerli təcrübəsi ilə birləşdikdə daha səmərəli fəaliyyət mühiti yarana bilər. Peşə hazırlığı və məsləhət xidmətləri bu əlaqənin güclənməsinə, düzgün təsərrüfat qərarlarının qəbuluna töhfə verər.
Qubadlının kənd təsərrüfatı potensialının bərpası ərzaq istehsalının artması ilə yanaşı, yerli iqtisadi əlaqələrin yenidən formalaşması deməkdir. Təsərrüfat fəaliyyəti daşınma, təmir, ticarət, saxlama və emal xidmətlərinə tələbat yaradır. Bu əlaqələr genişləndikcə kənddə müxtəlif peşələr üçün imkanlar da artır. Beləliklə, torpaqdan əldə olunan məhsulun iqtisadi təsiri daha geniş sahələrdə hiss edilir, rayonun ümumi inkişafını dəstəkləyir.
25 Oktyabr – Qubadlı şəhəri günü münasibətilə rayonun gələcəyinə baxarkən azadlığın yaratdığı imkanlar daha aydın görünür. Azərbaycan hərbçisinin işğaldan azad etdiyi torpaqda yenidən əkin aparılması, təsərrüfat qurulması və ailələrin öz əməyi ilə rifahını yüksəltməsi Qələbənin davamıdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən quruculuq siyasəti bu məqsədlər üçün zəmin yaradır. Qubadlının bərəkətli torpaqlarının məsuliyyətlə istifadəsi doğma yurda qayıdışı möhkəmləndirəcək, rayonun ölkəmizin inkişafında yenidən fəal yer tutmasına xidmət edəcək.

Şahin Mənəfov,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri
Neftçala Rayon Statistika İdarəsinin rəisi