Beynəlxalq nüfuz dövlətin irəli sürdüyü təşəbbüslər, tərəfdaşları ilə qurduğu münasibətlər və üzərinə götürdüyü məsuliyyəti yerinə yetirmək bacarığı ilə formalaşır. Azərbaycan müstəqil xarici siyasəti, əməkdaşlıq imkanları və müxtəlif mövqelərin müzakirəsinə şərait yaradan təşəbbüsləri ilə beynəlxalq münasibətlərdə fəal iştirak edir. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışında 2028-ci ildə Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə Görüşünə ev sahibliyi məsələsinə toxunması ölkəmizin bu istiqamətdə artan rolunu göstərir.
Azərbaycanın beynəlxalq dialoqda mövqeyi onun milli maraqlarını aydın müəyyənləşdirməsinə əsaslanır. Suverenliyin, ərazi bütövlüyünün və dövlətlərin bərabərhüquqluluğunun müdafiəsi xarici siyasətimizin başlıca prinsiplərindəndir. Bu prinsiplərə sədaqət tərəfdaşların ölkəmizin mövqeyini düzgün anlamasına imkan verir. Münasibətlərdə aydınlıq isə etimadın mühüm şərtidir. Dövlət öz maraqlarını ardıcıl ifadə etdikdə onunla əməkdaşlığın istiqamətləri və qarşılıqlı gözləntilər də daha dəqiq müəyyənləşir.
Ölkəmizin coğrafi mövqeyi beynəlxalq əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır. Asiya ilə Avropanın kəsişməsində yerləşən Azərbaycan müxtəlif iqtisadi və siyasi məkanlar arasında əlaqələrin inkişafında iştirak edir. Nəqliyyat və enerji sahəsində tərəfdaşlıq bu imkanlara əməli məzmun qazandırır. Dövlətlər arasında davamlı layihələr iqtisadi maraqları yaxınlaşdırır, müntəzəm ünsiyyət və razılaşdırılmış fəaliyyət tələb edir. Bu proses Azərbaycanın siyasi dialoq imkanlarını da genişləndirir.
Lakin beynəlxalq görüşə ev sahibliyinin dəyəri coğrafi əlverişliliklə məhdudlaşmır. Belə tədbirlər üçün təşkilati hazırlıq, təhlükəsizlik, diplomatik əlaqələr və fərqli tərəflərlə işləmək bacarığı vacibdir. Qonaqların öz mövqelərini ifadə edə bildiyi, işgüzar müzakirələrin aparıldığı şərait yaratmaq ev sahibi ölkədən böyük məsuliyyət tələb edir. Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərin təşkilində qazandığı təcrübə bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Həmin təcrübə yeni görüşlərin hazırlanması üçün də möhkəm əsas yaradır.
Bakının beynəlxalq müzakirə məkanı kimi inkişafı ölkəmizin dialoqa yanaşmasını əks etdirir. Burada siyasi, iqtisadi, humanitar və mədəni məsələlərin müzakirəsi fərqli sahələr arasında əlaqəni gücləndirir. Müasir dünyada təhlükəsizliklə inkişafı, mədəni münasibətlərlə ictimai etimadı bir-birindən ayırmaq çətindir. Buna görə müxtəlif mövzular üzrə ünsiyyətin təşviqi daha geniş əməkdaşlıq imkanları yaradır. Azərbaycanın təşəbbüsləri bu qarşılıqlı bağlılığı nəzərə alan yanaşmaya söykənir.
VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu da həmin siyasətin mühüm ifadəsidir. “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusu dövlətləri və cəmiyyətləri gələcək qarşısında birgə məsuliyyət haqqında düşünməyə çağırır. Mədəniyyətlərarası anlaşmanın güclənməsi siyasi münasibətlər üçün də faydalı mühit yarada bilər. Qarşı tərəfin təcrübəsini və narahatlıqlarını tanımaq daha əsaslandırılmış qərarların qəbuluna kömək edir. Azərbaycan belə ünsiyyətə şərait yaratmaqla beynəlxalq əməkdaşlığın humanitar əsaslarına töhfə verir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında 2028-ci ildə Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə Görüşünə ev sahibliyinin diqqətə çatdırılması bu fəaliyyətin siyasi istiqamətini önə çıxarır. Belə bir görüşün Azərbaycanda keçirilməsi ölkəmizin Avropa siyasi məkanında müzakirə olunan məsələlərə münasibətini təqdim etmək üçün əlavə imkan yaradacaq. Eyni zamanda, müxtəlif dövlətlərin rəhbərləri arasında birbaşa təmasların təşkili qarşılıqlı mövqelərin öyrənilməsinə və əməkdaşlıq sahələrinin müəyyənləşdirilməsinə xidmət edə bilər.
Bu ev sahibliyi Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərinin geniş məzmununu da göstərir. Ölkəmizin tərəfdaşlığı enerji, nəqliyyat, iqtisadi əlaqələr və humanitar əməkdaşlıq kimi istiqamətləri əhatə edir. Bu sahələrdə ortaq maraqların mövcudluğu siyasi dialoqun davamlılığını əhəmiyyətli edir. Fikir ayrılıqlarının olduğu məsələlərin də birbaşa və qarşılıqlı hörmət şəraitində müzakirəsi münasibətlərin daha düzgün qiymətləndirilməsinə kömək edir. Etibarlı əməkdaşlıq tərəflərin bir-birini dinləməyə hazır olmasını tələb edir.
Azərbaycan beynəlxalq platformalarda öz mövqeyini açıq ifadə edir. Ərazi bütövlüyü və suverenliyin müdafiəsi, ikili standartlara etiraz, qarşılıqlı hörmətə çağırış bu mövqenin əsas hissələridir. Beynəlxalq görüşlərə ev sahibliyi həmin prinsiplərin daha geniş auditoriyaya çatdırılması üçün şərait yaradır. Bununla yanaşı, ev sahibi olmaq digər iştirakçıların mövqelərinə də diqqətlə yanaşmaq məsuliyyəti daşıyır. Dialoqun faydası qarşılıqlı dinləmə ilə əsaslandırılmış mövqe arasında əlaqə qurulduqda artır.
2028-ci il Zirvə Görüşünə hazırlıq baxımından məzmunlu gündəliyin əhəmiyyəti böyükdür. İştirakçı dövlətlərin ortaq maraq göstərdiyi məsələlərin müəyyənləşdirilməsi müzakirələrin nəticəliliyinə təsir edir. Təhlükəsizlik, iqtisadi əlaqələr, bağlantılar və digər aktual mövzular üzrə fikir mübadiləsi gələcək əməkdaşlıq üçün imkanlar aça bilər. Görüşün konkret gündəliyindən asılı olaraq Azərbaycanın təcrübəsi və təşəbbüsləri də bu müzakirələrə töhfə verə bilər.
Beynəlxalq tədbirlərin ölkəmiz üçün əhəmiyyəti diplomatik nəticələrlə yanaşı, Azərbaycanın daha yaxından tanınmasında da özünü göstərir. Səfər edən nümayəndələr ölkənin inkişafı, ictimai həyatı və mədəni mühiti haqqında birbaşa təsəvvür əldə edirlər. Şəxsi müşahidə və ünsiyyət uzaqdan formalaşmış qənaətlərin dəqiqləşməsinə kömək edə bilər. Bu baxımdan siyasi və humanitar tədbirlər qarşılıqlı tanışlığın genişlənməsinə xidmət edən imkanlardır.
Ölkəmizin beynəlxalq fəallığının davamlılığı peşəkar hazırlığa və institusional təcrübəyə də bağlıdır. Diplomatiya, təşkilatçılıq, tərcümə, kommunikasiya və digər sahələrdə çalışan mütəxəssislərin fəaliyyəti böyük tədbirlərin keyfiyyətini müəyyənləşdirir. Gənclərin bu proseslərdə təcrübə qazanması gələcək insan potensialını gücləndirir. Beləliklə, beynəlxalq ev sahibliyi ölkə daxilində də bilik və bacarıqların inkişafına töhfə verə bilər.
Azərbaycanın siyasi dialoqda fəal iştirakı regionun gələcəyi baxımından da əhəmiyyətlidir. Ölkəmizin təhlükəsizlik və əməkdaşlıq haqqında mövqeyi yaşadığı tarixi təcrübəyə əsaslanır. Ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmiş Azərbaycan davamlı münasibətlərin hüquqlara hörmət üzərində qurulmasını müdafiə edir. Bu yanaşmanın beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması Cənubi Qafqazdakı reallıqların daha dolğun anlaşılmasına imkan yaradır.
Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın daxili birliyi ilə beynəlxalq təşəbbüskarlığı arasındakı əlaqəni göstərir. Qarşılıqlı hörmətə əsaslanan birgəyaşayış təcrübəsi, müstəqil xarici siyasət və əməkdaşlığa hazırlıq ölkəmizin dialoq imkanlarını gücləndirir. 2028-ci ildə Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə Görüşünə ev sahibliyi bu imkanların yeni mərhələdə həyata keçirilməsi üçün mühüm fürsətdir. Azərbaycan həmin fürsəti milli maraqlarının təqdimatına, qarşılıqlı anlaşmanın genişlənməsinə və məsuliyyətli beynəlxalq əməkdaşlığa töhfə vermək üçün dəyərləndirir.
Nigar Sadıqova,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri