Prezident İlham Əliyevin Forumdakı çıxışı və mədəniyyətlərarası dialoqun qlobal əhəmiyyəti - ŞƏRH

Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından mühüm hadisədir. Forumun əsas mövzusu “Ortaq gələcək naminə dialoq” adlanır. Bu mövzu müasir dünyanın qarşılaşdığı problemlərlə sıx bağlıdır. Müxtəlif xalqlar arasında anlaşmanın gücləndirilməsi bu gün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin açılış mərasimindəki çıxışı həmin məsələlərə diqqət yönəldir.

Forumun keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq dialoqa verdiyi önəmi nümayiş etdirir. Tədbir müxtəlif ölkələrdən gələn nümayəndələri bir araya gətirir. Onların arasında fərqli mədəniyyətləri və dünyagörüşlərini təmsil edən insanlar vardır. Bu müxtəliflik fikir mübadiləsi üçün geniş imkanlar yaradır. Forumun əhəmiyyəti də məhz bu imkanlardan irəli gəlir.

Prezident çıxışında forumun iştirakçı sayına xüsusi diqqət yetirib. Tədbirə 100-dən artıq ölkədən qonaqlar qatılıb. Qeydiyyatdan keçən iştirakçıların ümumi sayı 2000-i ötüb. Xarici qonaqların sayı isə 500-dən çox olub. Bu göstəricilər forumun beynəlxalq maraq doğurduğunu göstərir.

Belə geniş iştirak müxtəlif baxışların müzakirəyə cəlb olunmasına imkan verir. Fərqli ölkələrdən gələn nümayəndələr öz təcrübələrini bölüşə bilirlər. Bu təcrübələr bir çox ümumi problemlərin anlaşılmasına kömək edir. Mədəniyyətlərarası münasibətlər yalnız nəzəri müzakirələrlə məhdudlaşmamalıdır. Onlar gündəlik həyatda əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət şəklində təzahür etməlidir.

Forumun uzun illər ərzində inkişaf etməsi onun əhəmiyyətini artırır. İlk tədbir 2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə təşkil olunub. Sonrakı illərdə forum beynəlxalq müzakirə platformasına çevrilib. Bu proses mədəniyyətlərarası dialoqun davamlı şəkildə təşviq edildiyini göstərir. Prezident çıxışında bu təşəbbüsə dəstək verən tərəfdaşlara minnətdarlığını ifadə edib.

Azərbaycan tarixən müxtəlif mədəniyyətlərin təmas etdiyi məkanlardan biri olub. Ölkənin coğrafi mövqeyi Avropa ilə Asiya arasında əlaqələrə şərait yaradıb. Bu mövqe ticarət və mədəni münasibətlərin inkişafına kömək edib. Müxtəlif xalqların bir arada yaşaması cəmiyyətin tarixi təcrübəsinin bir hissəsinə çevrilib. Həmin təcrübə bu gün də ölkənin ictimai həyatında əhəmiyyət daşıyır.

Multikulturalizm fərqli mədəniyyətlərin yanaşı mövcudluğunu qəbul etmək deməkdir. Bu yanaşma insanların mənşəyinə görə ayrı-seçkiliyə məruz qalmamasını nəzərdə tutur. Mədəni müxtəliflik düzgün qorunduqda cəmiyyətin zənginliyinə çevrilir. İnsanlar bir-birinin adət-ənənələrini tanımaq imkanı əldə edirlər. Qarşılıqlı tanışlıq stereotiplərin zəifləməsinə də kömək edə bilər.

Prezident çıxışında dini və etnik dözümlülüyün tarixi köklərini vurğulayıb. Bu ənənələrin qorunması cəmiyyətin sabitliyi üçün əhəmiyyətlidir. İnsanlar öz mədəni kimliklərini yaşatmaq imkanına malik olmalıdırlar. Eyni zamanda, onlar ümumi dövlət və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət daşıyırlar. Bu prinsiplərin uzlaşdırılması sosial həmrəyliyi gücləndirir.

Mədəniyyətlərarası dialoq beynəlxalq siyasətdə də mühüm rol oynayır. Dövlətlər arasında anlaşma olmadan uzunmüddətli əməkdaşlıq qurmaq çətinləşir. Qarşılıqlı hörmət tərəflərin narahatlıqlarını daha yaxşı anlamağa kömək edir. Açıq ünsiyyət yanlış təsəvvürlərin və gərginliyin azalmasına şərait yaradır. Buna görə dialoq sülhün qorunması üçün vacib vasitələrdən biridir.

Müasir dünyada münaqişələr müxtəlif regionların təhlükəsizliyinə təsir göstərir. Müharibələr insanlara ağır mənəvi və maddi zərər vurur. Onların nəticələri uzun müddət cəmiyyətlərin inkişafına mane ola bilər. Diplomatik danışıqlar problemlərin sülh yolu ilə həlli üçün imkan yaradır. Bu imkanlardan istifadə etmək beynəlxalq tərəflərin siyasi iradəsindən asılıdır.

Prezidentin çıxışında beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartlar məsələsinə də yer ayrılıb. Bu yanaşma dövlətlərin oxşar hadisələrə fərqli münasibət göstərməsi ilə bağlıdır. Belə münasibət beynəlxalq etimada mənfi təsir edə bilər. Ədalətli yanaşma bütün dövlətlərin hüquqlarına hörmət edilməsini tələb edir. Beynəlxalq prinsiplərin ardıcıl tətbiqi qarşılıqlı inamın möhkəmlənməsinə kömək edə bilər.

Ortaq gələcəyin qurulması üçün müxtəlif cəmiyyətlər arasında əməkdaşlıq vacibdir. Bu əməkdaşlıq yalnız dövlətlər səviyyəsində aparılmamalıdır. Təhsil müəssisələri, mədəniyyət təşkilatları və vətəndaş cəmiyyəti də prosesə töhfə verə bilər. Gənclərin beynəlxalq layihələrdə iştirakı yeni əlaqələrin yaranmasına şərait yaradır. Belə təşəbbüslər dialoq mədəniyyətinin gələcək nəsillərə ötürülməsinə kömək edir.

Mədəniyyətlərarası anlaşma insanları fərqliliklərə daha açıq yanaşmağa təşviq edir. Fərqli dillər və ənənələr bəşəriyyətin ümumi sərvətidir. Onların qorunması xalqların tarixi yaddaşının yaşamasına xidmət edir. Mədəni irsə hörmət eyni zamanda digər xalqların kimliyinə hörmət deməkdir. Bu münasibət daha inklüziv dünya quruculuğuna töhfə verir.

Bakıda keçirilən forum bu ideyaların müzakirəsi üçün mühüm imkan yaradıb. Prezidentin çıxışı Azərbaycanın dialoq təşəbbüslərinə verdiyi əhəmiyyəti bir daha gündəmə gətirib. Tədbir müxtəlif ölkələr arasında təcrübə mübadiləsini genişləndirir. Onun nəticələri gələcək əməkdaşlıq təşəbbüsləri üçün zəmin yarada bilər. Beləliklə, mədəniyyətlərarası dialoq ortaq gələcəyin qurulmasında vacib istiqamət olaraq qalır.

Zaur Mehdiyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini