Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq dialoq və əməkdaşlıq məkanına verdiyi töhfələri əks etdirir

Müasir dünyada sülhün qorunması, xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsi və müxtəlif mədəniyyətlər arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi beynəlxalq gündəliyin əsas məsələlərindəndir. Müxtəlif regionlarda münaqişələrin davam etdiyi, dini və etnik zəmində qarşıdurmaların, ayrı-seçkiliyin və dözümsüzlüyün müşahidə olunduğu bir dövrdə mədəniyyətlərarası dialoqun əhəmiyyəti daha da artır. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu beynəlxalq əməkdaşlıq, qarşılıqlı hörmət və birgə fəaliyyət baxımından mühüm platforma kimi diqqət çəkir.
2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılış mərasimi keçirilib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tədbirdə çıxış edərək forumun əhəmiyyətindən, Azərbaycanın tarixən formalaşmış multikulturalizm ənənələrindən, beynəlxalq münasibətlərdə dialoqun rolundan və müasir dünyanın qarşısında duran mühüm çağırışlardan bəhs edib. Müxtəlif ölkələrdən 2000-dən çox iştirakçının, o cümlədən 100-dən artıq ölkəni təmsil edən 500-dən çox xarici qonağın qatıldığı forum Azərbaycanın qlobal məsələlərin müzakirəsində fəal iştirakını nümayiş etdirib.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd edib ki, 2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə keçirilən ilk forumdan ötən müddət ərzində bu platforma mədəniyyətlərarası münasibətlərin və qlobal gündəliyin aktual məsələlərinin müzakirəsi üçün əhatəli beynəlxalq məkana çevrilib. BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı başda olmaqla, beynəlxalq tərəfdaşların bu təşəbbüsə dəstək verməsi forumun ardıcıl inkişafında mühüm rol oynayıb. Bu il keçirilən yeddinci forum həm də təşəbbüsün on beş illik inkişaf yolunu əks etdirir.
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, tarixi keçmişi və zəngin mədəni irsi ölkəmizin Şərqlə Qərb arasında mühüm mədəni körpü rolunu oynamasına şərait yaradıb. Prezidentin çıxışında xüsusi vurğuladığı kimi, xalqımız əsrlər boyu müxtəlif dinlərin, etnik qrupların və mədəniyyətlərin nümayəndələri ilə birgə yaşamaq təcrübəsinə malik olub. Qarşılıqlı hörmət, dözümlülük və həmrəylik ənənələri Azərbaycan cəmiyyətinin mühüm xüsusiyyətlərindəndir.
Bu gün Azərbaycanda müxtəlif etnik və dini mənsubiyyətə malik insanların birgəyaşayışı multikultural dəyərlərin qorunması baxımından diqqətəlayiq təcrübə kimi təqdim olunur. Konstitusiyada təsbit olunmuş hüquq və azadlıqlar, cəmiyyətdə qarşılıqlı hörmətin təşviqi və milli həmrəyliyin qorunması dövlət siyasətinin əsas istiqamətləri sırasındadır. Azərbaycançılıq ideyası isə ölkədə yaşayan müxtəlif xalqları ümumi vətəndaşlıq, dövlətçilik və milli maraqlar ətrafında birləşdirən mühüm məfkurə kimi çıxış edir.
Mədəniyyətlərarası dialoq yalnız fərqli mədəniyyətlər haqqında məlumat əldə etmək deyil, həm də müxtəlif xalqların bir-birini daha yaxşı anlaması, ortaq maraqların müəyyənləşdirilməsi və qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi deməkdir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirilən fikirlər də bu yanaşmanın beynəlxalq münasibətlərdə əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Çünki davamlı sülhün təmin olunması yalnız siyasi razılaşmalarla məhdudlaşmır; cəmiyyətlər arasında etimadın yaradılması, fərqliliklərə hörmətlə yanaşılması və əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılması da mühüm şərtlərdəndir.
Dünyada baş verən münaqişələrə toxunan dövlət başçısı müharibələrin başlanmasının asan, başa çatdırılmasının isə son dərəcə çətin olduğunu diqqətə çatdırıb. Azərbaycanın münaqişənin həllindən sonra sülh təklif etməsi və qarşıdurmanın davam etdirilməməsi ilə bağlı təcrübəsinin öyrənilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Eyni zamanda, beynəlxalq hüququn prinsiplərinin ardıcıl tətbiqinin, beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icrasının və dövlətlərə münasibətdə ikili standartlardan çəkinilməsinin əhəmiyyəti qeyd olunub.
Prezidentin mövqeyinə görə, dövlətlərin suverenliyinə hörmət, daxili işlərə qarışmamaq və beynəlxalq münasibətlərdə bərabər yanaşma daha sabit və təhlükəsiz dünya nizamının formalaşmasına xidmət edə bilər. Bu baxımdan, dialoq dövlətlər arasında fikir ayrılıqlarının müzakirəsi, qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması və mümkün əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün vacib vasitədir.
Azərbaycanın beynəlxalq təşəbbüsləri də bu yanaşmanın praktiki ifadəsi kimi diqqət çəkir. Bakı Prosesi müxtəlif mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların nümayəndələrini bir araya gətirərək qarşılıqlı anlaşma və əməkdaşlıq üçün imkanlar yaradır. Forumun gündəliyində sülh quruculuğu, mədəniyyətlərarası və dinlərarası münasibətlər, gənclərin rolu, süni intellekt və rəqəmsal gələcək, miqrasiya, qadınların ictimai həyatda iştirakı, media və mədəni irsin qorunması kimi məsələlərin yer alması onun əhatə dairəsinin genişliyini göstərir.
Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi ölkəmizin müxtəlif regionlar arasında dialoqun təşviqinə verdiyi önəmi də əks etdirir. Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın müstəqillik dövründə əldə etdiyi nailiyyətlərdən, müstəqil xarici siyasətindən və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının genişlənməsindən də bəhs edib. Ölkəmizin müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı və fərqli coğrafiyaları təmsil edən dövlətləri bir araya gətirən tədbirlərə ev sahibliyi etməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemindəki iştirakının mühüm istiqamətlərindəndir.
VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun əsas mesajlarından biri ondan ibarətdir ki, ortaq gələcəyin qurulması üçün mədəni və dini fərqliliklər qarşıdurma səbəbinə deyil, qarşılıqlı zənginləşmə və əməkdaşlıq imkanına çevrilməlidir. Bu məqsədə nail olmaq üçün dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların, vətəndaş cəmiyyətinin, təhsil müəssisələrinin, medianın və gənclərin birgə səyləri vacibdir. Xüsusilə gənc nəslin dialoq mədəniyyəti ruhunda yetişdirilməsi gələcəkdə daha dözümlü və inklüziv cəmiyyətlərin formalaşmasına töhfə verə bilər.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışı Azərbaycanın multikulturalizm ənənələrinin, beynəlxalq əməkdaşlıq təşəbbüslərinin və sülhün təşviqinə yönəlmiş yanaşmasının təqdimatı baxımından əhəmiyyət daşıyır. Forum müxtəlif xalqların və mədəniyyətlərin nümayəndələrini ortaq problemlərin müzakirəsi ətrafında birləşdirərək dialoqun praktik əməkdaşlığa çevrilməsi üçün imkanlar yaradır. Müasir dünyanın mürəkkəb çağırışları fonunda qarşılıqlı hörmətin, beynəlxalq hüquqa riayətin və sülh naminə birgə fəaliyyətin təşviqi ortaq gələcəyin qurulmasının mühüm şərtlərindəndir.

Rauf Nəcəfov
YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi