Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda çıxışı Azərbaycanın keçdiyi tarixi yolun, milli iradəsinin və ədalət uğrunda mübarizəsinin mühüm məqamlarını bir daha gündəmə gətirdi. Dövlət başçısının “Biz əraziləri işğal altında olan ölkə kimi, ən elementar insan hüquqları daim pozulan xalq kimi əbədi yaşamalı deyildik” fikri xalqımızın uzun illər ərzində üzləşdiyi haqsızlıqlara, yaşadığı çətinliklərə və öz hüquqlarını bərpa etmək əzminə aydın münasibəti ifadə edir. Bu fikir eyni zamanda onu göstərir ki, heç bir xalq öz doğma torpaqlarından məhrum edilməklə, hüquqları pozulmaqla və gələcəyi qeyri-müəyyənlik içində saxlamaqla yaşamağa məhkum edilə bilməz.Azərbaycan xalqı uzun illər işğalın ağır nəticələri ilə üzləşib. Torpaqlarımızın zəbt edilməsi, yüz minlərlə insanın doğma yurdlarından didərgin düşməsi, şəhər və kəndlərimizin dağıdılması xalqımızın yaddaşında dərin izlər buraxıb. Bu müddət ərzində münaqişənin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə uyğun həlli üçün müxtəlif təşəbbüslər göstərilsə də, nəticəsiz qalan danışıqlar, yerinə yetirilməyən qətnamələr və beynəlxalq münasibətlərdə müşahidə olunan ikili standartlar problemin uzanmasına səbəb olub. Azərbaycan xalqı isə öz torpaqlarına qayıtmaq, təhlükəsiz yaşamaq və gələcəyini sərbəst müəyyən etmək hüququndan heç vaxt imtina etməyib.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasını dövlətin əsas prioritetləri sırasında saxlayıb. Ölkəmiz bir tərəfdən diplomatik müstəvidə öz haqlı mövqeyini müdafiə edib, digər tərəfdən güclü iqtisadiyyatın, müasir ordunun və dayanıqlı dövlət institutlarının formalaşdırılması istiqamətində ardıcıl addımlar atıb. Bu siyasətin nəticəsində Azərbaycan öz taleyini başqalarının qərarlarından asılı vəziyyətdə saxlamaqla barışmadığını, milli maraqlarını qorumaq üçün bütün zəruri imkanlarını səfərbər edə bildiyini nümayiş etdirib. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər və 2023-cü ildə suverenliyin tam bərpası Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin əsasını qoyub.Bu tarixi nəticə yalnız hərbi uğur kimi qiymətləndirilməməlidir. Söhbət milyonlarla insanın hüquqlarının, doğma torpaqlarına qayıtmaq ümidinin və dövlətimizin suveren qərarlar qəbul etmək imkanının bərpasından gedir. Azərbaycan göstərdi ki, sülh və əməkdaşlıq istəyi milli maraqlardan imtina etmək demək deyil. Əksinə, davamlı sülhün möhkəm təməli qarşılıqlı hörmətə, suverenliyə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüququn hamı üçün eyni şəkildə tətbiqinə əsaslanmalıdır. Heç bir dövlətin və ya xalqın hüquqları siyasi maraqlara görə ikinci plana keçirilməməlidir.Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu da bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müxtəlif xalqların, dinlərin və mədəniyyətlərin nümayəndələrini bir araya gətirən belə platformalar qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsi, ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılması və qlobal problemlərin dialoq yolu ilə müzakirəsi üçün mühüm imkanlar yaradır. Azərbaycanın bu istiqamətdə təşəbbüskar mövqeyi ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi töhfənin göstəricisidir. Bununla yanaşı, mədəniyyətlərarası dialoqun real nəticələr verməsi üçün səsləndirilən prinsiplər praktikada da qorunmalı, insan hüquqları və beynəlxalq hüquq məsələlərində selektiv yanaşmalara yol verilməməlidir.Azərbaycanın keçdiyi yol göstərir ki, xalqın birliyi, dövlətin gücü və məqsədyönlü siyasət ən mürəkkəb problemlərin həllində həlledici rol oynaya bilər. Bu gün azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işləri, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı və bölgənin iqtisadi potensialının yenidən canlandırılması həmin tarixi mübarizənin davamıdır. Dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, infrastrukturun yaradılması və insanların öz evlərinə qayıtması yalnız fiziki bərpa deyil, həm də ədalətin və insan ləyaqətinin bərpası deməkdir.Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışında ifadə olunan fikir Azərbaycanın gələcək baxışını da aydın göstərir: xalqımız keçmişin ağrılarını unutmadan, lakin gələcəyini yalnız həmin ağrılar üzərində qurmaq niyyətində olmadan irəliləyir. Ölkəmiz regionda uzunmüddətli sülhün, sabitliyin və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın təmin olunmasında maraqlıdır. Bunun üçün tərəflərin bir-birinin suverenliyinə hörmət etməsi, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsi və gələcək münasibətləri qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq prinsipləri üzərində qurması vacibdir.
Azərbaycan xalqı işğal altında yaşamağa və hüquqlarının pozulması ilə barışmağa məhkum deyildi. Tariximiz sübut etdi ki, milli iradə, birlik və qətiyyət sayəsində ən ağır sınaqlardan keçmək mümkündür. Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifə əldə edilmiş nailiyyətləri qorumaq, azad edilmiş ərazilərdə quruculuğu davam etdirmək və regionda davamlı sülhün bərqərar olmasına töhfə verməkdir. Ölkəmizin təcrübəsi bir daha göstərir ki, həqiqi dialoq yalnız bərabərlik və ədalət əsasında mümkündür. Ortaq gələcəyin qurulması üçün xalqların hüquqlarına hörmət edilməli, heç bir xalqın azadlığı və təhlükəsizliyi başqalarının siyasi maraqlarına qurban verilməməlidir.
Anar Əhmədov
YAP Kəlbəcər rayon təşkilatının məsləhətçisi