Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində özünəməxsus yeri və əhəmiyyəti olan şəhərlərdən biri də Şuşadır. Qarabağın incisi, Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı və milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunduğu müqəddəs məkan kimi tanınan Şuşa xalqımızın qürur mənbəyidir. Bu qədim şəhər əsrlər boyunca Azərbaycan mədəniyyətinin, incəsənətinin, ədəbiyyatının və musiqisinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. 8 Noyabr – Şuşa Şəhəri Günü isə xalqımızın tarixi yaddaşında xüsusi əhəmiyyət daşıyan, qələbə və milli birlik rəmzinə çevrilən əlamətdar tarixdir.
Şuşanın əsası 1752-ci ildə Qarabağ xanı Pənahəli xan tərəfindən qoyulmuşdur. Şəhər yarandığı gündən etibarən Qarabağ xanlığının mühüm siyasi və mədəni mərkəzlərindən biri olmuş, zamanla Azərbaycanın ən tanınmış şəhərləri sırasında yer almışdır. Şuşanın zəngin tarixi, özünəməxsus memarlıq üslubu, təbii gözəllikləri və mədəni irsi onu ölkəmizin digər şəhərlərindən fərqləndirir. Şəhər Azərbaycan xalqının milli kimliyinin formalaşmasında və qorunub saxlanılmasında mühüm rol oynamışdır.
Şuşa Azərbaycan musiqi və ədəbiyyat tarixində xüsusi iz qoymuş görkəmli şəxsiyyətlərin vətənidir. Xurşidbanu Natəvan, Üzeyir Hacıbəyli, Bülbül, Mir Möhsün Nəvvab və digər tanınmış simalar bu şəhərin mədəni zənginliyini bütün dünyaya nümayiş etdirmişlər. Şuşa muğam sənətinin inkişaf etdiyi, musiqi ənənələrinin nəsildən-nəslə ötürüldüyü mühüm mərkəzlərdən biri olmuşdur. Bu baxımdan şəhərin qorunması yalnız ərazi bütövlüyümüzün təmin edilməsi deyil, həm də milli mədəniyyətimizin yaşadılması deməkdir.
1992-ci il mayın 8-də Şuşanın işğal olunması Azərbaycan xalqının tarixində ağır və kədərli hadisələrdən biri kimi yadda qalmışdır. Uzun illər ərzində doğma şəhərimizdən ayrı düşən xalqımız Şuşanın azad olunacağına olan inamını heç vaxt itirməmişdir. Şuşanın işğalı ilə onun tarixi abidələrinə, mədəni irsinə və milli dəyərlərinə ciddi ziyan vurulmuşdur. Buna baxmayaraq, Azərbaycan dövləti və xalqı bu tarixi ədalətsizliyin aradan qaldırılması üçün daim mübarizə aparmışdır.
2020-ci il noyabrın 8-də Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı və Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Şuşa şəhəri işğaldan azad edildi. Bu tarixi hadisə Vətən müharibəsinin ən mühüm qələbələrindən biri oldu. Şuşanın azad olunması Azərbaycanın hərbi qüdrətini, xalqımızın sarsılmaz iradəsini və dövlətimizin qətiyyətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Şəhərin azad edilməsi ilə xalqımızın uzun illər davam edən həsrətinə son qoyuldu, milli qürurumuz və tarixi yaddaşımız daha da möhkəmləndi.
Şuşanın azadlığından sonra şəhərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinə başlanılmışdır. Tarixi abidələrin bərpası, yolların və infrastrukturun yenilənməsi, mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyətinin bərpa olunması şəhərin gələcək inkişafına mühüm töhfə verir. Şuşanın yenidən qurulması Azərbaycanın öz tarixi irsinə və milli-mənəvi dəyərlərinə göstərdiyi diqqətin bariz nümunəsidir. Şəhərdə keçirilən beynəlxalq tədbirlər, mədəniyyət festivalları və konsertlər Şuşanın öz tarixi şöhrətinə qayıtdığını nümayiş etdirir.
Mənim fikrimcə, 8 Noyabr – Şuşa Şəhəri Günü yalnız bir şəhərin azad edilməsinin qeyd olunduğu tarix deyil, həm də Azərbaycan xalqının birliyinin, vətənpərvərliyinin və milli iradəsinin təntənəsidir. Şuşanın azadlığı hər bir azərbaycanlı üçün böyük qürur hissi yaradır. Bu əlamətdar gün bizə Vətənimizin hər qarış torpağının nə qədər dəyərli olduğunu, milli dəyərlərimizi qorumağın və dövlətimizin inkişafına töhfə verməyin vacibliyini xatırladır.
Şuşa Azərbaycanın tarixi qüruru, mədəniyyətimizin beşiyi və milli Zəfərimizin əbədi rəmzidir. Bu şəhərin inkişafı, abadlaşması və tarixi simasının qorunması gələcək nəsillər qarşısında mühüm məsuliyyətimizdir. Şuşa daim Azərbaycan xalqının qəlbində yaşayacaq, öz zəngin tarixi və mədəni irsi ilə ölkəmizin adını dünyada ucaldacaqdır.
Nəzrin Əlizadə
YAP Nərimanov rayon təşkilatının məsləhətçisi