Rusiyalı ekspert: İrəvan Qərbin dəstəyi ilə Moskva və Bakı qarşısında şərtlər qoyur, bu, Ermənistan üçün pis qurtaracaq – MÜSAHİBƏ

İqor Korotçenko: Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin adını çoxdan Təbliğat və Faktların Saxtalaşdırılması Nazirliyi adlandırmaq olar

Nüfuzlu rusiyalı politoloq, “Nasionalnaya oborona” (Milli Müdafiə) jurnalının baş redaktoru İqor Korotçenko “Moskva-Baku” portalına müsahibəsində Avropa İttifaqının Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki missiyasının qeyri-mülki xarakter daşıması, həmçinin 2-ci Qarabağ müharibəsində məğlub olan Ermənistanın niyə 2 ildən sonra Moskva və Bakı üçün şərtlər qoymaq qərara gəlməsinin səbəblərindən danışıb.

- İqor Yuryeviç, keçən həftə Fransada Aİ missiyasının tərkibində Ermənistan-Azərbaycan sərhədinə öz jandarmlarının göndərildiyini elan etdilər. Bu gün Moskvada azərbaycanlı həmkarı ilə görüşdə Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının sədri faktiki olaraq bu missiyanın Ermənistana göndərilməsi ilə bağlı qərarın qəbul edilməsi faktına istinad edib və qeyd edib ki, “Avropa qurumlarının tərəfindən bəyanat verənlər ölkəni sadəcə itirə bilərlər”.

- Avropa İttifaqı və xüsusən də, bu yolla özünəməxsus müstəmləkəçilik siyasətini davam etdirməyə çalışan Fransa üçün bu missiya müşahidə missiyası kimi deyil, ilk növbədə, onu tam hüquqlu missiyaya çevirmək perspektivi ilə kəşfiyyat missiyası və Ermənistanda hərbi mövcudluq kimi qəbul edilir. Missiya çərçivəsində işləyəcək müşahidəçilərin tərkibinə müntəzəm olaraq diplomatik pərdə altındakı Qərb kəşfiyyatçıları, həmçinin hərbçilər, polislər və hüquq-mühafizə orqanlarının digər nümayəndələri daxil olacaq. Bu missiyanın məqsəd və vəzifələri Paşinyanın dəvətindən istifadə edərək, Azərbaycanın razılığı olmadan və ondan yan keçməklə Cənubi Qafqaz regionuna daxil olmaq, orada möhkəmlənmək cəhdidir. Və sonra, bölgədə bir mövqe qazanaraq, gələcəkdə onların mövcudluğunu daimi etmək üçün metastazlara başlamaq.

Ermənistanın baş naziri də istərdi ki, Qarabağdakı Rusiya sülhməramlıları Qərb qüvvələri ilə əvəzlənsin. Amma bu məsələni prinsipial olaraq müzakirə etmək olmaz. Bu, Azərbaycan ərazisidir, Rusiya və Azərbaycan Rusiya sülhməramlılarının Qərb qüvvələri ilə əvəzlənməsi cəhdinin qarşısını alacaq.

Ermənistan-Azərbaycan sərhədinə Avropa missiyasının göndərilməsi Ermənistanı Rusiyanın təsirindən qoparmaq ayırmaq üçün əlavə vasitədir. Ermənistanın baş naziri bunu istəyir, o, buna hazır olduğunu dəfələrlə nümayiş etdirib.

Paşinyanın fikrincə, Aİ missiyası kifayət qədər güclü dayaqdır və ona arxalanaraq, Ermənistanın baş naziri Moskva ilə daha kəskin danışa biləcək. O, Rusiya Federasiyası ilə ortamüddətli perspektivdə müttəfiqlik münasibətlərindən çəkilmə vektorunu nümayiş etdirir. Bu, həm də Ermənistanın KTMT-yə qarşı yönəlmiş siyasətinin nümayişidir. Bu barədə heç bir şübhə yoxdur.

Aİ missiyası avropalı müşahidəçilərin Azərbaycana qarşı mənfi atmosfer yaratması üçün lazımdır.

Baş verənlər həmişə baş verənlərdir. Ermənistan tərəfinin qeyri-konstruktiv mövqeyi bütün razılaşmaları pozur. Demaqogiya və yalanlar davam edir. Ermənistanın və ondan alət kimi istifadə edən Qərbin səyləri ilə Azərbaycana təzyiqlər artır. Bu, Ermənistana sevgidən irəli gəlmir. Ekspertlərin məlumatlarına istinad edilib ki, yanvar ayından beynəlxalq erməni diasporunun səyləri ilə Laçın dəhlizi ətrafında yaranmış vəziyyətlə bağlı Azərbaycana qarşı böhtan kampaniyasına 50 milyon dollara yaxın vəsait ayrılıb. İndi də bu pulları ermənipərəst siyasətçilərin açıqlamalarında görürük. Nəticə üçün pul alınır və biz bunu görürük.

Yeri gəlmişkən, Ermənistanda Qərb missiyasının yerləşdirilməsi digər regional oyunçuların, xüsusən də, İranın maraqlarına zərbə vurur. Tehran başa düşməlidir ki, Ermənistan ərazisində olan Qərb kəşfiyyatçıları başqa şeylərlə yanaşı, İslam Respublikasının özü haqqında da məlumat toplayacaqlar. Qərb müşahidəçiləri diplomat adı altında erməni məxfi xidmət əməkdaşlarını öz sıralarına cəlb edəcək, onlarla qeyri-rəsmi və çox vaxt gizli əlaqələr quracaqlar. Ona görə də belə bir missiyanın yerləşdirilməsi İranın milli təhlükəsizliyinə, o cümlədən Rusiya və Azərbaycanın təhlükəsizliyinə ziddir.

Qlobal miqyasda İran rəhbərliyi aydın şəkildə dərk etməlidir ki, Ermənistan Qərbin dayağına çevrilir. İranın sərhəddində NATO hərbi bazası olması nəyə lazımdır? Üstəlik, Ermənistan xarici siyasət vektorunu çox tez dəyişməyə qadir ölkə kimi tanınır. Budur, əyani bir misal- “mən Rusiya ilə dost idim, indi “bang” və bu qədər”... Münasibətlər, yumşaq desək, sürətlə pisləşir. Bu, İrəvan-Tehran yolunda da baş verə bilər. Hesab edirəm ki, Cənubi Qafqaz və Xəzər regionunda Avropa İttifaqının olmaması region ölkələrinin ümumi maraqlarına cavab verir. Amma çox təəssüf ki, proses artıq başlayıb və biz onun nəticələri ilə üzləşəcəyik.

Rusiya “müşahidə missiyası”nı mənfi qiymətləndirir. Bu, heç kimə, o cümlədən Ermənistanın özünə yaxşı heç nə gətirməyəcək.

- Ermənistanın baş naziri sərhəddə Aİ missiyasının yerləşdirilməsinə haqq qazandırmağa çalışır. Bəzən bunun üçün kifayət qədər fantastik izahatlara əl atır, Moskva və Bakını sıxışdırmağa çalışır. Moskva bu yanaşmanı görür və Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi bunu bir daha göstərərək, buna bəraət qazandırmaq cəhdini uğursuz adlandırıb...

- Şübhə yoxdur ki, Moskvanın mövqeyi bağlı qapılar arxasında İrəvanın diqqətinə çatdırılıb. Gördüyümüz kimi, müntəzəm olaraq ictimai müstəvidə də ortaya qoyulur. Amma görünür, Kremlin siqnalları Ermənistan hakimiyyətinə “çatmır”. Nəticə etibarı ilə hansı siyasət yeridiləcəyi ilə bağlı bütün qərarlar İrəvan tərəfindən verilib. Unutmayaq ki, İrəvana Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru, Mİ6-nın rəhbəri Nensi Pelosi də gəlib. Bundan başqa, Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibinin etdiyi səfərlər zamanı Parisdə Fransa xarici kəşfiyyatının direktoru ilə görüşlər olub. Ona görə də təbii ki, proses hazırlanır və işə salınır. Dayandırıla bilər, ya yox, bu, müvafiq səlahiyyətlərə malik olanlar üçün sualdır, bu, çox da bilinməyən bir sualdır. Amma indiki vəziyyətin mənfi nəticələri göz qabağındadır.

- Xatırlayırıq ki, ötən ilin dekabrında Moskvada Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri səviyyəsində keçirilən üçtərəfli görüşü pozan məhz İrəvan olub. İrəvandakı nasazlığın səbəbi Laçın yolunda yaranmış vəziyyət idi və bununla da, mahiyyətcə danışıqların davam etdirilməsi üçün şərt qoyuldu. Bu gün qəfil Ermənistan parlamentinin xarici əlaqələr komissiyasının rəhbəri bəyan edib ki, İrəvan üçtərəfli görüşə hazırdır və Laçın yolunda vəziyyəti həll etmək üçün ona şərt qoymaq fikrində deyil. Bu dəyişiklik haradan qaynaqlanır, nə baş verir?

- Siyasi vəziyyətin küləyinin hara əsməsindən asılı olaraq, Ermənistan mövqeyini dəyişir. Ermənistanın mövqeyi qeyri-konstruktiv olaraq qalır. Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin üçtərəfli bəyanatı, o cümlədən ən yüksək səviyyədə əldə olunmuş sonrakı razılaşmalar İrəvan tərəfindən yerinə yetirilmir: Zəngəzur dəhlizi layihəsi Ermənistan tərəfindən bloklanır, sərhədin demarkasiyası və delimitasiyasına İrəvanın günahından başlanılmır. Çoxlu problemlər var. Ararat Mirzoyan bu gün üçtərəfli formatda görüşməyə hazırdır, yoxsa yenə imtina edəcək? Ermənistan son illərdə etdiyi siyasi demaqogiya ilə yenə də məşğul olacaq. Heç nə dəyişməyəcək. İrəvanın sağlam yanaşmasından danışmağın mənası yoxdur. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin adını çoxdan Təbliğat və Faktların Saxtalaşdırılması Nazirliyi adlandırmaq olar.

Lakin İrəvanın iki il ərzində üçtərəfli razılaşmaları yerinə yetirməməsi, Qərbin dəstəyini qazanması bir yana, Ermənistan həyasızlaşmağa və cəmiyyətdə qisas almaq ehtimalı ilə bağlı psevdosensiyası yaratmağa, nəyisə geri qaytarmağa çalışmağa başladı. Özü üçün belə bir vəziyyətdə vəziyyətdə hətta Rusiya və Azərbaycan üçün şərtlər qoymağa çalışır. Amma bunun sonu Ermənistan üçün pis olacaq.

Bunlar reallıqlardır. Bu, bizim yaşadığımız, indi gözümüzün qarşısında anlaşılmaz bir istiqamətə çevrilən yeni dünyadır. Getdikcə daha çox qarışıqlıq və gözlənilməzlik var. Ona görə də biz sadiq, etibarlı müttəfiqləri, onlarla işləyə biləcəyimizi, onlara etibar edə biləcəyimizi əməli ilə sübut etmiş tərəfdaşları dəyərləndirməliyik. Hesab edirəm ki, burada Rusiya və Azərbaycan öz ümumi maraqlarını aydın şəkildə anlamalı və onları həyata keçirməlidir.

- Bir neçə gün əvvəl Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının sədri ilə Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Moskvada əməkdaşlıq haqqında saziş imzaladılar.

- Bu, çox yaxşıdır. Amma eyni zamanda, erməni lobbiçilərinin ağı qara, qaranı ağ adlandıraraq öz ölkələrinin milli maraqlarına zidd getdikləri mənzərəni görürük. Onların adları hamıya məlumdur. Və buna görə cavab verməlidirlər- maksimum mandatdan məhrum edilməlidirlər, ən azı- intizam tənbehi, ictimai qınaq lazımdır. Biz gözləyəcəyik ki, Dövlət Dumasının sədri bunu etnik ədavəti qızışdırmağa, milli maraqlara zərbə vurmağa çalışan ayrı-ayrı deputatlardan soruşacaq.

Elçin Bayramlı

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “İşğaldan azad olunmuş ərazilərə “Böyük Qayıdış” istiqaməti çərçivəsində hazırlanıb