Biz Qarabağ kanalının bərpasına, yenidən qurulmasına başlamışıq - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin kənd təsərrüfatının inkişafı və su ehtiyatlarından səmərəli istifadə olunması məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədəki proqram xarakterli çıxışı ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin, ərzaq təhlükəsizliyinin və ekoloji dayanıqlığının təmin edilməsi yolunda mühüm bir mərhələni təşkil edir. Dövlət başçısının bu müşavirədə xüsusi vurğuladığı və geniş ictimaiyyətin diqqətinə çatdırdığı ən strateji məqamlardan biri Yuxarı Qarabağ kanalının, yəni yeni adı ilə Qarabağ kanalının bərpasına və yenidən qurulmasına başlanılması müjdəsi oldu. Bu nəhəng infrastruktur layihəsi təkcə işğaldan azad edilmiş ərazilərin deyil, bütövlükdə Azərbaycanın kənd təsərrüfatı xəritəsini yenidən formalaşdıracaq və ölkə iqtisadiyyatına güclü təkan verəcək bir təşəbbüsdür.
Prezident İlham Əliyev öz çıxışında qeyd etdi ki, kənd təsərrüfatı və su təsərrüfatı bir-biri ilə sıx bağlı olan, birinin inkişafı digərinin səmərəli idarə edilməsindən asılı olan iki mühüm sahədir. Qlobal iqlim dəyişiklikləri, regional su qıtlığı və quraqlıq fonunda su resurslarının qorunması, itkilərin minimuma endirilməsi və torpaqların düzgün suvarılması milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilmişdir. Bu baxımdan, uzun illər boyu istismar olunan, infrastruktur baxımından köhnəlmiş və torpaq məcrada olduğu üçün böyük su itkilərinə yol verən Yuxarı Qarabağ kanalının yenidən qurulması qaçılmaz və təxirəsalınmaz bir zərurət idi. Prezidentin qətiyyətli tapşırığı ilə bu nəhəng layihəyə start verilməsi Azərbaycanın daxili resurslara əsaslanan güclü dövlət iradəsinin növbəti nümayişidir.
Qarabağ kanalının bərpası və modernləşdirilməsi sadəcə bir tikinti layihəsi deyil, genişmiqyaslı sosial-iqtisadi və ekoloji vəzifələri həll edən bir strategiyadır. Tarixi baxımdan Mingəçevir su anbarından başlayan bu kanal on minlərlə hektar ərazini su ilə təmin edirdi. Lakin kanalın mövcud vəziyyəti müasir dövrün tələblərinə cavab vermirdi, sızmalar səbəbindən qiymətli su ehtiyatlarının böyük bir hissəsi hədər gedirdi və ətraf torpaqların şorlaşmasına səbəb olurdu. Yeni layihə çərçivəsində kanalın beton məcrada tikilməsi, müasir hidrotexniki qurğuların quraşdırılması və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin tətbiqi planlaşdırılır. Bu yeniliklər su itkisini sıfıra yaxınlaşdıracaq və suyun hər bir damlasından maksimum səmərə ilə istifadə etməyə imkan verəcəkdir.
Bu layihənin iqtisadi səmərəsi kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsində və məhsuldarlığın kəskin şəkildə artmasında özünü göstərəcəkdir. Dövlət başçısının müşavirədə bəyan etdiyi kimi, Qarabağ kanalının yenidən qurulması nəticəsində yüz min hektardan çox əkin sahəsinin su təminatı fundamental şəkildə yaxşılaşacaq. Bu, Yevlax, Ağcabədi, Bərdə, Beyləqan və digər ətraf rayonların, eləcə də Qarabağ bölgəsinin məhsuldar torpaqlarının tam gücü ilə dövriyyəyə cəlb edilməsi deməkdir. Su təminatının sabitləşməsi fermerlərə il ərzində bir neçə dəfə məhsul götürməyə, daha gəlirli və ixrac potensialı yüksək olan bitki növlərinin əkilməsinə şərait yaradacaqdır. Bununla da Azərbaycanın aqrar ixracatının coğrafiyası və həcmi genişlənəcək, ölkəyə daxil olan xarici valyutanın miqdarı artacaqdır.
Məsələnin digər mühüm tərəfi işğaldan azad edilmiş ərazilərin reinteqrasiyası və Böyük Qayıdış proqramı ilə bağlıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun kənd təsərrüfatı potensialı olduqca yüksəkdir, lakin bu potensialı reallaşdırmaq üçün ilk növbədə güclü su infrastrukturu tələb olunur. Qarabağ kanalı bu bölgələrə yeni həyat verəcək, yeni salınan ağıllı kənd və qəsəbələrdə məskunlaşan əhalinin məşğulluğunu təmin edəcəkdir. Kənd təsərrüfatı sahəsində yaradılacaq minlərlə yeni iş yeri yerli əhalinin rifahını yüksəldəcək və regionun sürətli inkişafına dayaq olacaqdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu siyasət nümayiş etdirir ki, Qarabağın dirçəldilməsi kompleks xarakter daşıyır və hər bir layihə digərini tamamlayır.
Prezident öz çıxışında kənd təsərrüfatı subyektlərinə, aidiyyəti dövlət qurumlarına və fermerlərə dərin mesajlar verdi. O vurğuladı ki, dövlət tərəfindən bu qədər nəhəng investisiyalar qoyulduğu bir vaxtda, idarəedici strukturlar və torpaq sahibləri də öz məsuliyyətlərini dərk etməlidirlər. Suvarma prosesində köhnə, israfçı üsullardan imtina edilməli, damcı və çiləmə kimi müasir, qənaətcil suvarma texnologiyalarına keçid sürətləndirilməlidir. Aqrar sektorda şəffaflığın artırılması, subsidiyaların ünvanlılığının təmin edilməsi və torpaqların aqrokimyəvi analizlərinin düzgün aparılması məhsuldarlığın artırılmasının əsas şərtləridir.

Pərviz Məcnunov
YAP Laçın rayon təşkilatının əməkdaşı