Tarixə nəzər saldıqda görürük ki, hər bir xalqın inkişafında sözün, qələmin və mətbuatın xüsusi yeri olub. Cəmiyyəti düşündürən məsələlərin müzakirəyə çıxarılması, insanların maariflənməsi, milli dəyərlərin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi məhz mətbuat vasitəsilə mümkün olub. Azərbaycan mətbuatının da keçdiyi yol bunu bir daha təsdiq edir. Bu yol təkcə qəzetlərin nəşri ilə məhdudlaşmır. Bu, eyni zamanda milli düşüncənin formalaşması, xalqın öz sözünü deməsi və cəmiyyətin inkişafına xidmət edən böyük bir tarixdir.
22 iyul tarixi ölkəmizdə Milli Mətbuat Günü kimi qeyd olunur. Bu günün əsasında duran əsas hadisə 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin təşəbbüsü ilə “Əkinçi” qəzetinin nəşrə başlamasıdır. O dövr üçün belə bir qəzet yaratmaq böyük cəsarət tələb edirdi. Çünki məqsəd sadəcə xəbərlər vermək deyildi. Məqsəd insanları düşündürmək, savadlandırmaq, cəmiyyətin problemlərinə diqqət çəkmək və milli oyanışa töhfə vermək idi. “Əkinçi” qısa müddət fəaliyyət göstərsə də, onun yaratdığı ənənə bu gün də yaşayır.
Zaman dəyişdikcə mətbuatın forması dəyişib, amma mahiyyəti dəyişməyib. Əvvəllər insanlar xəbərləri qəzet səhifələrindən oxuyurdularsa, bu gün eyni məlumat bir neçə saniyə ərzində telefon ekranına gəlir. İnformasiyanın bu qədər sürətlə yayıldığı dövrdə jurnalistin işi daha da məsuliyyətli olub. Çünki sürətli olmaq qədər doğru olmaq da vacibdir. Bəzən bir yanlış məlumat cəmiyyətdə çaşqınlıq yarada, insanların fikrinə və qərarlarına təsir göstərə bilər. Buna görə də peşəkar jurnalist hər yazdığı sözün məsuliyyətini daşımalıdır.
Son illər informasiya mühitində ciddi dəyişikliklər baş verib. Sosial şəbəkələr hər kəsə fikir bildirmək imkanı yaradıb. Bu, müsbət haldır. Ancaq bununla yanaşı, təsdiqlənməmiş məlumatların yayılması, dezinformasiyanın artması kimi problemlər də ortaya çıxıb. Belə məqamlarda peşəkar media daha çox ön plana çıxır. Oxucu artıq xəbərin haradan gəldiyinə, kim tərəfindən hazırlandığına və nə dərəcədə etibarlı olduğuna diqqət yetirir. Etimad isə illərlə formalaşır və yalnız dürüst fəaliyyət nəticəsində qazanılır.
Azərbaycan jurnalistləri müxtəlif dövrlərdə üzərlərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirməyə çalışıblar. Xüsusilə ölkəmiz üçün taleyüklü hadisələr zamanı media nümayəndələri cəmiyyətin operativ və düzgün məlumatlandırılmasında mühüm rol oynayıblar. Onlar bəzən təhlükəli şəraitdə çalışaraq baş verənləri olduğu kimi insanlara çatdırıblar. Bu peşənin görünməyən tərəfi məhz budur. Oxucu ekranda və ya qəzetdə hazır xəbəri görür, amma onun arxasında saatlarla aparılan araşdırma, dəqiqləşdirmə və böyük zəhmət dayanır.
Mətbuat yalnız gündəlik hadisələri işıqlandırmır. O, həm də cəmiyyətin yaddaşını formalaşdırır. Bu gün tarix haqqında öyrəndiyimiz bir çox faktlar illər əvvəl yazılmış qəzetlərdə, jurnallarda və reportajlarda öz əksini tapıb. Sabahın tarixini isə bugünün jurnalistləri yazırlar. Buna görə də onların fəaliyyəti gələcək nəsillər üçün də böyük əhəmiyyət daşıyır.
Texnologiyanın inkişafı jurnalistikanın imkanlarını genişləndirib. Artıq xəbərlər mətnlə yanaşı foto, video və canlı yayımlarla təqdim olunur. Oxucu hadisəni təkcə oxumur, onu izləyir, dinləyir və daha yaxından hiss edir. Lakin texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, jurnalistikanın əsas prinsipləri dəyişməz qalır. Dəqiqlik, obyektivlik, peşəkarlıq və vicdanlı yanaşma bu peşənin əsas dayaqlarıdır.
Milli Mətbuat Günü təkcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil. Bu gün sözə verilən dəyərin, maarifçiliyin və həqiqətin təntənəsidir. Cəmiyyət inkişaf etdikcə mətbuatın üzərinə düşən vəzifələr də artır. İnsanların düzgün məlumatlandırılması, milli maraqların qorunması və sağlam ictimai fikrin formalaşması bundan sonra da medianın əsas missiyası olaraq qalacaq.
Qoy qələm həmişə həqiqətin tərəfində olsun, yazılan hər söz cəmiyyətə fayda versin və Azərbaycan mətbuatının zəngin ənənələri gələcək nəsillər tərəfindən uğurla davam etdirilsin.
Nigar Abbaszadə
Yeni Azərbaycan Partiyası Nərimanov rayon təşkilatının mühasibi