Qadınlarla bağlı gözlənilməz kəşf

...Qadın ürəyi kişi ürəyində olmayan xəstəlik və patologiyalara qarşı əlavə genetik qorumaya malikdir.

SİA xəbər verir ki, bu, Genes & Development jurnalında dərc olunmuş elmi tədqiqatın nəticələri ilə sübut olunur.

ABŞ-dan olan kardioloqlar və genetiklərdən ibarət bir qrup qadın ürəyinin inkişafı X xromosomundakı genlərin fəaliyyəti ilə əlaqəli xüsusi molekulyar qoruyucu mexanizmdən əhəmiyyətli dərəcədə asılı olduğunu aşkar edib.

Bu mexanizm kişi ürəyində demək olar ki, yoxdur və bu, kişilərdə və qadınlarda müəyyən anadangəlmə ürək qüsurlarının baş verməsindəki fərqləri izah edə bilər.

Bu zülal DDX3X adlanır və onun sintezi X xromosomu tərəfindən təmin edilir.

Qadınlarda iki X xromosomu, kişilərdə isə yalnız biri olduğundan, qadın ürəyinin hüceyrələri bu zülaldan xeyli çox istehsal edir.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu zülal bir növ molekulyar "qoruyucu" rolunu oynayır və hüceyrələrə ürək əzələsinin əmələ gəlməsi və normal ürək ritmini qorumaq üçün lazım olan genetik kodun ən mürəkkəb hissələrini düzgün oxumağa kömək edir.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə elm adamları DDX3X istehsal etməkdən məsul olan geni süni şəkildə deaktiv ediblər.

Nəticələr embrionların cinsindən asılı olaraq kəskin şəkildə fərqlənirdi. Kişi embrionlarının ürəkləri dəyişikliklərə heç bir reaksiya göstərmədi - onlar sağlam doğuldular və tamamilə normal inkişaf etdilər.

Lakin qadın embrionlarına təsirləri çox vacib idi. Bu zülal olmadan əsas ürək strukturlarının sintezi dərhal pozuldu, əzələ lifləri xaotik şəkildə əmələ gəldi, ürək döyüntüsü nizamsız hala gəldi və embrional inkişaf doğuşdan əvvəl belə dayandı.

Nəşrdə qeyd edildiyi kimi, bu kəşf uzun müddətdir davam edən klinik sirri izah etməyə kömək edir: niyə kişilərdə və qadınlarda anadangəlmə ürək qüsurları fərqli tezlik və şiddətlə baş verir.

Nazlı Almuradova