Zəfər tariximizin şanlı səhifəsi - ŞƏRH

Hər bir xalqın tarixində onun milli yaddaşında əbədi iz qoyan mühüm günlər vardır. Azərbaycan xalqının müasir tarixində belə əlamətdar günlərdən biri də 4 Oktyabrdır. 4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının ədalətin və tarixi həqiqətin bərpasına, torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasına və Böyük Qayıdışa aparan Zəfər yoluna olan inamının rəmzlərindən biridir.

Cəbrayıl Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən, zəngin tarixi və mədəni irsə malik bölgələrindən biridir. Cəbrayıl şəhəri və rayonun kəndləri uzun illər ərzində öz sakinlərinin doğma yurdu, zəngin adət-ənənələrinin və milli-mənəvi dəyərlərinin yaşadıldığı məkan olub. Lakin 1993-cü il avqustun 23-də Cəbrayıl rayonu işğal edildi, rayonun sakinləri doğma torpaqlarından məcburi köçkün düşdülər. İşğal dövründə şəhərin və rayonun yaşayış məntəqələri, infrastrukturu və tarixi-mədəni irsi ciddi dağıntılara məruz qaldı.

Lakin Azərbaycan xalqı heç vaxt öz torpaqlarının işğalı ilə barışmadı. Dövlətimizin həyata keçirdiyi ardıcıl siyasət nəticəsində ölkəmizin iqtisadi, siyasi və hərbi qüdrəti daha da möhkəmləndirildi, Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyəti yüksəldildi. Bu proses Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası üçün mühüm zəmin yaratdı.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan Ordusunun əks-hücum əməliyyatları nəticəsində işğal altında olan bir sıra yaşayış məntəqələri azad edildi. Cəbrayıl rayonunda da ilk günlərdən uğurlu əməliyyatlar həyata keçirildi. Sentyabrın 27-də Böyük Mərcanlı və Nüzgar kəndləri, oktyabrın 3-də isə Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy və Quycaq kəndləri azad edildi.

Nəhayət, 2020-ci il oktyabrın 4-də Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı və peşəkarlığı nəticəsində Cəbrayıl şəhəri işğaldan azad edildi. Həmin gün Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciət edərək Cəbrayıl şəhərinin və rayonun bir sıra kəndlərinin azad olunmasını elan etdi. Bu hadisə Vətən müharibəsinin ilk mühüm şəhər qələbələrindən biri kimi tarixə düşdü.

Cəbrayıl şəhərinin azad olunması hərbi və siyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Vətən müharibəsinin ilk həftəsində şəhər və rayon mərkəzinin azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun gücünü və döyüş qabiliyyətini nümayiş etdirdi, xalqımızda Qələbəyə olan inamı daha da artırdı. Prezident İlham Əliyev sonrakı çıxışlarında Cəbrayılın azad edilməsinin Vətən müharibəsinin gedişində xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.

Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi ilə yanaşı, həmin gün Azərbaycan bayrağının şəhərdə ucaldılması da xüsusi tarixi və mənəvi məna daşıyırdı. 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıla səfəri zamanı Prezident İlham Əliyev şəhərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaltdı. Bu hadisə uzun illər doğma yurd həsrəti ilə yaşayan cəbrayıllılar üçün böyük sevinc və qürur mənbəyinə çevrildi.

Cəbrayılın azadlığının əhəmiyyəti yalnız hərbi qələbə ilə məhdudlaşmır. Bu qələbə həm də doğma torpaqlarından didərgin salınmış insanların öz yurdlarına qayıtması üçün yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan dövləti işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq proqramları həyata keçirməyə başladı. Cəbrayıl şəhərində də yeni yaşayış məhəllələrinin, sosial obyektlərin, məktəbin, xəstəxananın və digər infrastrukturun yaradılması istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirildi.

Cəbrayıl şəhərinin gələcək inkişafı Böyük Qayıdış prosesinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Məqsəd işğaldan əvvəlki şəhəri sadəcə bərpa etmək deyil, müasir infrastruktura, rahat yaşayış imkanlarına və yeni iqtisadi potensiala malik şəhər formalaşdırmaqdır. Bu istiqamətdə aparılan quruculuq işləri Cəbrayılın yenidən həyatla dolmasına xidmət edir.

4 Oktyabrın Cəbrayıl Şəhəri Günü kimi qeyd edilməsi də məhz bu tarixi hadisənin əbədiləşdirilməsi məqsədini daşıyır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər günləri təsis edilib və 4 Oktyabr Cəbrayıl şəhəri günü elan olunub. Sərəncama əsasən, bu tarix hər il təntənəli şəkildə qeyd edilir.

Cəbrayıl Şəhəri Günü həm də şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiram günüdür. Cəbrayılın azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən hərbçilərimizin qəhrəmanlığı xüsusi ehtiramla yad edilir. Onların fədakarlığı sayəsində Azərbaycan bayrağı işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda yenidən dalğalandı.

Bu gün Cəbrayılın adı həm də Böyük Qayıdış, quruculuq və yenilənmə anlayışları ilə yanaşı çəkilir. Bir vaxtlar işğal nəticəsində dağıdılmış şəhərdə yeni həyatın qurulması Azərbaycanın öz torpaqlarına sahib çıxmasının və gələcəyə inamla addımlamasının göstəricisidir. Cəbrayılın yenidən qurulması ilə keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı üçün şərait yaradılır.

4 Oktyabr – Cəbrayıl Şəhəri Günü Azərbaycan xalqına həm keçmişi xatırladır, həm də gələcəyə baxış verir. Bu tarix torpaqlarımızın azadlığı uğrunda mübarizəni, şəhidlərimizin əziz xatirəsini, Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığını və doğma yurdlara qayıdış sevincini özündə birləşdirir.

Bu əlamətdar gün münasibətilə bütün cəbrayıllıları və Azərbaycan xalqını təbrik etmək, Cəbrayıl uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizin xatirəsini ehtiramla yad etmək milli borcumuzdur. Cəbrayılın azadlığı Azərbaycan tarixində əbədi yaşayacaq və 4 Oktyabr tarixi gələcək nəsillərə Zəfərin, Vətən sevgisinin və doğma torpağa bağlılığın rəmzi kimi çatdırılacaq.

Cəbrayıl yenidən qurulur, dirçəlir və öz sakinlərini doğma yurdunda qarşılayır.

Eldar Əsədov

YAP Tərtər rayon təşkilatının sədri