Müstəqil Azərbaycan dövlətçiliyinin bünövrəsi və milli inkişaf fəlsəfəsi - ŞƏRH

​Müasir Azərbaycan dövlətinin banisi, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi irsi və dövlətçilik fəlsəfəsi xalqımızın tarixi taleyində və müstəqillik salnaməsində müstəsna yer tutur. 1993-cü ildə ölkənin dərin siyasi, iqtisadi, hərbi böhran və vətəndaş müharibəsi təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığı bir dövrdə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Azərbaycanı parçalanmaqdan və müstəqilliyini itirməkdən xilas etdi. Onun 1993-cü il sentyabrın 21-də Elmlər Akademiyasında ziyalılarla görüşü zamanı səsləndirdiyi "Dövlətçilik, müstəqillik hər bir vətəndaşın, hər bir insanın ən əziz, ən qiymətli varlığıdır" fikri dövlətçilik konsepsiyasının ana xəttini təşkil edirdi.
​Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətinin əsas sütunları aşağıdakı prinsipial amillərə söykənirdi:
​Milli dövlətçilik və suverenlik: Müstəqilliyin dönməz və əbədi xarakter alması, dövlət atributlarının bərpası, xaosun qarşısının alınması və milli maraqların hər şeydən üstün tutulması;
​Azərbaycançılıq ideologiyası: Dünyada yaşayan bütün azərbaycanlıları vahid məfkurə ətrafında birləşdirən, milli-mənəvi dəyərlərə, ana dilimizə və tarixi irsimizə söykənən həmrəylik platformasının yaradılması;
​Hüquqi dövlət və demokratik təsisatlar: 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbulu, insan hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi, hakimiyyətin üç qolunun fəaliyyətinin tənzimlənməsi və siyasi plyuralizmin bərqərar olması;
​Nizamlı ordu quruculuğu: Pərakəndə silahlı dəstələrin ləğv edilməsi, vahid komandanlığa tabe olan, peşəkar, nizam-intizamlı və müasir tələblərə cavab verən Milli Ordunun təməlinin qoyulması.
​Ulu Öndərin "Biz öz taleyimizin sahibiyik" çağırışı həm də ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin bərpasını şərtləndirirdi. Bu strategiyanın məntiqi nəticəsi olaraq 1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan "Əsrin müqaviləsi" xarici sərmayələrin ölkəyə axınını təmin etdi, Azərbaycanı qlobal enerji xəritəsinin mərkəzi oyunçusuna çevirdi və gələcək iqtisadi yüksəlişin möhkəm təməlini qoydu.
​Ümummilli Lider Heydər Əliyevin çoxşaxəli dövlətçilik siyasətində ölkə regionlarının, xüsusən də paytaxt Bakı və onun ətraf ərazilərinin kompleks inkişafı xüsusi önəm kəsb edirdi. Bu gün Bakı iqtisadi rayonu (Bakı şəhəri və onun inzibati ərazisi daxil olmaqla) Azərbaycanın ümumi daxili məhsulunun (ÜDM), sənaye istehsalının, maliyyə dövriyyəsinin və xarici ticarət həcminin əsas mərkəzi kimi Ulu Öndərin uzaqgörən iqtisadi kursunun real təzahürüdür.
​Ulu Öndərin təşəbbüsü ilə Bakı neftinin və qazının dünya bazarlarına təhlükəsiz çıxarılması üçün Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərlərinin əsası qoyuldu. Bakı iqtisadi rayonu ərazisində yerləşən dünyamiqyaslı Səngəçal terminalı, Neft Daşları, modernize olunmuş neft emalı zavodları və dərin özüllər zavodu regionun aparıcı energetika habına çevrilməsini təmin etdi.
​1998-ci ildə Bakıda 32 ölkənin və 12 beynəlxalq təşkilatın nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilmiş Tarixi İpək Yolunun bərpasına həsr olunmuş beynəlxalq konfrans Bakı iqtisadi rayonunun Şərq-Qərb (TRACECA) və Şimal-Cənub nəqliyyat koridorlarının mərkəzi qovşağına çevrilməsinə güclü təkan verdi. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, müasir hava limanı kompleksi və nəqliyyat şəbəkəsi bu uzaqgörən xəttin nəticəsidir.
​Ulu Öndər hələ Sovet Azərbaycanına rəhbərlik etdiyi illərdən (1969–1982) başlayaraq Bakını böyük sənaye və elmi mərkəzə çevirmişdi. Müstəqillik dövründə isə bu baza daha da təkmilləşdirilərək maşınqayırma, kimya, tikinti materialları, yüngül və qida sənayesi sahələrində modernləşmə aparıldı. Elmlər Akademiyası, aparıcı universitetlər və elmi-tədqiqat institutları sayəsində Bakı ölkənin əsas bilik, innovasiya və kadr potensialını özündə cəmləşdirdi.
​Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətinin ən böyük mənəvi, siyasi və hərbi zəfəri onun ideyalarının layiqli davamçısı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev tərəfindən uca zirvələrə qaldırılmasıdır. Heydər Əliyevin 1993-cü ildə söylədiyi "Biz öz torpaqlarımızın sahibi olacağıq" kəlamı 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində və 2023-cü ilin lokal antiterror əməliyyatlarında tam reallığa çevrildi.
​Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edərək tarixi ədaləti bərqərar etdi. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda dalğalanan üçrəngli bayrağımız Ulu Öndərin illər öncə qoyduğu güclü dövlət, güclü ordu və dinamik iqtisadiyyat strategiyasının məntiqi nəticəsidir.
​Bu gün Bakı iqtisadi rayonu təkcə Azərbaycanın deyil, bütöv Cənubi Qafqazın maliyyə, iqtisadi, mədəni, diplomatik və nəqliyyat-logistika mərkəzidir. Paytaxtda həyata keçirilən irimiqyaslı abadlıq-quruculuq işləri, Pirallahi və Sabunçu sənaye parkları, "Ağıllı şəhər" infrastruktur elementləri, yaşıl enerjiyə keçid təşəbbüsləri Ulu Öndərin arzuladığı firavan həyatı hər bir Azərbaycan vətəndaşı üçün reallığa çevirir.
​Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasəti və onun müdrik sitatları yalnız keçmişin salnaməsi deyil, müstəqil Azərbaycanın əbədi inkişaf yolunu işıqlandıran sönməz bir məşəldir. Bu irsə söykənən Azərbaycan dövləti öz taleyinin tam sahibi kimi gələcəyə inamla addımlayır.

​Asim Quliyev
YAP Şahbuz rayon təşkilatının mühasibi