Cəbrayıl əməliyyatı: Vətən müharibəsinin həlledici dönüş nöqtəsi və qələbə müjdəsi - ŞƏRH

​2020-ci ilin payızında baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın hərbi tarixinə şanlı səhifələr yazdı. Bu müharibənin gedişatını kökündən dəyişən, düşmənin müqavimət gücünü qıran və cəbhədə strateji üstünlüyü tamamilə Azərbaycan Ordusunun tərəfinə keçirən ən həlledici mərhələlərdən biri məhz Cəbrayıl əməliyyatı oldu. Cəbrayılın azad edilməsi təkcə bir rayonun işğaldan qurtarılması deyil, bütün cənub cəbhəsinin taleyini həll edən möhtəşəm hərbi zəfər idi.
​Cəbrayıl rayonu coğrafi və hərbi baxımdan son dərəcə mürəkkəb bir ərazi idi. Ermənistan Silahlı Qüvvələri 27 illik işğal dövründə burada bir neçə dərinlikdən ibarət, beton istehkamlarla, minatəmizləmə baryerləri və tank əleyhinə xəndəklərlə möhkəmləndirilmiş müdafiə sədləri qurmuşdu. Hərbi ədəbiyyatda "Ohanyan xətti" kimi tanınan bu müdafiə sistemi düşmən tərəfindən keçilməz hesab olunurdu. Arazboyu düzənlikləri və cənub istiqamətindəki hakim yüksəklikləri nəzarətdə saxlayan bu mövqelər Azərbaycan əsgəri üçün ciddi relyef çətinlikləri yaradırdı. Bu cür mürəkkəb istehkamları yarmaq hərbi heyətdən böyük qəhrəmanlıq, fədakarlıq və yüksək peşəkarlıq tələb edirdi.
​Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin dəqiq planlaşdırılmış taktikası və şəxsi heyətin misilsiz fədakarlığı nəticəsində düşmənin illərlə güvəndiyi bu istehkamlar qısa müddətdə darmadağın edildi. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu əməliyyatda ordumuz düşmənin ön müdafiə həddini yararaq onları mənəvi-psixoloji sarsıntıya uğratdı və Ermənistan ordusunda kütləvi fərariliyə yol açdı.
​Cəbrayıl şəhərinin və rayonun kəndlərinin azad olunması Vətən müharibəsində tam mənası ilə dönüş nöqtəsi oldu. Cəbrayıl azad edildikdən sonra Azərbaycan Ordusu üçün o vaxt işğal altında olan digər rayonlara uğurlu əks-hücum əməliyyatları keçirmək imkanı yarandı. Xüsusilə, Xocavənd rayonunun cənub kəndləri və strateji hərbi əhəmiyyətə malik Hadrut qəsəbəsi istiqamətində genişmiqyaslı əməliyyatların aparılması üçün əlverişli şərait formalaşdı.
​Bunun məntiqi davamı olaraq, Arazboyu istiqamətdə sürətli irəliləyiş təmin edildi, Zəngilan, ondan sonra Qubadlı və Laçın rayonunun cənub hissəsi işğalçılardan azad olundu. Eyni zamanda, tarixi Xudafərin körpüsü azad edilərək dövlət sərhədimiz bərpa olundu və Laçın dəhlizi Azərbaycan Ordusunun tam nəzarətinə götürüldü. Bu həlledici gedişlər düşmənin Ermənistanla təchizat əlaqələrini kəsməyə və Şuşa zəfərinə gedən yolu açmağa imkan verdi.
​2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi Vətən müharibəsində azad olunan ilk rayon mərkəzi kimi tariximizə qızıl hərflərlə yazıldı. Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə bu tarixi gün "Cəbrayıl Şəhəri Günü" kimi təsis olundu və əməliyyatda rəşadət göstərən minlərlə hərbi qulluqçu "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi. Yekun olaraq, Cəbrayıl əməliyyatı düşmənin hərbi oxunun qırıldığı, növbəti böyük qələbələrin tramplininə çevrilən və Azərbaycan dövlətinin hərbi qüdrətini nümayiş etdirən şanlı bir dastan oldu.

Asiman Babayev
YAP Şahbuz rayon təşkilatının məsləhətçisi