Prezident İlham Əliyevin quruculuq siyasəti Füzulidə yeni həyat yaradır - ŞƏRH

Füzulinin işğaldan azad edilməsindən sonra qarşıda duran əsas vəzifə dağıdılmış şəhəri insanların yaşaya biləcəyi, işləyəcəyi və gələcəyini quracağı məkana çevirmək idi. Uzun illər ərzində yaşayış mühiti məhv edilmiş ərazidə bu məqsədə çatmaq böyük maliyyə vəsaiti, dəqiq planlaşdırma və ardıcıl icra tələb edirdi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma siyasəti həmin vəzifələrin mərhələli həllini təmin etdi. Füzulidə nəqliyyat, enerji, kommunal və sosial infrastrukturun yaradılması yaşayış məhəllələrinin tikintisi ilə əlaqələndirildi. Bu yanaşma doğma yurda qayıdış üçün zəruri şəraitin formalaşmasına imkan verdi.
Quruculuq işlərinin başlanğıcından Füzuliyə Qarabağın inkişafında mühüm rol oynayacaq məkan kimi yanaşıldı. Rayonun coğrafi mövqeyi, ətraf ərazilərlə əlaqələri və təsərrüfat imkanları nəzərə alınaraq burada genişmiqyaslı layihələrin icrasına başlanıldı. Dövlət başçısının mütəmadi səfərləri, tikinti işləri ilə yerində tanış olması, yeni obyektlərin təməllərini qoyması və açılışlarında iştirakı bu prosesin ardıcıllığını göstərir. Hər bir layihə ümumi məqsədə — azad edilmiş torpaqlarda təhlükəsiz və davamlı həyatın qurulmasına xidmət edir.
Bərpanın ilk mərhələsində nəqliyyat əlaqələrinin yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Tikinti materiallarının və texnikanın daşınması, müxtəlif ərazilər arasında hərəkətin təmin edilməsi, gələcək yaşayış məntəqələrinin ölkənin yol şəbəkəsinə birləşdirilməsi üçün müasir infrastruktura ehtiyac vardı. Füzuli istiqamətində həyata keçirilən yol layihələri bu ehtiyacların ödənilməsinə yönəldi. Nəticədə rayonun həm quruculuq dövrü, həm də sonrakı inkişafı üçün mühüm nəqliyyat imkanları yarandı.
2021-ci il oktyabrın 26-da açılmış Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardan biri oldu. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə istifadəyə verilən hava limanı azad edilmiş ərazilərin beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin qurulmasına xidmət edir. Burada uzunluğu 3000 metr, eni 60 metr olan uçuş-enmə zolağının yaradılması iri infrastruktur layihələrinin mürəkkəb şəraitdə həyata keçirilməsi imkanını nümayiş etdirdi. Füzulinin hava nəqliyyatı şəbəkəsinə qoşulması bölgəyə səfərlər və gələcək iqtisadi fəaliyyət üçün əlavə imkanlar açdı.
Avtomobil yollarının tikintisi də rayonun inkişaf perspektivlərini genişləndirdi. 2023-cü il mayın 5-də Füzuli–Hadrut yolunun, 2025-ci il iyulun 3-də isə Əhmədbəyli–Füzuli–Şuşa yolunun açılması ərazilər arasında əlaqələrin yaxşılaşdırılması baxımından mühüm hadisələr oldu. Uzunluğu 81,7 kilometr olan Əhmədbəyli–Füzuli–Şuşa yolu əvvəlki marşrutla müqayisədə məsafəni 19,3 kilometr qısaldır. Yol boyunca inşa edilmiş tunellər, körpülər və viaduklar mürəkkəb relyef şəraitində rahat hərəkəti təmin edir. Bu layihələr yaşayış məntəqələrinin əlçatanlığını artırır, sahibkarlıq və turizm fəaliyyətinin inkişafı üçün zəmin yaradır.
Yeni yaşayış mühitinin qurulmasında enerji təminatı da əsas şərtlərdən biridir. 2021-ci il iyunun 14-də “Füzuli” yarımstansiyasının, 2023-cü il mayın 5-də isə Füzuli Rəqəmsal Yarımstansiya və İdarəetmə Mərkəzinin açılması rayonun enerji infrastrukturunun formalaşdırılmasında mühüm mərhələlər oldu. Elektrik təchizatının yaradılması tikinti işlərinin aparılması, yaşayış binalarının və sosial obyektlərin istifadəsi, gələcək istehsal və xidmət sahələrinin fəaliyyəti üçün zəruri baza təşkil edir. Müasir idarəetmə həllərinin tətbiqi isə bu sistemlərin səmərəli işləməsinə xidmət edir.
Su təsərrüfatı layihələri Füzulinin həm yaşayış, həm də iqtisadi inkişafı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2023-cü il mayın 5-də şəhərin içməli su təchizatı, kanalizasiya və yağış suları sistemləri kompleksinin təməlinin qoyulması kommunal xidmətlərin planlı şəkildə yaradıldığını göstərdi. 2024-cü il mayın 11-də Köndələnçay su anbarları kompleksinin təmir-bərpadan sonra açılması isə rayonun su təsərrüfatı imkanlarının bərpası istiqamətində mühüm addım oldu. Su ehtiyatlarından səmərəli istifadə gələcək məskunlaşmanın, kənd təsərrüfatının və ümumilikdə ərazinin davamlı inkişafının əsas şərtlərindəndir.
Bütün bu infrastrukturun əsas məqsədi insanın doğma yurdda rahat yaşamasını təmin etməkdir. Füzuli şəhərində yaşayış komplekslərinin inşası bu məqsədi konkret nəticəyə çevirir. 2023-cü ilin avqustunda ilk sakinlərin şəhərə qayıtması ilə quruculuq prosesinin ən mühüm sosial nəticələrindən biri əldə olundu. Həmin il avqustun 23-də Azərbaycan və Özbəkistan prezidentləri yeni evlərə köçmüş sakinlərlə görüşdülər. Uzun illər doğma şəhərindən ayrı yaşamış insanların Füzulidə yenidən məskunlaşması dövlətin həyata keçirdiyi siyasətin insan taleyində yaratdığı dəyişikliyi göstərdi.
Şəhərin inkişafı üçün sonrakı mərhələlər də nəzərdə tutuldu. Prezident İlham Əliyev 2023-cü il oktyabrın 16-da Füzulidə ikinci və üçüncü yaşayış komplekslərinin, 240 yerlik uşaq bağçasının, idman kompleksinin və inzibati binanın təməllərini qoydu. Bu layihələrin birlikdə planlaşdırılması yaşayış məhəllələrinin sosial xidmətlərlə tamamlanmasına yönəlmiş yanaşmanı əks etdirir. Ailələrin məskunlaşması ilə yanaşı, uşaqların məktəbəqədər təhsili, sakinlərin sağlam həyat tərzi və şəhərin idarə olunması üçün də şərait yaradılması nəzərdə tutulur.
Quruculuq işləri rayonun kəndlərini də əhatə edir. 2023-cü il mayın 5-də Pirəhmədli və Dədəli, oktyabrın 16-da Cuvarlı və Qoçəhmədli, noyabrın 8-də isə Qarğabazar kəndlərinin təməlləri qoyuldu. 2025-ci il sentyabrın 14-də Qaraxanbəyli kəndinin təməlqoyma mərasimi keçirildi. Bu addımlar rayonun yaşayış məntəqələrinin mərhələli şəkildə bərpasına xidmət edir. Kəndlərdə həyatın yenidən qurulması insanların öz yurdlarına qayıtması ilə yanaşı, yerli təsərrüfat ənənələrinin davam etdirilməsi üçün də imkan yaradır.
Təhsil və uşaqların inkişafı ilə bağlı layihələr Füzulinin gələcəyinə hesablanmış mühüm yatırımlardır. 2023-cü il avqustun 23-də açılmış 960 şagird yerlik Mirzə Uluqbəy adına məktəb şəhərə qayıdan ailələrin övladlarının doğma yurdda təhsil almasına şərait yaratdı. 2024-cü il martın 12-də istifadəyə verilmiş Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi isə onların yaradıcılıq imkanlarının inkişafına xidmət edir. Belə müəssisələrin yaradılması şəhərdə böyüyən yeni nəslin hərtərəfli inkişafının quruculuq siyasətində mühüm yer tutduğunu göstərir.
Füzulidə görülən işlərin uzunmüddətli nəticəsi burada davamlı iqtisadi və ictimai həyatın formalaşması ilə daha da möhkəmlənəcək. Yolların, enerji və kommunal sistemlərin yaradılması sahibkarlıq fəaliyyəti üçün baza təşkil edir. Yaşayış və sosial infrastruktur insanların məskunlaşmasına şərait yaradır. Bu imkanların məşğulluqla, peşə hazırlığı ilə və yerli iqtisadi fəallıqla tamamlanması qayıdışın davamlılığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Şəhər və kəndlərin gələcək inkişafı burada yaşayan insanların əməyinə, təşəbbüsünə və öz yurduna bağlılığına söykənəcək.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Füzulidə həyata keçirilən quruculuq siyasəti qarşılıqlı əlaqəli layihələr vasitəsilə bütöv bir rayonun həyatını yenidən formalaşdırır. Hər bir yol, yarımstansiya, su sistemi, məktəb və yaşayış binası bu ümumi prosesdə konkret vəzifə daşıyır. Onların birlikdə yaratdığı nəticə isə insanların azad torpaqda öz həyatını qurmaq imkanıdır. Bu gün Füzulidə yeni ünvanlara köçən ailələr, doğma şəhərində təhsil alan uşaqlar və dirçələn yaşayış məntəqələri Azərbaycanın quruculuq iradəsinin real ifadəsidir.

Narxanım Əzizova,
YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü
Neftçala Peşə Məktəbi PHŞ-nin karyera xidməti üzrə mütəxəssisi