Azərbaycan–Laos münasibətləri yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır - ŞƏRH

Azərbaycanın xarici siyasət strategiyasında müxtəlif coğrafi regionları əhatə edən dövlətlərlə münasibətlərin inkişaf etdirilməsi mühüm istiqamətlərdən biridir. Ölkəmiz beynəlxalq əlaqələrini qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq və ortaq maraqlar prinsipləri əsasında quraraq yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaradılmasına xüsusi diqqət yetirir. Bu baxımdan Cənub-Şərqi Asiyanın mühüm dövlətlərindən biri olan Laos Xalq Demokratik Respublikası ilə əlaqələrin genişləndirilməsi də diqqətəlayiq əhəmiyyət kəsb edir.
Oktyabrın 13-də Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafında əhəmiyyətli mərhələ kimi yadda qaldı. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin səfər çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat isə tərəflərin əməkdaşlığın gələcək istiqamətlərinə dair mövqeyini və qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi niyyətini bir daha nümayiş etdirdi. Görüşlərdə siyasi münasibətlərin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, iqtisadi, kənd təsərrüfatı, təhsil və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı üçün mövcud imkanlar diqqət mərkəzində oldu.
Azərbaycan və Laos arasında diplomatik münasibətlərin 1995-ci ildə qurulması ikitərəfli əlaqələrin hüquqi əsasını formalaşdırıb. Sonrakı dövrdə dövlətlər arasında qarşılıqlı hörmətə söykənən münasibətlər inkişaf edib. Müasir beynəlxalq şəraitdə bu əlaqələrin daha geniş məzmun qazanması, siyasi dialoqun konkret iqtisadi təşəbbüslərlə möhkəmləndirilməsi və yeni tərəfdaşlıq mexanizmlərinin yaradılması xüsusi aktuallıq daşıyır.
İkitərəfli münasibətlərin inkişafında iqtisadi əməkdaşlıq mühüm yer tutur. Mövcud siyasi əlaqələr Azərbaycan və Laos arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, biznes dairələrinin qarşılıqlı fəaliyyətinin gücləndirilməsi və investisiya imkanlarının araşdırılması üçün əlverişli zəmin yaradır. Hər iki ölkənin iqtisadi potensialının öyrənilməsi və qarşılıqlı maraqlara uyğun sahələrin müəyyənləşdirilməsi gələcək əməkdaşlığın səmərəliliyini artıra bilər.
Bakıda Laos–Azərbaycan biznes-forumunun keçirilməsi təşəbbüsü də bu məqsədə xidmət edən mühüm addımlardandır. Belə platformalar sahibkarların birbaşa ünsiyyət qurmasına, məhsul və xidmətlərin qarşılıqlı bazarlarda tanıdılmasına, eləcə də birgə layihələrin müzakirəsinə imkan verir. Biznes-forum çərçivəsində yaradılan əlaqələrin davamlı əməkdaşlığa çevrilməsi hər iki ölkənin iqtisadi münasibətlərinə yeni dinamika qazandıra bilər.
Nəqliyyat və logistika sahəsi də tərəfdaşlığın perspektivli istiqamətləri sırasındadır. Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində artan rolu, tranzit imkanları və regionlar arasında bağlantıların genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi layihələr ölkəmizin iqtisadi əməkdaşlıq potensialını artırır. Bu imkanların Laosun regional iqtisadi əlaqələri ilə uzlaşdırılması gələcəkdə yükdaşımalar, logistika xidmətləri və ticarət əlaqələri üzrə yeni təşəbbüslərin meydana çıxmasına şərait yarada bilər.
Səfər zamanı kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlığa dair anlaşma memorandumunun imzalanması da münasibətlərin praktiki məzmununun genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Sənəd müvafiq qurumlar arasında əlaqələrin inkişafına, təcrübə mübadiləsinə və birgə təşəbbüslərin araşdırılmasına imkan yaradır. Kənd təsərrüfatında müasir texnologiyaların tətbiqi, istehsal imkanlarının artırılması və məhsulların bazarlara çıxarılması kimi məsələlər qarşılıqlı fəaliyyət üçün perspektivli istiqamətlər hesab oluna bilər.
Təhsil sahəsində əlaqələrin inkişafı isə iki xalq arasında uzunmüddətli münasibətlərin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığını xatırladıb. Bu tarixi təcrübə iki ölkə arasında təhsil əlaqələrinin əvvəlki ənənələrinin mövcudluğunu göstərir. Həmin təcrübənin müasir dövrdə yeni proqramlar vasitəsilə davam etdirilməsi üçün imkanlar araşdırıla bilər.
Tələbə mübadiləsi, təqaüd proqramları və ali təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlıq Laos gənclərinin Azərbaycanda təhsil almasına şərait yarada bilər. Eyni zamanda, bu istiqamətdə görüləcək işlər Azərbaycanın təhsil potensialının beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasına və xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə töhfə verər.
Humanitar sahədə mina təhlükəsi ilə mübarizə də mühüm əməkdaşlıq mövzularından biridir. Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində mina və partlamamış hərbi sursatların yaratdığı təhlükə insanların təhlükəsizliyinə, bərpa işlərinə və məskunlaşma prosesinə ciddi təsir göstərir. Laosun da mina problemi ilə bağlı təcrübəyə malik olması bu sahədə məlumat mübadiləsi və müvafiq təcrübənin öyrənilməsi üçün imkanlar yaradır. Mütəxəssislərin hazırlanması, maarifləndirmə tədbirləri və təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində əməkdaşlıq humanitar əlaqələrin inkişafına xidmət edə bilər.
Səfərin diqqətçəkən məqamlarından biri də tarixi əlaqələrə verilən önəm oldu. Laos Prezidenti Thonqlun Sisulit çıxışında Heydər Əliyevin 1986-cı ildə Laos Xalq İnqilabı Partiyasının IV qurultayında iştirakını xatırladıb. Bu fakt iki ölkənin münasibətlərinin müəyyən tarixi ənənələrə söykəndiyini göstərir. Həmin irsin müasir dövrdə iqtisadi və humanitar əməkdaşlıqla zənginləşdirilməsi dövlətlərarası əlaqələrin daha da inkişafına imkan yaradır.
Ümumilikdə, Laos Prezidentinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında siyasi dialoqun gücləndirilməsi və qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Əldə olunan razılaşmaların ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi, biznes dairələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və humanitar sahədə birgə təşəbbüslərin dəstəklənməsi tərəfdaşlığın real nəticələrlə möhkəmlənməsinə şərait yarada bilər.
Azərbaycanın müxtəlif regionlarla əlaqələrini inkişaf etdirmək siyasəti Laosla münasibətlərin də gələcək perspektivlərini genişləndirir. Qarşılıqlı etimad və ortaq maraqlar əsasında qurulan əməkdaşlığın davam etdirilməsi iki ölkənin potensialından daha səmərəli istifadə olunmasına, dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə və beynəlxalq əlaqələrin şaxələndirilməsinə töhfə verəcək.

İsa Məmmədov
YAP Babək rayon təşkilatının sədri