Şuşa Zəfəri – Bir xalqın qüruru, igidlərin qəhrəmanlıq salnaməsi - ŞƏRH

Azərbaycan tarixində elə günlər var ki, həmin günlərin əhəmiyyəti zaman keçdikcə daha aydın görünür, xalqın yaddaşında əbədi yaşayır. 8 Noyabr 2020-ci il də məhz belə tarixlərdəndir. Həmin gün Azərbaycanın qədim mədəniyyət beşiyi, Qarabağın tacı sayılan Şuşa şəhəri işğaldan azad edildi. Bu xəbər illərlə doğma yurdunun həsrəti ilə yaşayan insanların qəlbində böyük sevinc, qürur və ümid yaratdı. Şuşanın azad edilməsi təkcə hərbi uğur deyildi. Bu, uzun illər davam edən mübarizənin, xalqın sarsılmaz iradəsinin, dövlətin gücünün və Azərbaycan əsgərinin misilsiz qəhrəmanlığının tarixi təcəssümü idi. Şuşanın azadlığına aparan yol heç də asan olmadı. Bu şəhərin coğrafi mövqeyi, mürəkkəb relyefi və təbii maneələri hərbi əməliyyatın nə qədər çətin olduğunu göstərirdi. Şuşaya gedən istiqamətdə sıldırım qayalar, sıx meşələr, dərin dərələr və sərt yüksəkliklər Azərbaycan hərbçilərinin qarşısında ciddi maneələr yaradırdı. Lakin Vətən sevgisi ilə döyüşən igidlərimiz qarşıya qoyulan məqsəddən dönmədilər. Onlar ağır texnikanın hərəkətinin məhdud olduğu ərazilərdən keçərək, çətin keçidlərdən irəliləyərək, böyük fiziki və mənəvi dözüm nümayiş etdirərək Şuşaya yaxınlaşdılar. Bəzən yüngül silahlarla aparılan yaxın məsafəli döyüşlərdə Azərbaycan əsgərinin cəsarəti, hazırlığı və qələbə əzmi həlledici rol oynadı. Hər addımın böyük təhlükə daşıdığı bu əməliyyatda hərbçilərimizin göstərdiyi fədakarlıq Şuşa Zəfərini hərbi tariximizin xüsusi səhifəsinə çevirdi.

Şuşanın azad edilməsində Azərbaycan Ordusunun xüsusi təyinatlı qüvvələrinin və digər hərbi bölmələrinin rolu xüsusilə qeyd olunmalıdır. Əsgərlərimiz şəhərə aparan mürəkkəb marşrutları keçərək düşmənin gözləmədiyi istiqamətlərdən irəlilədilər. Bu əməliyyat yüksək peşəkarlıq, dəqiq planlaşdırma, qarşılıqlı əlaqə və böyük şəxsi cəsarət tələb edirdi. Şuşa uğrunda döyüşlərdə hər bir hərbçinin üzərinə düşən vəzifə son dərəcə məsuliyyətli idi. Onlar yalnız bir şəhəri azad etmək üçün deyil, xalqımızın tarixi yaddaşını, milli-mədəni irsini və doğma torpağa qayıdış ümidini gerçəkləşdirmək üçün mübarizə aparırdılar. Məhz buna görə Şuşa döyüşü Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsində xüsusi yer tutur.Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatlar 44 günlük Vətən müharibəsinin gedişində mühüm nəticələr verdi. Müharibənin ilk günlərindən başlayaraq xalqımızın nümayiş etdirdiyi birlik, ordumuza göstərilən mənəvi dəstək və hərbçilərimizin döyüş əzmi qələbəyə aparan əsas amillərdən oldu. Dövlət rəhbərliyinin siyasi iradəsi, ordunun müasir hazırlığı və xalqın vahid məqsəd ətrafında birləşməsi Şuşa Zəfərinin əldə olunmasında mühüm rol oynadı. Bu qələbə Azərbaycanın öz gücünə, imkanlarına və milli birliyinə arxalanaraq qarşıya qoyduğu tarixi məqsədə çatdığını nümayiş etdirdi. Noyabrın 8-də Prezident İlham Əliyevin Şəhidlər xiyabanından Azərbaycan xalqına müraciəti isə həmin günün ən unudulmaz anlarından biri oldu. Dövlət başçısı böyük fəxarət və qürur hissi ilə Şuşa şəhərinin işğaldan azad edildiyini bəyan etdi. Onun səsləndirdiyi “Əziz Şuşa, sən azadsan! Əziz Şuşa, biz qayıtmışıq! Əziz Şuşa, biz səni dirçəldəcəyik!” sözləri illərlə doğma torpaqlarına qovuşmaq arzusu ilə yaşayan insanların ürəyindən xəbər verirdi. Bu müraciətin Şəhidlər xiyabanında səsləndirilməsi də xüsusi mənəvi məna daşıyırdı. Çünki Şuşaya qayıdışın, qazanılan Zəfərin arxasında Vətən uğrunda həyatını fəda etmiş qəhrəmanların qanı və xalqımızın ağır sınaqlardan keçmiş mübarizə tarixi dayanırdı. Həmin gün səslənən “Şuşa bizimdir! Qarabağ bizimdir!” ifadəsi xalqın illərlə qoruduğu inamın və tarixi ədalətin bərpasının rəmzinə çevrildi. Bu sözlər sadəcə sevinc ifadəsi deyildi. Bu, Azərbaycanın öz torpaqlarına qayıdışının, milli iradəsinin və dövlət suverenliyinin müdafiəsi uğrunda apardığı mübarizənin nəticəsinin elan edilməsi idi. Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan xalqı dünyaya göstərdi ki, heç bir çətinlik və zamanın uzanması doğma torpaqlara bağlılığı zəiflədə bilməz. Şuşa Zəfərindən danışarkən şəhidlərimizin adını ehtiramla yad etmək, qazilərimizin fədakarlığını xüsusi vurğulamaq hər birimizin mənəvi borcudur. Bu qələbənin sevincinin arxasında ailəsindən, övladından, doğmalarından ayrılaraq cəbhəyə yollanan minlərlə Vətən övladının taleyi dayanır. Şəhidlərimiz ən qiymətli nemət olan canlarını torpaq uğrunda qurban verdilər. Qazilərimiz sağlamlıqlarını itirsələr də, Vətən qarşısında öz borclarını şərəflə yerinə yetirdilər. Onların göstərdiyi igidlik gələcək nəsillər üçün əsl vətənpərvərlik nümunəsidir. Bu gün azad Şuşada dalğalanan Azərbaycan bayrağı şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə, qazilərimizin fədakarlığına və əsgərlərimizin qəhrəmanlığına ən böyük ehtiram ifadəsidir.Şuşanın azad edilməsi həm də Azərbaycanın mədəniyyət tarixinin qorunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Bu şəhər əsrlər boyu Azərbaycan ədəbiyyatının, musiqisinin, memarlığının və incəsənətinin mühüm mərkəzlərindən biri olub. Xurşidbanu Natəvanın, Üzeyir Hacıbəylinin, Bülbülün və bir çox görkəmli şəxsiyyətlərin adı Şuşanın tarixi-mədəni mühiti ilə bağlıdır. Qarabağın bu qədim şəhərinin işğaldan azad edilməsi xalqımızın milli-mənəvi irsinə qovuşması demək idi. Şuşa təkcə coğrafi məkan deyil, Azərbaycan xalqının yaddaşında yaşayan mədəniyyət, sənət və kimlik rəmzidir.
Prezident İlham Əliyevin Şuşanın bərpası ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər də qayıdışın yalnız hərbi qələbə ilə məhdudlaşmadığını göstərirdi. Şəhərin tarixi simasının qorunması, mədəniyyət abidələrinin bərpası, infrastrukturun yenilənməsi və həyatın yenidən canlandırılması qarşıda duran mühüm vəzifələr idi. Bu gün Şuşada aparılan quruculuq işləri, tarixi abidələrin bərpası, mədəni tədbirlərin təşkili və şəhərin əvvəlki canlı həyatına qovuşması “Əziz Şuşa, biz səni dirçəldəcəyik!” vədinin əməli ifadəsidir. Şuşa yenidən Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı kimi öz mövqeyini möhkəmləndirir, ölkəmizin tarixi və mədəni irsini dünyaya tanıdır.Bu Zəfər Azərbaycan gəncliyi üçün də böyük mənəvi örnəkdir. Şuşa uğrunda döyüşən igidlərin göstərdiyi cəsarət, çətinliklər qarşısında geri çəkilməməsi və Vətənə sədaqəti gələcək nəsillərə ötürülməli olan ən qiymətli dəyərlərdəndir. Gənclərimiz bilməlidirlər ki, bu gün azad Şuşada yaşanan hər sevincin, hər quruculuq işinin və dalğalanan hər bayrağın arxasında böyük fədakarlıq dayanır. Zəfər tarixini öyrənmək, şəhidlərimizin xatirəsini yaşatmaq və qazilərimizə ehtiram göstərmək milli yaddaşımızın qorunmasının vacib şərtidir.
8 Noyabr Zəfəri göstərdi ki, xalqın birliyi, dövlətin gücü və ordunun peşəkarlığı bir məqsəd ətrafında birləşdikdə qarşıya qoyulan ən çətin hədəflərə belə nail olmaq mümkündür. Şuşanın azad edilməsi Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu tarix yalnız keçmişdə qazanılmış qələbə kimi deyil, gələcək nəsillərin yaddaşında milli qürur, vətənpərvərlik və məsuliyyət nümunəsi kimi yaşayacaq. Şuşaya qayıdan Azərbaycan xalqı öz tarixi yaddaşına, mədəni irsinə və doğma torpaqlarına qovuşdu. Bu gün hər bir azərbaycanlının qəlbində eyni qürur hissi yaşayır: Əziz Şuşa, sən azadsan! Əziz Şuşa, biz qayıtmışıq! Əziz Şuşa, biz səni dirçəldəcəyik! Şuşa bizimdir! Qarabağ bizimdir! Qarabağ Azərbaycandır!

Anar Əhmədov

YAP Kəlbəcər rayon təşkilatının məsləhətçisi