Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə: Ticarət, investisiya və iqtisadi artım istiqamətində yeni perspektivlər
Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafında mühüm siyasi və iqtisadi hadisədir. Bu sənəd Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrinin yeni mərhələyə yüksəldilməsini, qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın genişləndirilməsini və uzunmüddətli iqtisadi tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsini nəzərdə tutur. Bəyannamənin əsas istiqamətlərindən biri olan “Ticarət, investisiya və artım” bölməsi xüsusilə böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki müasir dövrdə dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmlənməsi yalnız siyasi dialoqla deyil, həm də iqtisadi əməkdaşlıq, qarşılıqlı investisiyalar və yeni iqtisadi imkanların yaradılması ilə sıx bağlıdır.
Bəyannamədə hər iki ölkənin ikitərəfli ticarət və investisiya əlaqələrini genişləndirmək, eyni zamanda davamlı, inklüziv və şaxələndirilmiş iqtisadi artımı təşviq etmək niyyəti xüsusi vurğulanır. Bu yanaşma Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafı, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və xarici investisiyaların cəlb edilməsi baxımından mühüm imkanlar yaradır. Böyük Britaniyanın maliyyə, texnologiya, mühəndislik və xidmət sahələrindəki təcrübəsi Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyasına töhfə verə bilər. Eyni zamanda Azərbaycan Böyük Britaniya şirkətləri üçün regionda yeni investisiya və biznes imkanları təqdim edir.
Sənəddə bərpaolunan enerji, infrastruktur və xidmətlər prioritet əməkdaşlıq sahələri kimi müəyyən edilir. Xüsusilə bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycanın enerji siyasətinin yeni mərhələsi üçün əhəmiyyətlidir. Ölkəmizin günəş və külək enerjisi potensialı, yaşıl enerji layihələri və enerji infrastrukturunun inkişafı Böyük Britaniya şirkətləri üçün geniş fəaliyyət imkanları yaradır. Bu sahədə texnologiya və təcrübə mübadiləsi həm enerji istehsalının artırılmasına, həm də ekoloji cəhətdən dayanıqlı iqtisadi modelin formalaşmasına xidmət edə bilər.
Bəyannamənin diqqət çəkən digər istiqaməti bizneslərarası əlaqələrin gücləndirilməsidir. Tərəflər hər iki ölkədə yeni iş yerlərinin yaradılmasına, peşə bacarıqlarının inkişafına və əlavə iqtisadi dəyər formalaşdırılmasına töhfə verən kommersiya tərəfdaşlıqlarını təşviq etməyi qarşıya məqsəd qoyurlar. Bu baxımdan kiçik və orta biznes subyektlərinin əməkdaşlığı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sahibkarlar arasında əlaqələrin genişlənməsi, yeni bazarlara çıxış imkanlarının yaradılması və müasir idarəetmə təcrübəsinin tətbiqi iqtisadi münasibətlərin daha səmərəli olmasına şərait yarada bilər.
Bəyannamədə Orta Dəhlizin inkişafına verilən dəstək də strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan əlverişli coğrafi mövqeyi ilə Şərqlə Qərb arasında mühüm nəqliyyat və logistika qovşağı rolunu oynayır. Nəqliyyat, logistika və infrastruktur layihələrinin inkişafı beynəlxalq ticarətin asanlaşdırılmasına, tranzit imkanlarının genişlənməsinə və ölkəmizin regional iqtisadi mövqeyinin güclənməsinə xidmət edir. Böyük Britaniya ilə bu istiqamətdə əməkdaşlıq Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin daha da inkişafına töhfə verə bilər.
Bununla yanaşı, sənəddə yaşıl maliyyələşdirmə, aşağıkarbonlu texnologiyalar və təmiz enerji keçidi məsələlərinə də xüsusi yer ayrılır. Maliyyə və kapital bazarları sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, ticarət maliyyəsinin inkişafı və investisiya imkanlarının artırılması iqtisadi tərəfdaşlığın mühüm elementlərindəndir. Xüsusilə kiçik və orta müəssisələrin maliyyə resurslarına çıxışının genişləndirilməsi onların rəqabət qabiliyyətini artırmaqla yanaşı, iqtisadi artımın daha geniş sosial təbəqələri əhatə etməsinə imkan verə bilər.
Bütün bu istiqamətlərin həyata keçirilməsində Ticarət və İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın rolu xüsusi qeyd olunur. Bu komissiya iqtisadi, ticarət və investisiya sahələrində dialoqun inkişaf etdirilməsi, birgə təşəbbüslərin müəyyənləşdirilməsi və əməkdaşlıq prioritetlərinin reallaşdırılması üçün əsas platforma kimi çıxış edəcək.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin “Ticarət, investisiya və artım” istiqaməti iki ölkənin iqtisadi münasibətlərinə yeni məzmun qazandırır. Sənəd yalnız mövcud əlaqələrin genişləndirilməsini deyil, həm də gələcək üçün dayanıqlı iqtisadi əməkdaşlıq modelinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. Bəyannamədə müəyyən edilmiş hədəflərin ardıcıl həyata keçirilməsi Azərbaycanın iqtisadi potensialının daha səmərəli reallaşdırılmasına, xarici investisiyaların artmasına, yeni iş yerlərinin açılmasına və ölkəmizin beynəlxalq iqtisadi mövqeyinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verə bilər.
Mələk Rzayeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının əməkdaşı