PDF Oxu

Siyasət

  • 281

Azərbaycanın İrlandiya və Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığının yeni üfüqləri - ŞƏRH

Azərbaycanın İrlandiya və Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığının yeni üfüqləri - ŞƏRH

Dublin şəhərində keçirilən 9-cu Avropa Siyasi Birliyi Sammiti müasir geosiyasi reallıqlar fonunda qitənin təhlükəsizlik, iqtisadi dayanıqlılıq və inteqrasiya proseslərində mühüm dönüş nöqtəsi rolunu oynadı. Azərbaycan Respublikasının bu nüfuzlu platformada təmsil olunması və qlobal əhəmiyyət kəsb edən məsələlərin müzakirəsində fəal iştirakı ölkəmizin beynəlxalq münasibətlər sistemindəki strateji çəkisini bir daha nümayiş etdirdi. Xüsusilə Avropanın şimal-qərb hissəsində yerləşən güclü iqtisadi və siyasi mərkəzlər – İrlandiya Respublikası və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı ilə aparılan ikitərəfli müzakirələr Azərbaycanın xarici siyasətində şaxələnmə və praqmatik tərəfdaşlıq prinsiplərinin uğurla həyata keçirildiyini göstərdi. Bu sammit təkcə formal diplomatik görüşlər çərçivəsində qalmayaraq, Azərbaycanın Avropa İttifaqı məkanındakı tərəfdaşları ilə gələcək onilliklər üçün strateji yol xəritələrini müəyyənləşdirmək üçün misilsiz fürsət yaratdı. Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyindəki unikal rolu, nəqliyyat-tranzit dəhlizlərinin şaxələndirilməsindəki təşəbbüsləri və yaşıl enerji keçidinə verdiyi töhfələr Dublin sammitinin əsas müzakirə mövzularından biri oldu. İrlandiya və Böyük Britaniya kimi qlobal miqyasda nüfuz sahibi olan ölkələrlə qurulan konstruktiv dialoq Azərbaycanın Avropa qitəsində təhlükəsizlik və iqtisadi inkişafın təmin olunmasında əvəzolunmaz tərəfdaş olduğunu bir daha təsdiqlədi.
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasındakı münasibətlərin dərin tarixi kökləri və möhkəm strateji tərəfdaşlıq xarakteri mövcuddur. Ölkələrimiz arasında onilliklər ərzində formalaşmış əməkdaşlıq xüsusilə neft-qaz sektorunda – "Əsrin müqaviləsi" və Xəzər dənizinin energetika resurslarının işlənməsində özünün ən parlaq təzahürünü tapmışdır. Lakin Dublin sammiti bir daha göstərdi ki, Bakı və London münasibətləri artıq ənənəvi karbohidrogen çərçivəsindən çıxaraq, gələcəyin yaşıl iqtisadiyyatına, bərpaolunan enerjiyə və qabaqcıl texnologiyalara doğru sürətlə genişlənir. Böyük Britaniyanın qlobal miqyasda mühüm maliyyə və texnologiya mərkəzi olması, Azərbaycanın isə Xəzər hövzəsində yaşıl enerji istehsalı və ixracı sahəsində liderə çevrilməsi bu iki ölkəni təbii müttəfiqlərə çevirir. Sammit çərçivəsində aparılan müzakirələrdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən irimiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərində britaniyalı şirkətlərin iştirakı məsələləri də diqqət mərkəzində oldu. Xüsusilə azad olunmuş ərazilərdə ağıllı şəhər və ağıllı kənd konsepsiyalarının tətbiqi, eləcə də ekoloji təmiz texnologiyaların istifadəsi sahəsində Böyük Britaniyanın qabaqcıl təcrübəsindən yararlanmaq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Eyni zamanda, təhsil sahəsində əməkdaşlıq – ikili diplom proqramları və akademik mübadilələr iki ölkə xalqları arasındakı humanitar körpüləri daha da möhkəmləndirir.
İrlandiya Respublikası Avropanın ən sürətlə inkişaf edən yüksək texnologiya, innovasiya və əczaçılıq mərkəzlərindən biri olaraq Azərbaycan üçün bir çox sahələrdə cəlbedici tərəfdaşdır. Dublin sammiti Azərbaycan ilə İrlandiya arasında iqtisadi əlaqələrin yeni səviyyəyə qaldırılması, xüsusilə İT sektoru, rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və startap ekosistemlərinin inkişafı istiqamətində təcrübə mübadiləsinin aparılması üçün mükəmməl zəmin yaratdı. İrlandiyanın qlobal texnologiya nəhənglərinin Avropa üzrə qərargahlarına ev sahibliyi etməsi təcrübəsi Azərbaycanın rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı istiqamətində həyata keçirdiyi genişmiqyaslı islahatlarla tam şəkildə uzlaşır. Bundan əlavə, kənd təsərrüfatı, qida təhlükəsizliyi və yaşıl kənd təsərrüfatı texnologiyaları sahəsində İrlandiyanın qabaqcıl təcrübəsi Azərbaycanın aqrar sektorunun modernləşdirilməsi və ixrac potensialının artırılması üçün böyük maraq kəsb edir. Sammit çərçivəsində tərəflər həmçinin kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri arasında birbaşa əlaqələrin qurulması, işgüzar dairələr arasında ikitərəfli biznes forumların təşkili və əlverişli investisiya mühitinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində faydalı fikir mübadiləsi apardılar. Bu əməkdaşlıq iki ölkənin coğrafi cəhətdən müxtəlif regionlarda yerləşməsinə baxmayaraq, qarşılıqlı iqtisadi maraqların uzlaşması nəticəsində yüksək nəticələr verə biləcəyini sübut edir.
Dublin sammitinin əsas prioritetlərindən biri də Avrasiya məkanında təhlükəsizlik arxitekturasının möhkəmləndirilməsi və nəqliyyat-logistika zəncirlərinin şaxələndirilməsi idi. Azərbaycan bu kontekstdə Orta Dəhliz layihəsinin əsas iştirakçısı kimi çıxış edərək, Asiya ilə Avropanı birləşdirən ən etibarlı ticarət və nəqliyyat arteriyalarından birinin təminatçısı qismində çıxış edir. Böyük Britaniya və İrlandiya kimi dəniz ticarəti, qlobal logistika və maliyyə xidmətləri sahəsində böyük təcrübəyə malik ölkələr üçün Azərbaycanın bu regional təşəbbüsləri sabitliyin və dayanıqlı iqtisadi inkişafın mühüm qarantı kimi qiymətləndirilir. 9-cu Avropa Siyasi Birliyi Sammiti çərçivəsində Azərbaycanın İrlandiya və Böyük Britaniya ilə həyata keçirdiyi yüksək səviyyəli təmaslar ölkəmizin xarici siyasət kursunun uğurunu bir daha nümayiş etdirdi. Əldə olunan siyasi razılaşmalar, imzalanması nəzərdə tutulan yeni sənədlər və qarşılıqlı investisiya layihələri gələcək illərdə Azərbaycanın Avropa İttifaqı ölkələri ilə münasibətlərini daha da dərinləşdirəcək, regional və qlobal miqyasda sülhün, tərəqqinin və dayanıqlı inkişafın təmin olunmasına mühüm töhfə verəcəkdir.

Vəli Sərxanlı

YAP Culfa rayon təşkilatının fəalı

Digər xəbərlər