PDF Oxu

Siyasət

  • 383

Ağdam: Böyük Qayıdışın və yeni həyatın ünvanı - ŞƏRH

Ağdam: Böyük Qayıdışın və yeni həyatın ünvanı - ŞƏRH

Bir şəhərin taleyi bəzən bütöv bir xalqın keçdiyi tarixi yolu özündə əks etdirir. Ağdamın dünəni və bu günü də məhz belə bir həqiqəti ortaya qoyur. Vaxtilə Qarabağın ən abad yaşayış məntəqələrindən biri olan, zəngin mədəni həyatı və iqtisadi potensialı ilə seçilən Ağdam uzun illər dağıntıların və məcburi köçkünlük faciəsinin simvoluna çevrilmişdi. Lakin 2020-ci il noyabrın 20-də baş verən tarixi hadisə şəhərin taleyində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Həmin gündən etibarən Ağdamın tarixində işğalın ağır izlərini silmək, doğma yurda həyatı qaytarmaq və gələcək nəsillər üçün müasir şəhər yaratmaq dövrü başlandı.
Ağdam tarixən Qarabağın mühüm mədəniyyət və ticarət mərkəzlərindən biri kimi tanınıb. Muğam sənətinin inkişafında, milli musiqi ənənələrinin yaşadılmasında, sənətkarlıq və kənd təsərrüfatının tərəqqisində bu diyarın özünəməxsus yeri olub. Qarabağ atları, zəngin folklor nümunələri, tarixi abidələri və qonaqpərvər insanları Ağdamın mənəvi zənginliyini formalaşdıran əsas xüsusiyyətlərdəndir. Məhz buna görə də şəhərin işğalı təkcə burada yaşayan insanlara deyil, bütövlükdə Azərbaycanın mədəni və iqtisadi həyatına ciddi zərbə vurmuşdu.
1993-cü ilin iyulunda başlayan işğal dövründə Ağdamın tarixi görkəmi amansızcasına dəyişdirildi. Bir zamanlar insanların yaşadığı evlərin, uşaqların təhsil aldığı məktəblərin, mədəni tədbirlərin keçirildiyi binaların yerində xarabalıqlar qaldı. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn jurnalistlərin və müşahidəçilərin şəhəri “Qafqazın Xirosiması” adlandırması dağıntıların nə dərəcədə geniş olduğunu göstərirdi. Bu mənzərə Azərbaycan xalqının qarşılaşdığı ağır itkilərin və işğal siyasətinin dağıdıcı nəticələrinin əyani ifadəsi idi.
2020-ci ilin payızında Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Qələbə isə Ağdam üçün yeni imkanlar yaratdı. 10 noyabr tarixli üçtərəfli Bəyanatın müddəalarına uyğun olaraq noyabrın 20-də rayon Azərbaycana qaytarıldı. Ağdamın azad olunması ilə insanların uzun illər qəlbində yaşatdığı doğma yurda qayıdış arzusu real perspektivə çevrildi. Artıq qarşıda duran əsas vəzifə dağıdılmış ərazilərin yenidən qurulması, təhlükəsiz yaşayış mühitinin formalaşdırılması və bölgənin əvvəlki həyat ritminin bərpası idi.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə başlanan genişmiqyaslı quruculuq proqramında Ağdam xüsusi yer tutur. Şəhərin Baş Planının hazırlanması, müasir şəhərsalma yanaşmalarının tətbiqi, nəqliyyat və kommunal infrastrukturun qurulması gələcəyin Ağdamının əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Burada məqsəd yalnız dağıdılmış binaları yeniləri ilə əvəz etmək deyil, həm də insanların rahat və təhlükəsiz yaşayacağı, müasir xidmətlərdən istifadə edəcəyi dayanıqlı şəhər mühiti formalaşdırmaqdır.
Ağdamın iqtisadi potensialının yenidən canlandırılması da aparılan işlərin mühüm tərkib hissəsidir. Rayonda yaradılmış Ağdam Sənaye Parkı yeni istehsal müəssisələrinin fəaliyyət göstərməsi, sahibkarlığın inkişafı və iş yerlərinin açılması baxımından əhəmiyyətli layihələrdəndir. İqtisadi imkanların genişlənməsi əhalinin doğma yurda qayıdışını sürətləndirən əsas amillərdən biri olmaqla yanaşı, bütövlükdə Qarabağ iqtisadi rayonunun inkişafına da töhfə verir.
Bərpa prosesinin ən mühüm məsələlərindən biri isə ərazilərin mina və partlamamış hərbi sursatlardan təmizlənməsidir. İşğal dövründən qalmış bu təhlükə yaşayış məntəqələrinin yenidən salınmasına, torpaqlardan səmərəli istifadəyə və insanların təhlükəsiz qayıdışına ciddi maneələr yaradır. Bu səbəbdən minatəmizləmə fəaliyyəti Ağdamda həyata keçirilən bütün quruculuq tədbirlərinin ayrılmaz hissəsidir.
Şəhərin yenidən qurulması ilə yanaşı, onun tarixi və mədəni kimliyinin qorunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ağdam Cümə məscidi, tarixi abidələr, milli memarlıq ənənələri və mədəni irs nümunələri bu torpağın keçmişi ilə gələcəyi arasında mənəvi körpü yaradır. Yeni Ağdam müasir inkişaf prinsipləri əsasında formalaşarkən öz tarixi simasını, milli ruhunu və Qarabağa məxsus zəngin mədəni xüsusiyyətlərini də yaşatmalıdır.
Bütün bu işlərin mərkəzində isə insan amili dayanır. İllərlə doğma evlərinin həsrətini çəkmiş ailələrin geri qayıtması, yeni yaşayış məhəllələrində həyatın canlanması, uşaqların məktəbə getməsi və insanların öz torpaqlarında əmək fəaliyyəti ilə məşğul olması Böyük Qayıdışın ən mühüm nəticəsidir. Ağdamda yenidən qurulan hər bir yaşayış məntəqəsi yalnız memarlıq və infrastruktur layihəsi deyil, həm də insanların yarımçıq qalmış həyat hekayələrinin davamıdır.
20 Noyabrın Ağdam Şəhəri Günü kimi qeyd edilməsi bütün bu tarixi prosesləri özündə birləşdirən rəmzi məna daşıyır. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı müvafiq Sərəncamla təsis olunmuş bu əlamətdar gün həm azadlıq sevincinin, həm də yenidən qurulan şəhərin gələcəyinə bəslənən böyük ümidlərin ifadəsidir.
Ağdamın bugünkü inkişaf yolu Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş torpaqlarda həyata keçirdiyi bərpa siyasətinin mühüm nümunəsidir. Bir zamanlar viran qoyulmuş ərazilərdə yeni həyatın əsaslarının yaradılması dövlətimizin iqtisadi imkanlarını, xalqımızın quruculuq əzmini və gələcəyə inamını nümayiş etdirir.
Ağdamın yenidən dirçəlməsi həm də Vətən müharibəsində qəhrəmanlıq göstərmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsinə və qazilərimizin fədakarlığına ən böyük ehtiram nümunələrindən biridir. Çünki onların uğrunda mübarizə apardığı torpaqlarda bu gün yenidən həyat qurulur, gələcək nəsillər üçün yeni imkanlar yaradılır.
Ağdamın gələcəyi artıq dağıntılarla deyil, quruculuqla, məcburi köçkünlüklə deyil, doğma yurda qayıdışla, həsrətlə deyil, ümid və inkişafla səciyyələnir. 20 Noyabr isə Ağdamın taleyində baş vermiş bu böyük dönüşün, azadlıqdan dirçəlişə uzanan şərəfli yolun əbədi rəmzi olaraq qalacaq.

Elvin Əliyev
YAP Babək rayon təşkilatı sədrinin müavini

Digər xəbərlər