Psixoloqlar tükənmə ilə bağlı həqiqəti ortaya çıxarıblar

Dünya üzrə insanların 75 faizdən çoxu karyeraları ərzində tükənmə simptomları ilə qarşılaşır. SİA xəbər verir ki, bu barədə aparıcı psixologiya mütəxəssislərinin fikirlərinə istinadən The Guardian məlumat verib.

2025-ci ildə aparılan tədqiqatlar göstərir ki, fiziki yorğunluq aysberqin yalnız ucudur, sindromun əsl mahiyyəti isə xroniki stress və işlə emosional əlaqənin itirilməsindədir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu, tibbi vəziyyət deyil, bədənin dözülməz iş şəraitinə reaksiyası və işəgötürənlərin dəstəyinin olmamasıdır.

...Hər kəs bunun bir növ xəstəlik və ya tibbi vəziyyət olduğunu düşünür. Amma əslində bu, xroniki iş stressorlarına reaksiyadır - stress reaksiyasıdır, - deyə 1970-ci illərdə bu fenomenin öyrənilməsinə öncülük edən psixoloq Kristina Maslax iddia edir.

Mütəxəssislərin fikrincə, tükənmə üç əsas komponenti əhatə edir: həddindən artıq tükənmə, depersonalizasiya (sinizm və təcrid) və özünəinam hissinin azalması.

Məşhur inancın əksinə olaraq, ən çox əziyyət çəkən ən zəif işçilər deyil, işlərinə həddindən artıq emosional sərmayə qoymaq üzündən "tükənən" ən motivasiyalı və sədaqətli işçilərdir.

Əhəmiyyətli bir kəşf, iş mühitinin zəhərli qalması halında sadə bir məzuniyyətin problemi həll etmək üçün nadir hallarda kifayət etməsi idi.

Sağalma üçün aylarla fasilələr və işin təşkilində əhəmiyyətli dəyişikliklər tələb oluna bilər.

Ekspert Qeyl Kinman qeyd edir ki, işçilərin rifahı üçün məsuliyyət rəhbərliyin üzərindədir.

...Günahkar işin özü deyil, işin necə təşkil olunması və insanların hansı dəstəyi almasıdır, - deyə o qeyd edib.

Peşəkar sahədən kənarda, elm adamları getdikcə daha çox valideynlərdə və baxıcılarda oxşar simptomları qeyd edirlər, onların işi kifayət qədər istirahət imkanı olmadan böyük emosional və fiziki stresslə bağlıdır.

Problemi yalnız sistemli səviyyədə tanımaq emosional tükənmə epidemiyasının qarşısını almağa kömək edə bilər.