Ana dili - Millətin ruhunu yaşadan dil - ŞƏRH

Hər bir xalqın tarixini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini və milli kimliyini yaşadan ən qiymətli sərvətlərdən biri onun ana dilidir. Ana dili insanın ilk eşitdiyi, ilk sözlərini söylədiyi, düşüncələrini ifadə etdiyi və dünyanı tanıdığı dildir. Dil təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də xalqın yaddaşı, keçmişi və gələcəyidir. Məhz buna görə də dünyanın bir çox ölkəsində Ana Dili Gününə xüsusi önəm verilir və bu gün dilin qorunmasına, inkişafına və gələcək nəsillərə ötürülməsinə həsr olunur.

Azərbaycan dili qədim türk dilləri ailəsinə mənsub olub zəngin tarixi inkişaf yolu keçmişdir. Bu dil əsrlər boyu böyük alimlərin, şairlərin və mütəfəkkirlərin yaradıcılığı ilə daha da zənginləşmişdir. Nizami Gəncəvi, İmadəddin Nəsimi, Məhəmməd Füzuli, Molla Pənah Vaqif, Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir Hacıbəyli, Bəxtiyar Vahabzadə və digər görkəmli şəxsiyyətlər Azərbaycan dilinin inkişafında mühüm rol oynamışlar.

Bu gün Azərbaycan dili milyonlarla insanın ana dili olmaqla yanaşı, Azərbaycan Respublikasının dövlət dilidir. Dövlət dili statusu onun hüquqi cəhətdən qorunmasına və inkişafına geniş imkanlar yaratmışdır. Müasir dövrdə qloballaşma dillər arasında qarşılıqlı əlaqəni gücləndirsə də, bəzi kiçik dillərin yox olmaq təhlükəsi ilə üzləşməsinə səbəb olur. Buna görə də hər bir xalq öz ana dilini qorumalı, onu zənginləşdirməli və gündəlik həyatda düzgün istifadə etməlidir.
Ana dilinin qorunması üçün ədəbi dil normalarına riayət edilməli, kitab oxumaq vərdişi artırılmalı, klassik və müasir Azərbaycan ədəbiyyatı öyrənilməli, televiziya, radio və internetdə dil normaları qorunmalı, uşaqlarda ana dilinə sevgi kiçik yaşlardan formalaşdırılmalıdır.

Müasir texnologiyalar dövründə sosial şəbəkələr və xarici dillərin təsiri nəticəsində bəzən ana dilində yad sözlərdən həddindən artıq istifadə olunur. Halbuki başqa dilləri öyrənmək vacib olsa da, ana dilinə hörmət və sevgi hər zaman ön planda olmalıdır.

Dünyada təxminən 7 minə yaxın dil mövcuddur. UNESCO-nun məlumatına görə, bu dillərin xeyli hissəsi gələcəkdə yox olmaq təhlükəsi altındadır. Dünyada hər iki həftədən bir bir dil istifadədən çıxır. Azərbaycan dili türk dilləri ailəsinin oğuz qrupuna daxildir. Dil yalnız sözlərdən ibarət deyil, o, xalqın tarixi, mədəniyyəti və dünyagörüşünün güzgüsüdür.

Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev ana dilinin qorunmasına, inkişaf etdirilməsinə və dövlət dili kimi möhkəmləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirmişdir. O, Azərbaycan dilini xalqın milli kimliyinin, mənəvi dəyərlərinin və dövlətçiliyinin əsas sütunlarından biri hesab edirdi. Heydər Əliyevin fikrincə, hər bir xalqın varlığını yaşadan ən mühüm amillərdən biri onun dilidir.

Sovet dövründə Azərbaycan dilinin hüquqlarının qorunması asan deyildi. Buna baxmayaraq, Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1978-ci ildə qəbul edilən Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsi mühüm tarixi hadisə oldu. Bu addım milli dilin inkişafı və gələcəkdə dövlət dili statusunun möhkəmləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da Heydər Əliyev ana dilinin inkişafını dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirdi. Onun rəhbərliyi dövründə Azərbaycan dilinin tətbiq sahəsi genişləndirildi, latın qrafikalı əlifbaya keçid sürətləndirildi, dövlət idarələrində, təhsil müəssisələrində və kütləvi informasiya vasitələrində Azərbaycan dilinin istifadəsi gücləndirildi.

Heydər Əliyev dilin saflığının qorunmasını da vacib hesab edirdi. O, çıxışlarında Azərbaycan dilində düzgün danışmağa, ədəbi dil normalarına əməl etməyə və ana dilinə hörmətlə yanaşmağa çağırırdı. Onun "Dilimiz çox zəngin və ahəngdar dildir, onu qorumaq və inkişaf etdirmək hər birimizin borcudur", fikri bu sahəyə münasibətini aydın şəkildə ifadə edir.

Bu gün də Heydər Əliyevin ana dili sahəsində müəyyənləşdirdiyi siyasət Azərbaycan dilinin inkişafında mühüm rol oynayır. Azərbaycan dilinin zənginləşdirilməsi, qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər onun müəyyən etdiyi strateji xəttin davamı kimi qiymətləndirilir. Bu siyasət Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Ana dilinə göstərilən diqqət və qayğı hər bir vətəndaş üçün örnəkdir. Ana dilini sevmək, onu düzgün öyrənmək və gündəlik həyatda yüksək mədəniyyətlə istifadə etmək milli dəyərlərimizə və dövlətçiliyimizə hörmətin ifadəsidir.

Ana dili hər bir xalqın milli sərvəti və mənəvi xəzinəsidir. Bu dili qorumaq, zənginləşdirmək və gələcək nəsillərə saf şəkildə çatdırmaq hər bir vətəndaşın borcudur. Ana dilini sevən insan öz kökünə, tarixinə və mədəniyyətinə sahib çıxır. Dilimizi nə qədər düzgün öyrənər, sevər və inkişaf etdirəriksə, milli kimliyimizi də bir o qədər möhkəm qorumuş olarıq. Ana dilini sevən xalq öz gələcəyini qoruyur. Dilimizi yaşatmaq isə hər birimizin müqəddəs borcudur.

Nazim Eyvazov,
YAP Şərur rayon təşkilatının Tənənəm kənd Ərazi Partiya təşkilatının sədri