Türkiyə taxıl sövdələşməni bacardığı qədər saxlayır

Rusiya Federasiyası, Ukrayna, Türkiyə və BMT arasında taxıl müqaviləsi yenidən qlobal gündəmin mərkəzindədir. Moskva iyulun 17-də başa çatacaq müqavilələri yeniləməməklə hədələyir. Qərb və Kiyev açıq şəkildə bildirirlər ki, belə olan halda dünyada ərzaq böhranı ciddi şəkildə pisləşəcək. Xarici sakitliyi ancaq Ukrayna taxılının xaricə ixracına imkan verən müqavilələrin əsas memarı olan Türkiyə qoruyur. Bu arada, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan üçün sövdələşmənin taleyi böyük siyasi əhəmiyyət kəsb edir: Rusiya-Ukrayna münaqişəsində yeganə uğurlu vasitəçi statusu təhlükə altındadır.

Qara dəniz təşəbbüsünün bitməsinə iki həftədən az vaxt qalmış Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi xüsusi bəyanatla çıxış edib. Nazirlik xatırladıb ki, taxıl müqaviləsi bütün tərəflərin - Rusiya, Türkiyə və Ukraynanın razılığı olmadan uzadula bilməz. Və Moskvanın razılığını, mətndən göründüyü kimi, əldə etmək asan olmayacaq.

Xüsusilə, Moskva əmin edir ki, Afrika, Asiya və Latın Amerikasının ehtiyacı olan ölkələrinə yardım üçün nəzərdə tutulmuş sazişlər “Ukrayna ərzaq məhsullarının “yaxşı qidalanan” ölkələrə sırf kommersiya ixracına” çevrilib və malların yalnız 2,6%-i dünyanın ən kasıb ölkələrinə çatıb.

Qeyd edək ki, Aİ-nin BMT-nin məlumatları əsasında tərtib etdiyi infoqrafikaya əsasən, Ukrayna buğdasının 64 faizi inkişaf etməkdə olan ölkələr, 36 faizi isə inkişaf etmiş ölkələr tərəfindən qəbul edilir. Qarğıdalı ilə demək olar ki, bərabər nisbət var - 51% inkişaf etməkdə olan, 49% isə inkişaf etmiş ölkələrə ixrac edilir. Eyni zamanda, Çin Ukrayna taxılı ilə yüklənmiş ticarət gəmilərinin hərəkət istiqamətləri arasında liderdir. Bundan başqa, Qərb dəfələrlə izah edib ki, limanlarına gələn məhsulların bir hissəsi emal olunduqdan sonra ehtiyacı olan ölkələrə göndərilir.