İran Əfqanıstanı İsrailə qarşı müharibəyə sürükləyir

Tehran qonşu ölkədən Qəzza zolağına mühacir göndərmək arzusundadır

İran qonşu Əfqanıstanı "müqavimət oxu"nun - onunla müttəfiq olan dövlət və qeyri-dövlət aktorlarının klubu adlandırıb. İslam Respublikasının diplomatlarından birinin bəyanatı Qəzza zolağında İsrail qoşunlarına qarşı mübarizə ilə bağlı söhbət kontekstində verilib. Keçmişdə Tehran Suriya hökumətinə müharibələrdə kömək etmək üçün Əfqanıstanın şiə icmasının üzvlərindən istifadə edib. Onların bir çoxu vətənlərinə qayıtdılar. 2021-ci ildə Kabildə hakimiyyət dəyişikliyi onun Tehranla münasibətlərinin xarakterini yaxşılığa doğru deyil, dəyişdi. Və "müqavimət oxu" ilə bağlı ifadələr ədviyyat əlavə edə bilər. Xəbəri "Səs" qəzeti yayıb.

İslam Respublikasının xüsusi nümayəndəsi Həsən Kazemi Komi Əfqanıstanın İranla həmrəy olduğuna əminliyini ifadə edib. “Aydındır ki, Əfqanıstan “müqavimət oxu”nun bir hissəsidir”, - o, İsrailin Qəzza zolağındakı əməliyyatına beynəlxalq ictimaiyyətin reaksiyasını şərh edərkən deyib. “Lazım gələrsə, şəhid olmaq istəyənlərin birdən çox briqadası Qəzzəyə dəstək vermək üçün göndərilə bilər”. Kominin bəyanatı İran hakimiyyətinin Qəzzanı qorumaq üçün xarici qüvvələrin cəlb edilməsi zərurəti ilə bağlı ümumi ritorikasına uyğun gəlir, lakin Taliban hərəkatının (Rusiyada terrorçu kimi tanınıb və qadağan edilib) hökmranlığına meydan oxuyur.

Əfqanlar tərəfindən idarə olunan və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) tərəfindən işə götürüldüyü güman edilən ən görkəmli bölmə Fatimiyun diviziyasıdır. O, Tehranın prezident Bəşər Əsəd hökumətini dəstəklədiyi Suriya arenasında iştirak edirdi. Suriyanın Fatimiyuna missiyası haqqında ilk məlumat 2013-cü ildə Livan Hizbullahının üzvləri Ərəb Respublikasında açıq şəkildə döyüşlərə qoşulduqda ortaya çıxdı. Fatimiyun diviziyası əsasən həzaralardan ibarət idi. Əfqanıstanın mərkəzi hissəsində məskunlaşan bu etnik qrupun nümayəndələri İranla qarşılıqlı əlaqəyə zəmin yaradan şiələrə mənsubdurlar.

2019-cu ildə Suriyada hərbi əməliyyatların aktiv mərhələsi sönməyə başlayanda Kabil administrasiyası Fatimiyunun üzvlərinin kütləvi şəkildə vətənlərinə qayıtdığını qeyd etdi. Təhlükəsizlik xidmətləri o zaman özəl olaraq bildiriblər ki, Əsədin tərəfində döyüşən minlərlə döyüşçü Əfqanıstanda təhlükəsizlik problemləri yarada bilər. Narahatlığa ayrıca səbəb yaraqlıların İslam Respublikasının əsas hərbi-siyasi strukturlarından biri olan və xaricdə də öz təsir imkanlarını genişləndirməyə çalışan SEPAH-a yaxınlığı olub.

İrana qarşı müxalifət mediası ilə söhbətində xüsusi nümayəndənin bəyanatlarını şərh edən keçmiş əfqan diplomatı Əziz Maaric etiraf edib ki, Tehran bununla qonşu ölkəni Qəzza zolağında silahlı münaqişəyə sürükləmək istəyir. “İsrailin hücumunda öldürülən günahsız müsəlmanlar faciədir, lakin bu müharibə İranı əhatə edən siyasi, rəqabət və vəkil müharibəsidir. O, Əfqanıstanı bu problemlərə sürükləməklə Amerikadan qisas almağa və rəqiblərinə meydan oxumağa çalışır”, - deyə təqaüdçü diplomat yekunlaşdırıb.

V.SALAH