Fələstin hökuməti siyasətçilərdən xilas oldu

Fələstində Məhəmməd Ştayi hökuməti tam tərkibdə istefa verib. Siyasətçinin fikrincə, əsas səbəb “Qəzza zolağında yeni reallığı nəzərə alan yeni hökumət və siyasi razılaşmalar tələb edən” nizamlanmanın növbəti mərhələsinə keçiddir. Baş nazir bu keçidin nə demək olduğunu və hara apardığını açıqlamayıb. Lakin o vurğulayıb ki, indi lazım olan “birlik üzrə milli danışıqlar” və “bütün Fələstin ərazisində Fələstin Muxtariyyətinin hakimiyyətinin yaradılmasıdır".

Ştayya hökuməti de-yure bütün Fələstin ərazilərində - İordan çayının qərb sahilində və Qəzza zolağında hökmranlıq edirdi. Lakin 2007-ci ildə HƏMAS zolağında hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra de-fakto Fələstin Muxtariyyəti anklavdan çıxarılıb. Əl-Mayadeen telekanalının məlumatına görə, ABŞ hökumətin istefasını tələb edib. Fevralın 7-də Amerika dövlət katibi Antoni Blinken Fələstin prezidenti Mahmud Abbasla görüşdə “Fələstin hakimiyyətinin yenilənməsinin vacibliyindən” danışıb.

Kanal mənbələri qeyd edir ki, amerikalılar müharibədən sonrakı Qəzzada idarəçiliyi təmin etmək üçün Fələstin Administrasiyasında yeni kadrlara ehtiyac duyurlar. Fələstin Azadlıq Təşkilatının (FAT) icraiyyə komitəsinin üzvü, əmək naziri Əhməd Məcdalani bildirib ki, hökumətin istefasının Amerika təzyiqi ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Onun sözlərinə görə, bu, “təcavüzün dördüncü ayında Fələstinin yaşadığı obyektiv şəraitə” cavabdır. O, həmçinin vurğulayıb ki, texnokratlar hökuməti konkret müddətə, yəni iki ildən çox olmayan müddətə yaradılır.

Nazir bildirib ki, Nazirlər Kabinetinin əsas vəzifəsi parçalanmanın nəticələrini aradan qaldırmaq, institutları birləşdirmək və Qəzza zolağının yenidən qurulması üzrə beynəlxalq konfransın çağırılmasına çağırmaqdır.
Bu, fevralın 23-də “sabahdan sonrakı gün” üçün planını açıqlayan Baş nazir Benyamin Netanyahunun planlarına qismən uyğun gəlir. Plana əsasən, İsrail sektora tam hərbi nəzarəti saxlayacaq, anklavda isə “idarəetmə və idarəetmə təcrübəsi olan yerli ünsürlərdən” mülki administrasiya formalaşdırılacaq. Aydındır ki, bu elementlər mümkün qədər apolitik olmalı və HƏMAS-la heç bir əlaqəsi olmamalıdır.

Mahmud Abbas İsraillə danışıqlar aparacaq yeni kabinet yaratmaq üçün siyasi dəyişikliklərə razılıq verib. Söhbət təkcə İordan çayının qərb sahilində olanlar deyil, bütün fələstinlilər adından həqiqətən danışa bilən yeni hökumətdən gedir. Fələstin Milli Administrasiyası fələstinlilər arasında olduqca populyar deyil. HƏMAS-a alternativlərin olmaması nəzərə alınaraq, fələstinlilərin əksəriyyəti müsbət münasibət bəsləyirdi, lakin bu, hüdudlarından kənara çıxarıldı.

Sky News Arabia kanalı öz mənbələrinə istinadən xəbər verir ki, prezident Abbas yaxın vaxtlarda yeni kabinetin formalaşmasını elan edəcək. Lakin bu baş verməmişdən əvvəl bütün Fələstin qüvvələri konsensusa gəlməlidir. Keçən il dekabrın sonunda beş aparıcı Fələstinin qruplaşması Beyrutda bir araya gələrək, vahid hökumət qurmaq barədə razılığa gəldiklərini bildiriblər.

Bu beşliyə HƏMAS və Fələstin İslami Cihadı, həmçinin Fələstinin Azadlığı Uğrunda Xalq Cəbhəsinin rəhbərlik etdiyi üç kiçik partiya daxildir. Fəth bu görüşdə iştirak etməyib.

Fevralın 23-də HƏMAS "milli barışıq hökuməti qurmaq" üçün Fələstin qruplaşmaları, o cümlədən FƏTH ilə konsensusa gəldiyini açıqladı. Onun əsas vəzifəsi 2006-cı ildən bəri keçirilməyən “Fələstində ümumi seçkilərə hazırlaşmaq” olacaq.

İsrailin Qəzzada əməliyyatı həlledici zərbə ilə HƏMAS ilə razılaşma arasında yol ayrıcındadır.
Fələstinlərarası danışıqlar fonunda Fələstin lider qüvvələrinin 29 fevral - 2 mart tarixlərində Moskvada keçiriləcək görüşünə böyük diqqət yetirilir, burada həm FƏTH, həm də HƏMAS nümayəndələri dəvət olunur. Sonuncu dəfə Rusiya paytaxtında Fələstin fraksiyaları arasında danışıqlar 2019-cu ildə Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun iştirakı ilə mətbuata qapalı keçirilib. Qarşıdan gələn görüş 2017-ci ildən bəri dördüncü olacaq.

V.VƏLİYEV