ABŞ 66 beynəlxalq təşkilatdan çıxdı... - YENİLİK

ABŞ prezidenti Donald Tramp "The New York Times" qəzetinə verdiyi müsahibədə 5 fevralda müddəti bitən Strateji Hücum Silahlarının Daha da Azaldılması və Məhdudlaşdırılması Tədbirləri haqqında ABŞ-Rusiya Müqaviləsi (START) ilə bağlı şərh verib. Onun sözlərinə görə, Tramp iki ən böyük nüvə dövlətinin yarım əsrdən sonra ilk dəfə silah nəzarəti müqavilələri olmadan qalacağından o qədər də narahat deyil. "Əgər müddəti bitərsə, qoy belə olsun", o, START haqqında deyib. "Biz sadəcə daha yaxşı bir razılaşma əldə edəcəyik". Ağ Ev sakini növbəti müqaviləyə yalnız ABŞ və Rusiyanı deyil, həm də nüvə arsenalını sürətlə genişləndirən Çini və "digər oyunçuları", yəni Fransa və Böyük Britaniyanı daxil etməsini istəyir.

Tramp ABŞ-ın 66 beynəlxalq təşkilatda maliyyələşdirməni və iştirakını dayandıracağına dair memorandum imzalayıb. Bunlara 31 BMT orqanı və 35 BMT olmayan təşkilat daxildir. "Bu təşkilatların çoxu ABŞ suverenliyinə və iqtisadi gücünə zidd olan radikal iqlim siyasətlərini, qlobal idarəetməni və ideoloji gündəmləri təbliğ edir", Ağ Evin bəyanatında deyilir. BMT qurumlarının siyahısına İqtisadi və Sosial Məsələlər Departamenti və Sülh Quruculuğu Fondu daxildir. ABŞ-ın həmçinin Avropa Hibrid Təhdidlərlə Mübarizə Mərkəzindən, Beynəlxalq Ədalət və Qanunun Aliliyi İnstitutundan, Venesiya Komissiyasından, Ətraf Mühitin Əməkdaşlığı Komissiyasından, Beynəlxalq Bərpa Olunan Enerji Agentliyindən və digərlərindən çıxması gözlənilir.

Dövlət katibi Marko Rubio izah etdi ki, hətta bir vaxtlar faydalı funksiyalar yerinə yetirən təşkilatlar belə getdikcə ABŞ maraqlarına zidd olan səmərəsiz bürokratik strukturlara və ya alətlərə çevrilir. O, vurğulayıb ki, "beynəlxalq bürokratiyalara boş çeklər yazmaq dövrü bitdi". Rubionun sözlərinə görə, Tramp administrasiyası ABŞ-ın maliyyələşdirdiyi və iştirak etdiyi qurumlardan real nəticələr tələb edir. "The Washington Post" mənbələrə istinadən xəbər verir ki, Tramp müxalifət lideri Mariya Korina Maçadonun Venesuelanın yeni prezidenti vəzifəsinə namizədliyini dəstəkləməyib, çünki o, 2025-ci il Nobel Sülh Mükafatını ona verməkdən imtina edib. Lakin Maçado "Fox News"a verdiyi müsahibədə mükafatını Trampa verməyə və ya ABŞ prezidenti ilə bölüşməyə hazır olduğunu bildirib. Bu arada, Nobel Komitəsi Sülh Mükafatının başqa şəxsə verilə bilməyəcəyini bildirib. Müvafiq bəyanat cümə günü Norveç Nobel İnstitutunun saytında yerləşdirilib: "Nobel Mükafatı elan edildikdən sonra ləğv edilə, bölünə və ya başqasına verilə bilməz. Qərar qətidir və əbədi olaraq qüvvədə qalır".

6 yanvarda Parisdə keçirilən "könüllülər koalisiyası"nın iclasından sonra bu formatın təşəbbüskarı olan Prezident Emmanuel Makron "sülhün gəldiyi gün" Ukrayna üçün Çoxmillətli Qüvvələrin (ÇMQQ) tərkibində "bir neçə min" fransız əsgəri göndərmək niyyətində olduğunu açıqlayıb. Fransa lideri vurğulayıb ki, "bunlar döyüşmək üçün göndərilən qüvvələr deyil. Onlar təmas xəttini pozuntulara nəzarət edəcək və Ukrayna ordusunun bərpasında iştirak edəcəklər".

"Le Monde" qəzetinin məlumatına görə, Fransa Ukraynaya 6000 əsgər göndərməyi planlaşdırır. "Könüllülər koalisiyasının" digər üzvü olan Britaniya isə təxminən 7500 əsgər göndərə bilər, The Times qəzeti yazır. Lakin qəzet qeyd edir ki, Baş nazir Keir Starmer hələlik detalları açıqlamayıb, çünki "bu, Putinin əlinə keçə bilər". Parisə gələn Trampın nümayəndələri - kürəkəni Jared Kuşner və xüsusi nümayəndə Stiv Vitkoff - etibarlı və davamlı sülh üçün güclü təhlükəsizlik zəmanətləri haqqında Paris Bəyannaməsini imzalamadılar. Macarıstanın xarici işlər naziri Peter Sijjarto bildirib ki, "könüllülər koalisiyasının" Ukraynaya qoşun yerləşdirmək istəyi Avropa ilə Rusiya arasında birbaşa hərbi qarşıdurmanı daha da yaxınlaşdıracaq. O əlavə edib ki, Budapeşt "müharibəyə doğru daha bir addım"ı rədd edir.

AB ölkələri altı Cənubi Amerika ölkəsindən ibarət ortaq bazar təşkilatı olan Mercosur ilə azad ticarət müqaviləsinin imzalanmasını təsdiqləyib. Saziş üzrə danışıqlar 25 il davam edib. Reuters-in məlumatına görə, 21 ölkə sazişi dəstəkləyib. Avstriya, Macarıstan, İrlandiya, Polşa və Fransa əleyhinə səs verib, Belçika isə bitərəf qalıb. Sazişin əleyhdarları iddia edirlər ki, bu, ucuz ərzaq idxalının artmasına səbəb olacaq və Avropa fermerlərinə zərər verəcək. Fransanın kənd təsərrüfatı naziri Anni Gennard qarşıdan gələn Avropa Parlamentinin sessiyasında müqavilənin rədd edilməsini tələb edəcəyinə söz verib. Digər tərəfdən, Avropa Komissiyası, Almaniya və İspaniya müqavilənin ABŞ-ın idxal tarifləri səbəbindən biznes itkilərini kompensasiya etməyə və Çindən asılılığı azaltmağa kömək edəcəyini iddia edirlər.

V.VƏLİ