Birlik sınağı...

...Avropa paytaxtları ABŞ Prezidenti Donald Trampın Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda Qrenlandiya təşəbbüsünü faktiki olaraq azaltdığını açıqlamasına rahatlıqla yanaşı, həm də qıcıqlanma ilə reaksiya verdilər.

NATO-nun Baş katibi Mark Rutte, Trampla çərçivə sazişi üzrə danışıqlar apararaq, gərginliyin azaldılmasında əsas rol oynadı, lakin detalları hələ də bəlli deyil. Bu addım müvəqqəti olaraq gərginliyi azaldıb və Vaşinqtonla münasibətlərə "gərginləşdirməyin, cəlb etməyin" yanaşmasını təsdiqlədi.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Atlantic Council yazır.

...Lakin cəmi 24 saat sonra Avropada əhval-ruhiyyə dəyişdi. Ani böhran keçsə də, Avropa liderləri bu epizodun uzunmüddətli nəticələrinin olacağını başa düşürlər. Avropa üçün Qrenlandiya mübahisəsi Trampın dövründə Amerika siyasətinin gözlənilməzliyinin və hətta müttəfiqlərinə belə sərt təzyiq göstərməyə hazırlığının daha bir nümunəsinə çevrildi.

Trampın Davosdakı çıxışı güclü təəssürat yaratdı. O, faktiki olaraq Avropaya bir seçim təqdim etdi: ya Qrenlandiyaya güzəştlər, ya da NATO daxilində ABŞ-ın dəstəyini zəiflətmək riski...

O, həmçinin AB-yə təhlükəsizlik, enerji və ticarətdə ABŞ-dan asılılığını xatırlatdı. Tramp hərbi və tarif təhdidlərindən geri çəkilsə də, onun ritorikası Avropada narahatlıqları artırdı. Avropalı siyasətçilər qeyd edirlər ki, hətta müvəqqəti yumşalma belə transatlantik münasibətlərdə yeni böhranlara hazırlıq ehtiyacını aradan qaldırmır.

"Sabitlik" naminə güzəştlərə əsaslanan yanaşma dəstəyi itirir. Əksinə, Avropanın dayanıqlığını, birliyini və iqtisadi təzyiq də daxil olmaqla xarici təzyiqə tab gətirmək qabiliyyətini gücləndirmək üçün getdikcə daha çox qətiyyət var.

Son günlərdə AB gözləniləndən daha böyük birlik nümayiş etdirib. Danimarka Qrenlandiya ilə dialoqunu gücləndirib və Avropa Arktikada iştirakını və əməkdaşlığını artırmaq istəyini bildirib.

Bu, Vaşinqton üçün riskləri artırıb və AB-nin əlaqələndirilmiş şəkildə hərəkət etmək qabiliyyətini nümayiş etdirib. Avropa liderləri hazırkı fasiləni strateji muxtariyyət üzərində işi sürətləndirmək, müdafiə imkanlarını qurmaq, ticarəti şaxələndirmək, iqtisadi təzyiqdən qorunmaq və daxili kapital bazarını gücləndirmək üçün bir fürsət kimi görürlər. Kanada Baş naziri Mark Karninin qeyd etdiyi kimi, dünya "hamar keçid deyil, sınıq" yaşayır.

Əli Babayev