Qrenlandiya ətrafındakı okeanda qəribə bir anomaliya aşkar edilib...

...Qrenlandiya ətrafındakı dəniz səviyyələri əks təsir göstərə bilər: okeanın ümumi səviyyəsinin qalxmasına baxmayaraq, adanın sahillərində yerli suyun səviyyəsinin 21-ci əsrin sonuna qədər düşəcəyi gözlənilir.

Bu təsir qlobal istiləşmənin "tərsinə çevrilməsi" ilə deyil, geniş buz təbəqəsinin yaxınlığında əlavə fiziki amillərin rol oynaması ilə əlaqələndirilir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, geofizik Loren Lüraytın rəhbərlik etdiyi bir qrup, uzunmüddətli dəniz səviyyəsinin dalğalanmaları haqqında məlumatları Qrenlandiya ətrafında yerləşən 57 peyk stansiyası şəbəkəsindən əldə edilən müasir ölçmələrlə birləşdirən hərtərəfli bir yanaşma təklif edib.

Bu məlumatlar daha sonra müxtəlif istixana qazı emissiyası ssenariləri ilə modelləşdirmə üçün əsas təşkil edib.

"Aşağı emissiyalar" ssenarisinə əsasən, müəlliflər 2100-cü ilə qədər Qrenlandiya ətrafında dəniz səviyyəsinin təxminən 0,73-1,1 metr, "yüksək emissiyalar" ssenarisinə əsasən isə 1,7-3,8 metr düşəcəyini proqnozlaşdırırlar.

Planetin əksər bölgələri üçün proqnoz eyni olaraq qalır: bütövlükdə okean yüksəlməyə davam edəcək.

Bu paradoks iki prosesin kombinasiyası ilə izah olunur. Birincisi, buz təbəqəsi əridikcə, altındakı torpaq, yük götürüldükdən sonra düzəldilən döşək kimi qalxır.

İkincisi, buz kütləsinin cazibə qüvvəsi azalır: sahil yaxınlığındakı su artıq əvvəlki kimi güclü şəkildə adaya "çəkilmir" və dəniz səviyyəsi geri çəkilir.

Başqa sözlə, tapıntılar qlobal trendlə ziddiyyət təşkil etmir, əksinə coğrafi təsiri aydınlaşdırır: eyni ərimə mənbəyi Qrenlandiya yaxınlığında əks lokal effekt yarada bilər və eyni zamanda dünyanın digər yerlərində daşqın risklərini artırır.

Nazlı Almuradova